نقد و بررسی مقاله «آسیبشناسی سندپژوهی اسناد سفارت آمریکا»
هوش مصنوعی (ChatGPT)
مقاله آقای حسن بهشتیپور را با دقت مطالعه کردم. به نظرم موضوع مقاله بسیار مهم و ایده مرکزی آن ارزشمند است. بهویژه از این جهت که مقاله صرفاً به محتوای اسناد سفارت آمریکا نمیپردازد، بلکه پرسش مهمتری را مطرح میکند: «با چه روشی باید این اسناد را خواند، ترجمه کرد، ارزیابی کرد و به عنوان شواهد تاریخی مورد استفاده قرار داد»؟آسیبشناسی سندپژوهی اسناد سفارت آمریکا
ضرورت بازخوانی علمی و تحلیل محتوای اسناد
حسن بهشتیپور
بیش از چهار دهه از انتشار نخستین مجموعههای اسناد سفارت آمریکا در تهران میگذرد. با این حال، بهرغم دسترسی نسبتاً آسان به این گنجینه اسنادی، بهرهبرداری پژوهشی نظاممند از آن، در حد شایستهای نبوده است. هنوز «تصویر جامعی» از محتوای این 11 هزار سند در اختیار نداریم.تاریخ شفاهی نظامی و تاریخ شفاهی جنگ
از تفاوت مفهومی تا مرزبندی پژوهشی
دکتر ابوالفضل حسنآبادی
تاریخ شفاهی در دهههای اخیر به یکی از مهمترین روشهای پژوهش تاریخی تبدیل شده است. روشی که با تکیه بر روایتهای انسانی تجربههای زیسته و حافظه فردی، امکان بازسازی لایههایی از گذشته را فراهم میکند که در اسناد رسمی ثبت نشدهاند. در میان شاخههای مختلف تاریخ شفاهی، دو حوزه تاریخ شفاهی نظامی و تاریخ شفاهی جنگ جایگاه ویژهای دارند.بررسی تفاوتها در روش تاریخ شفاهی انقلاب و جنگ
حسن بهشتیپور
تاریخ شفاهی انقلاب اسلامی و تاریخ شفاهی جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، هر دو از ارکان بنیادین ثبت روایتهای غیر رسمی از دو دوره حساس تاریخ معاصر ایران هستند. اما آیا روشهای گردآوری، مصاحبه و تدوین در این دو حوزه یکسان هستند؟ اگرچه در ظاهر و گاهی در اجرا بسیاری از پژوهشگران و تدوینگران از الگوهای روششناختی مشابه در هر دو حوزه استفاده میکنند، در عمل تفاوتهای عمیق و بنیادینی میان این دو وجود دارد که تعمیم یک روش به هر دو حوزه، نهتنها دقیق نیست، بلکه میتواند به تحریف روایت یا حذف صداهای مهم بینجامد.تاریخ شفاهی و تابآوری اجتماعی در زمانهای سخت
دکتر ابوالفضل حسنآبادی
زمانهای سخت اعم از جنگ، نسلکشی، آوارگی اجباری، همهگیری یا خشونت ساختاری، سیل و زلزله اغلب با انباشت خاطرات سخت همراهند که به دلیل ترس، فشارهای روحی، محرومیت اجتماعی یا فقدان بستر مناسب، ناگفته میمانند. تاریخ شفاهی بهمثابه روشی گفتوگومحور و مبتنی بر عاملیت راوی، کارکردهای منحصربهفردی در مواجهه با این بحرانها دارد.گذار از خاطره به دانش تاریخ شفاهی دفاع مقدس
مروری بر راهبردهای علمی و اجرایی برای غلبه بر فرسایش حافظه راویان
حسن بهشتیپور
چهار دهه از پایان جنگ تحمیلی میگذرد. نسلی که با گوشت و پوست و استخوان خود آتش و فولاد را لمس کرد، اکنون در واپسین ایستگاههای میانسالی و سالمندی است. مسئله «فرسایش حافظه» دیگر یک فرضیه نیست؛ به یک واقعیت بالینی و عینی تبدیل شده است. بسیاری از راویان، در مورد جزئیات زمان، مکان و ترتیب رویدادها را خطا میکنند؛ گاهی حتی نام همرزمان در لایههای عمیقتر حافظه پنهان میشود.اعتبارسنجی؛ چالشها و ضرورتها
حمید قزوینی
جایگاه حقیقت در تاریخ شفاهی کجاست؟ درستیِ روایت چگونه قابل تشخیص است؟ آیا راستیآزمایی اهمیت دارد؟ اگر در بیان پارهای گزارشها اغراق شده باشد، چگونه قابل تشخیص است؟ آیا ثبت دقیق واقعه از طریق ثبت روایت، امکان پذیر است؟ معمولاً خوانندگان و بهرهبرداران آثار تاریخ شفاهی با این پرسشها مواجه هستند و بعضاً با تردیدهایی درباره برخی آثار تاریخ شفاهی روبهرور میشوند.اعتباربخشی به تاریخ شفاهی از امکان تا ضرورت
دکتر ابوالفضل حسنآبادی
تعامل بین مباحث سندشناسی در اسناد مکتوب با مبحث تاریخ شفاهی یک رابطه دوسویه میباشد. سندشناسی از اهمیت زیادی در شناخت اسناد برخوردار است و در واقع مؤلفههای سندشناسی، کلید بیرونی بررسی اسناد و تأییدکننده اصالت و اعتبار آن هستند.نقاط ضعف و قوت ترجمه کتابهای تاریخ شفاهی در ایران
دکتر ابوالفضل حسنآبادی
همزمان با نهادینهشدن تاریخ شفاهی در فضای دانشگاهی ایران، موج ترجمه آثار بینالمللی شتابی دوچندان یافته است. مقاله حاضر با عبور از آمارهای کمی، تخصص مترجمان و دقت علمی آثار ترجمهشده را به چالش میکشد تا عیار واقعی این منابع را در غنای ادبیات پژوهشی معاصر بسنجد.بررسی کارکرد آموزشی کتابهای خاطرات دفاع مقدس در دانشگاهها و مدارس
محمدمهدی بهداروند
چهار دهه از پایان جنگ تحمیلی گذشته است، اما زخمها، یادها و روایتهای آن سالها هنوز در رگهای جامعه ایران جریان دارند. جنگ اگرچه پایان یافت، اما «روایت جنگ» پایانناپذیر بود. در دهه شصت، جبهه میدان اصلی تجربه و حضور بود. رزمندگان با جان خود از مرزهای کشور دفاع کردند و مردم در پشت جبهه با ایثار و مقاومت همسنگر آنان شدند. اما وقتی صدای سلاحها خاموش شد، پرسش مهمی پیش آمد: چگونه باید این تجربه عظیم به نسلهای بعد منتقل شود؟1
...
آخرین مطالب
پربازدیدها
100 سؤال/45
آیا پرداختن به شکستها و تلخیها در تاریخ شفاهی ضرورت دارد؟در تاریخ شفاهی نمیتوانیم فقط وقایع و رویدادهای مثبت را در قالب پیروزیها ثبت کنیم زیرا مخاطب انتظار دارد وقایع را آنگونه که اتفاق افتاده بیاوریم و تفاوتی نمیکند حاصلِ روایت، مثبت باشد یا منفی؛ زیرا مورخ شفاهی خود را موظف به بازنماییِ بیپرده تجربه راوی میداند، نه داوری درباره خوبی یا بدیِ آن واقعه.
