پروژه تاریخ شفاهی
اشاره:
«تاریخ شفاهی این امکان را برای افراد فراهم میآورد تا داستانهایشان را با واژگان و صدای خود و نیز از طریق درک شخصی از چگونگی و چرایی رویدادها بیان کنند.» این جمله آغاز گر خبر انتشار یک کتابچه راهنما به قلم یک شفاهی کار کانادایی است. خانم اولگا مک آیور نویسنده این کتابچه راهنما هستند که چندی پیش خبر انتشارش به دستمان رسید. پس از مکاتبه، ایشان متن کامل را ارسال کردند. موضوع این کتابچه راهنما «چگونگی اجرای یک طرح تاریخ شفاهی برای بومیان کانادا» است که مجری آن دانش آموزان سال 12 دبیرستان هستند. ترجمه این مطلب می تواند از دو جهت سودمند باشد: یکی چگونگی انجام یک طرح در دبیرستان و دیگری چگونگی کار با اقلیت های قومی. در این طرح، دانشآموزان دربارة زندگی بزرگان و پیران مصاحبه و تجربیات آنها را ثبت میکنند. همچنین، این طرح شامل همة مراحل اجرای مصاحبه، از طراحی پرسشها گرفته تا بهکارگیری تجهیزات ضبط میشود و پس از اتمام آن، دانشآموزان امتیاز واحد درسی دبیرستان را کسب خواهند کرد. آنها همچنین از گفتوگوی طولانی با بزرگان خود بهرهمند میشوند. ضمن قدردانی از خانم مک آیوِر، ترجمه متن کامل این کتابچه راهنما در ادامه می آید:
***
© مرکز آموزش و پرورش بومیان مانیتوبا، ۲۰۱۳
این جزوه را میتوانید با اهداف آموزشی یا غیرتجاریای بهکار ببرید که مرکز آموزش و پرورش بومیان مانیتوبا آن را تأیید میکنند.
شابک: ۹۷۸-۰-۹۷۸۰۸۰-۸-۴
برای کسب اطلاعات درباره پروژه تاریخ شفاهی، با مدیر برنامه پژوهش و توسعه تماس حاصل نمایید.
شماره تماس: ۲۰۴۵۹۴۱۲۹۰ ، رایانامه: info@mfnerc.com.
تقدیرها
نویسنده:
اولگا مکلِوُر (Olga McIvor)، (جانشین) مدیر برنامه پژوهش و توسعه
از شورای ویرایش مرکز آموزش و پرورش بومیان مانیتوبا برای کمکهایشان قدردانی میکند.
از مدیر خدمات پشتیبانی، ویولت اُکِماوْ (Violet Okemaw) و نیز از مدیران اجرایی و هیأت مدیره مرکز آموزش و پرورش بومیان مانیتوبا، برای حمایتشان از پروژه تاریخ شفاهی قدردانی میشود.
فهرست مطالب
مقدمه
رئوس کلی دوره و تقسیم زمان
روشهای یادگیری و راهبردهای آموزش
نتایج یادگیری
شاخصهای موفقیت
راهبردهای ارزیابی
خلاصه
منابع
پیوست ۱
هبهنامه
پیوست ۲
رضایتنامه
پیوست ۳
برگه ردیابی مشاهدات
مقدمه
قصد بر آن است که از این سند در دوره آغازین مدرسه بهکار رود. دانشآموزان جوامع بومی میتوانند با تکمیل این دوره در دبیرستان، واحد درسی کسب کنند و همچنین از مصاحبه با بزرگان و پیران خود بهرهمند شوند. بومیان میتوانند از این راهنما بهعنوان ابزاری برای گسترش پروژه تاریخ اجتماعی استفاده کنند. بهطور مثال، بومیان شاید مایل باشند بر پایه دانش و آگاهی خود از تاریخ جامعه، از این راهنما برای مصاحبه با اعضای جامعهشان بهره ببرند.
در گذشته، انتقال اطلاعات تاریخی بومیان، منحصراً شفاهی بوده است. با این وجود، با رواج امر نگارش، افراد برای حفظ اطلاعات گذشته تقریباً بهطور کامل به نوشتن متکی شدند. بیشترِ بومیان هنوز هم داستانهای نیاکان خود را حفظ میکنند و از فرصتهایی که برای درمیانگذاشتن آنها با دیگران پیش میآید، استقبال میکنند. بومیان تشخیص دادند که تمام دانش، در نظامی بزرگتر از باورهای فرهنگی، ارزشها و رسوم جای گرفته است. هنگامیکه دانشآموزان تاریخ جامعه خود را ابتدا از بزرگانشان میآموزند، نهفقط پیوند با گذشته آبا و اجدادی خود را، بلکه پیوند با حافظان دانش موجود را از بنیاد آغاز میکنند.
بهکارگیری تاریخ شفاهی به دانشآموزان و اعضای جامعه کمک میکند تا از چگونگی نفوذ ارزشها و باورهای فرهنگی بر تعاملات افرادی با پیشینههای فرهنگی مختلف قدردانی کنند و به آنها احترام بگذارند. بهکارگیری تاریخ شفاهی در نظام آموزش و پرورش به نسلهای کنونی و آینده کمک میکند تا از چگونگی شکلگیری رویدادهای گذشته توسط نیاکانشان آگاه شوند.
تاریخ شفاهی، ضبط صدا و/یا تصویر اطلاعات تاریخی از طریق مصاحبه است که تاریخ زندگی شخصی یا گزارش شاهد عینی از تجربه یا رویدادی در گذشته را ثبت و حفظ میکند. ضبط تاریخ شفاهی به شنوندگان کمک میکند تا متوجه شوند افراد چگونه دیدگاههای گوناگون را در جامعه حفظ میکنند. افراد مختلف به سبب تجربیات فرهنگی، تعاملات و ارتباطات با سایر افراد و محیطزیست، به دیدگاههای مختلفی اعتقاد دارند. ضبط تاریخ، شاهدان را از گذشته به حال و آینده میآورد تا نسلهای آینده را هدایت کنند، الهامبخش آنها باشند و آنها را آگاه سازند.
تاریخ شفاهی به افراد این امکان را میدهد تا نتایج شخصی خود از تغییر را از رویدادهای کوچک و ساده زندگی تا رویدادهای پیچیدهتر بیان کنند. تاریخ شفاهی با ارتقادادن اطلاعات ارائهشده از طریق اسناد عمومی، عکسها، نقشهها، نامهها و سایر مطالب تاریخی، تصویری دقیقتر از گذشته فراهم میآورد. شاهدان عینی رویدادها میتوانند به ما کمک کنند تا دیدگاهها و نظرات گوناگونی را درک کنیم که شکافهای تاریخ مستند را پُر خواهند. حتی ممکن است دریابیم که بعضی از گزارشهای شاهدان عینی درست یا در تضاد با اسناد کتبی هستند. تاریخ شفاهی این امکان را فراهم میآورد که افراد داستانهای خود را با واژگان و صدای خویش و از طریق درکشان از چگونگی و چرایی رویدادها بازگو کنند. نسلهای آینده میتوانند از طریق گوشدادن به این صداهای ضبطشده یا مشاهده تصاویر ثبتشده، نسل امروز را ببینند.
رئوس کلی دوره و تقسیم زمان
| محتوای رئوس کلی(موضوعات) | تقسیم زمان |
| سنتهای شفاهی | ۲۰ |
| دیدگاههای تاریخی | ۱۵ |
| مالکیت معنوی | ۱۰ |
| آداب مصاحبه | ۱۰ |
| روشهای مصاحبه | ۵ |
| طرح پرسش | ۵ |
| اسناد و مدارک | ۵ |
| تجهیزات | ۵ |
| غلطگیری | ۵ |
| مصاحبههای میدانی | ۲۰ |
| انتشار | ۱۰ |
| مجموع: ۱۱۰ساعت |
روشهای یادگیری و راهبردهای آموزش
روشهای یادگیری گروهی را بهعنوان روش آموزش و یادگیری، برای استفاده در کلاس درس پیشنهاد میکنند. یادگیری گروهی، امری بیش از همکاری با یکدیگر است و به این معناست که یادگیری را بیشتر دانشآموزمحور بسازیم، تا اینکه فقط از طریق آموزش مطالبی توسط معلم صورت بگیرد (جیکوبز (Jacobs)، ۲۰۰۴، ص۵). دانشآموزان فعالانه در پروژه تاریخ شفاهی شرکت خواهند کرد. آنها به ضبط مصاحبهها خواهند پرداخت، گفتوگوی مصاحبهها را تایپ و نتیجه کار را در کتابی چاپ خواهند کرد. و پروژه سال با انتشار مصاحبهها و در دسترس قراردادن کتابها برای مصاحبهشوندگان، دانشجویان و افراد علاقهمند جامعه، به اوج خود خواهد رسید.
همانطور که دانشآموزان در حین مصاحبههای جمعی از دانش و آگاهی خود استفاده میکنند، روشی عملی را به کار خواهند برد. دانشآموزان همزمان با مصاحبه با همسالان و سپس اعضای جامعه، فرایند مصاحبه را یاد خواهند گرفت. آنها درحین مصاحبه با همسالانشان، کار با تجهیزات ثبت و ضبط را پیش از اجرای مصاحبه با اعضای جامعه خواهند آموخت و در این زمینه باتجربه خواهند شد.
برای اینکه دانشآموزان یادگیرندگانی مادامالعمر باشند، لازم است در یادگیری شخصی خود فعال باشند. یادگیری تجربی فرایندی است که در آن دانشآموزان با کسب تجربیات مرتبط و معتبر این امکان را برای خود فراهم میآورند که با شناخت و آگاهی به اکتشافها و تجربههایی دست یابند. یادگیری تجربی همچنین این امکان را به وجود میآورد تا شرکتکنندگان همزمان با گسترش مهارتهای جدید و شیوههای تفکر، درباره یادگیری خود تأمل کنند.
نتایج یادگیری
موضوعات، نتایج یادگیری عام و نتایج یادگیری خاص در زیر مشخص و ذکر شدهاند. موضوعات شمارهدار، ایدههای اصلی درسها هستند. نتایج یادگیری عام، اظهارات فراگیری هستند که آنچه را انتظار میرود دانشآموزان از هر موضوع یاد بگیرند، مشخص میکنند. نتایج یادگیری خاص، اظهارات مشخصکننده عناصر سازنده آگاهی، مهارت و نگرش حاصل از نتایج یادگیری عام هستند که انتظار میرود دانشآموزان از آنها آگاه باشند و بتوانند آنها را انجام بدهند.
ایده اصلی که نتایج یادگیری عام و خاص بر پایه آن آموزش داده میشود، مستلزم فرآیندهای تفکر است. دانشآموزان از طریق تصمیمگیری، تفکر انتقادی، تفکر خلاق، حل مسئله و فراشناخت (۱) (metacognition)، درک و شناخت نتایج یادگیری را پرورش خواهند داد. فرایند تصمیمگیری شامل شناسایی مسئله احتمالی، یافتن مسئله در موقعیت، بررسی انتخابها و اقدام براساس بهترین گزینه (مکلِوُر، ۲۰۱۱، ص ۹) میشود. تفکر خلاق، اندیشیدن به راههای جدید برای نزدیکشدن به مشکل یا دیدگاهی تازه را در برمیگیرد (مکلِوُر، ۲۰۱۱، ص ۱۰). در حالیکه تفکر انتقادی شامل ارزیابی کیفیت تفکر میشود، بررسی و داوری درباره ایدهای در مسیر شفافیت و دقت را نیز دربرمیگیرد (مکلِوُر، ۲۰۱۱، ص ۱۱). مهارتهای حل مسئله با پذیرا بودن برای گوشدادن، بحثکردن و آزمودن راهبردهای گوناگون پرورش مییابد، در حالیکه درگیر اجرای تکالیفی میشوید که راهحل روشنی ندارند (مکلِوُر، ۲۰۱۱، ص ۱۲). فراشناخت، اندیشیدن درباره فکرکردن است، پس شامل تحلیل آگاهانه و بازتاب ایدهها میشود (مکلِوُر، ۲۰۱۱، ص ۱۳).
۱. سنتهای شفاهی
نتایج یادگیری عام ـ بررسی هدف تاریخ شفاهی
نتایج یادگیری خاص ـ دانشآموزان:
• تاریخ شفاهی و سنتهای شفاهی را تعریف خواهند کرد.
• عناصر تشکیلدهنده فرهنگ را تعریف خواهند کرد.
• درباره هدف تاریخ بحث خواهند کرد.
۲. دیدگاههای تاریخی
نتایج یادگیری عام ـ کاوش منابع گوناگون تاریخ
نتایج یادگیری خاص ـ دانشآموزان:
• سنتهای شفاهی و اسناد تاریخی کتبی را مقابله و مقایسه خواهند کرد.
• روششناسی سوابق تاریخی کتبی را کاوش خواهند کرد.
• معیارهای ارزیابی منابع تاریخی را تعریف خواهند کرد.
۳. مالکیت معنوی
نتایج یادگیری عام ـ کاوش مالکیت معنوی
نتایج یادگیری خاص ـ دانشآموزان:
• مالکیت معنوی را تعریف خواهند کرد.
• دانش سنتی و نمودهای فرهنگی سنتی را مقایسه خواهند کرد.
• اختصاص فرهنگیِ دانش سنتی را تحلیل خواهند کرد.
۴. آداب مصاحبه
نتایج یادگیری عام ـ بررسی آداب مصاحبههای شفاهی
نتایج یادگیری خاص ـ دانشآموزان:
• هیچ آسیبی وارد نخواهند کرد.
• رضایت آگاهانه کسب خواهند کرد.
• از دستورالعملهای اخلاقی پیروی خواهند کرد.
۵. روشهای مصاحبه
نتایج یادگیری عام ـ ترسیم نمای کلی روشهای مصاحبه
نتایج یادگیری خاص ـ دانشآموزان:
• نمای کلی هدف از مصاحبه را ترسیم خواهند کرد.
• روشهای مصاحبه را ارزیابی خواهند کرد.
• موقعیت مصاحبهشوندگان احتمالی را تعیین خواهند کرد.
۶. طرح پرسش
نتایج یادگیری عام ـ طرح پرسشهای مؤثر
نتایج یادگیری خاص ـ دانشآموزان:
• پرسشها را برای مصاحبه تدوین و تنظیم خواهند کرد.
• پرسشهای جهتدار و پرسشهایی با پاسخهای محدود را طرح خواهند کرد.
• پرسشهای آزاد را طرح خواهند کرد.
۷. ارائه سند و مدرک
نتایج یادگیری عام ـ بررسی انواع اسناد و مدارک
نتایج یادگیری خاص ـ دانشآموزان:
• انواع اسناد و مدارک را بررسی خواهند کرد.
• هبهنامه را تهیه خواهند کرد. (پیوست ۱ را ببینید)
• برگه رضایت را فراهم خواهند کرد. (پیوست ۲ را ببینید)
۸. تجهیزات
نتایج یادگیری عام ـ بهکارگیری درست تجهیزات
نتایج یادگیری خاص ـ دانشآموزان:
• با تجهیزات آشنا خواهند شد.
• ضبط داستان همسالان را برعهده خواهند گرفت.
• مصاحبههای ضبطشده را خواهند نوشت.
۹. غلطگیری
نتایج یادگیری عام ـ بررسی روند غلطگیری
نتایج یادگیری خاص ـ دانشآموزان:
• نمای کلی فرآیند غلطگیری را ترسیم خواهند کرد.
• بر زبان تمرکز خواهند کرد.
• بر قالب و پیوستگی شمارهها تمرکز خواهند کرد.
۱۰. مصاحبههای میدانی
نتایج یادگیری عام ـ اجرای مصاحبهها
نتایج یادگیری خاص ـ دانشآموزان:
• مصاحبههای میدانی را برعهده خواهند گرفت.
• بعد از مصاحبه، مراحل کار را انجام خواهند داد.
• بازخورد مصاحبهشوندگان را اخذ خواهند کرد.
۱۱. انتشار
نتایج یادگیری عام ـ شناسایی روشهای انتشار
نتایج یادگیری خاص ـ دانشآموزان:
• سه روش را برای انتشار تعیین خواهند کرد.
• مدارک تکمیلی و عکسها را مشخص خواهند کرد.
• انتشار نهایی را جشن خواهند گرفت.
شاخصهای موفقیت
برای موضوع هر دوره، جدول زیر شامل نتایج یادگیری عام، نتایج یادگیری خاص و شاخصهای موفقیت است. شاخصهای موفقیت بهکار میروند تا مشخص شود آیا دانشآموزان به هدفی مشابه با نتایج یادگیری خاص رسیدهاند یا خیر. شاخصهای موفقیت، عمق و وسعت و انتظارات از دانشآموزان در امر یادگیری را نشان میدهند. شاخصهای موفقیت دستورالعمل اجرای هریک از نتایج یادگیری خاص را ارائه میدهند.
|
سنتهای شفاهی نتایج کلی: بررسی هدف تاریخ شفاهی | |
|
نتایج خاص انتظار میرود که دانشآموزان نتایج زیر را کسب کنند. |
شاخصهای موفقیت مجموعه شاخصهای زیر به کار میروند تا مشخص شود آیا دانشآموز به نتایج خاصِ مشابه رسیده است یا خیر. |
|
تعریف تاریخ شفاهی و سنتهای شفاهی |
• مقایسه و تقابل تاریخ شفاهی و سنتهای شفاهی • ارجنهادن به تاریخ شفاهی و ارزش قائلشدن برای آن، راهی برای یادگیری دربارة گذشته و نیز زمان حال است. • بازگویی داستان رویدادها و افراد مهم در گذشتة جامعة محلی و ارائة نمونههایی از سنتها و جشنها که افراد را به گذشته پیوند میدهند. • مقایسة دیدگاههای مختلف و روایتهای متضاد از گذشته. • شناسایی هدف سنتهای شفاهی بهعنوان انتقالدهندة زبان، دانش، نگرش و مهارت از نسلی به نسل دیگر. • تحقق سایر اهداف ـ برای سرگرمی، آموزش، اعتباربخشی به روش زندگی. • شناسایی اطلاعاتی که ممکن است لازم یا از دسترفته باشند و در نظرگرفتن شکافها. |
|
تعریف عناصر تشکیلدهندة فرهنگ |
• ایجاد توفان فکری[۲] برای ویژگیهای جامعة محلی. • شناسایی عناصر فرهنگ و آنچه که فرهنگ را میسازد. • شناسایی روابط بین عناصر فرهنگ. o عناصر فرهنگ، روشهای زندگی، زبان، هنر، لباس و باورها هستند. • توصیف روشهایی که در آن خانوادهها و/یا جامعه فرهنگ خود را بیان میکنند، و شناسایی و تنظیم پرسشهای متمرکز دربارة فرهنگهای گذشته و حال. • ارجنهادن به ارزش روابط، ارتباطات، نیازها و حقوق دیگران. • آگاهی داشتن از نیازها و حقوق سایرین. • ترسیم چگونگی تغییرات فرهنگ در طول زمان. |
|
بحث دربارة هدف از تاریخ |
• شرح چگونگی و چرایی ثبت و ضبط تاریخ (شفاهی و متنی). • مباحثه دربارة اهمیت یادگیری تاریخ جامعهتان. • بحث دربارة دیدگاههای بومیان دربارة تاریخ خودتان. • تعیین بهترین روایت از تاریخ جامعهتان. • فهرستکردن طیف منابع برای دادههای تاریخی در جامعهتان. • بازدید از کتابخانه یا مرکز بایگانی (اگر موجود است) برای اسناد و آثار دستساختة جامعهتان. • از خود بپرسید: آیا این دانش و آگاهی، خودآگاهی و فرهنگ را میافزاید؟ |
|
دیدگاههای تاریخی نتایج کلی: بررسی منابع گوناگون تاریخ | |
|
نتایج خاص انتظار میرود که دانشآموزان نتایج زیر را کسب کنند. |
شاخصهای موفقیت مجموعه شاخصهای زیر برای تعیین اینکه آیا دانشآموز به نتایج خاص مشابه رسیده است یا خیر، به کار میرود. |
|
مقایسه و تقابل سنتهای شفاهی و دیدگاههای تاریخی کتبی |
• مقایسة چگونگی متفاوت بودن تاریخهای شفاهی و دیدگاههای تاریخی کتبی. • تعیین انواع سازمانهای اجتماعی، ارتباطات تجاری و زندگیهای آیینی که ثبت میشوند و در نظرگرفتن هدف و اعتبار منابع تاریخی. • تشخیص اینکه گونههای متضاد تاریخ ممکن است با توجه به دیدگاههای مردم متفاوت از هم باشند و در نظر گرفتن ارزشهای بنیادی در روایتهای تاریخی. • به رسمیتشناختن گرایش دیدگاههای مختلف و احترامگذاشتن به آنها. • شناسایی روششناسیهایی که برای ثبت تاریخ محلی بهکار رفتهاند. • پژوهش دربارة دادههای تاریخی از منابع گوناگون. |
|
بررسی روششناسی اسناد تاریخی کتبی |
به پرسشهای زیر پاسخ دهید: • چه عواملی بر انواع اسناد تاریخی موجود امروزی اثر میگذارند؟ • چه نوع اسنادی مقامات رسمی دولتی را حفظ میکنند؟ • چه نوع دادههایی در این منابع ثبت میشوند و چرا؟ • چرا کاوشگران خاطرات روزانه را ثبت میکنند؟ • چه نوع اسنادی پیشینة تاجران پوست حیوان را حفظ میکنند و چرا؟ • چرا مُبلغان از اسناد محافظت میکنند؟ • دیدگاههای منحصربهفرد و گرایشهای حافظان اسناد چه بودند؟ |
|
تعریف معیارهای ارزیابی منابع تاریخی |
• تعریف منابع اولیه و ثانویة دادهها و ترسیم نمای کلی کاربردها و محدودیتها. • تعریف معیار برای ارزیابی منابع تاریخی. • شناسایی چگونگی تعیین صحت یا اعتبار منابع. • شناسایی منابع خطا و تعصب در اسناد تاریخی. • شناسایی عوامل اثرگذار بر ارائه و تفسیر تاریخ در منابع کتبی. • بحث دربارة گرایشهای ذاتی در انواع مختلف اسناد، از جمله تاریخهای شفاهی. |
|
مالکیت معنوی نتایج کلی: بررسی مالکیت معنوی | |
|
نتایج خاص انتظار میرود که دانشآموزان نتایج زیر را کسب کنند. |
شاخصهای موفقیت مجموعه شاخصهای زیر برای تعیین اینکه آیا دانشآموز به نتایج خاص مشابه رسیده است یا خیر، به کار میرود. |
|
تعریف مالکیت معنوی |
• تعریف مالکیت معنوی بهعنوان آفرینشهای ذهن، مانند ابداعها، ادبیات، آثار هنری، نمادها، نامها، تصویرها، طرحهای بهکاررفته در تجارت. • مالکیت معنوی حق قانونی ناشی از فعالیت فکری در زمینة صنعتی، علمی، ادبی و هنری را پوشش میدهد. • تعریف مفاهیم حقوق انحصاری اثر. |
|
مقایسه دانش سنتی و تعابیر فرهنگی سنتی |
• مقایسه و تقابل دانش سنتی و تعابیر فرهنگی سنتی و فرهنگ عامه. o دانش سنتی ممکن است دانشی باشد که گسترش یافته و مستمر باشد و از میان نسلها بهعنوان هویتی معنوی یا فرهنگی گذر کند. o تعبیر فرهنگی سنتی یا فرهنگ عامه، از قبیل نغمهها، حرکات موزون، روایتها، نقوش یا طرحها. |
|
تحلیل تخصیص فرهنگی دانش سنتی |
• تخصیص فرهنگی چیست و قوانین از چه محفاظت میکنند؟ • دلایلی برای قوانین ـ اعطای حقوق اخلاقی و اقتصادی به سازندگان اطلاعات و دادهها. • دسترسی عمومی به آن دسته از آفرینشهایی که امکان به اشتراکگذاری اطلاعات را فراهم میآورند. • دلایلی برای قوانین ـ ترویج نوآوری و انتشار و ترغیب تجارت منصفانه برای توسعة اقتصادی و اجتماعی. • نظامهای مالکیت معنوی (Intellectual Property: IP) کنونی از دانش سنتی بهطور کامل محافظت نمیکنند. • قوانین IP با اعطای حقوق حدِ زمانی برای کنترل استفاده از تولیدات، تدابیر حفاظتی را برای سازندگان و تولیدکنندگان کالاها و خدمات معنوی فراهم میآورند. • این قالب حفاظت، بر استفاده از دانشهای چون مهارت فنی سنتی یا دانش بومی، علمی یا پزشکی سنتی متمرکز است. |
|
آداب مصاحبه نتایج کلی: بررسی آداب مصاحبههای شفاهی | |
|
نتایج خاص انتظار میرود که دانشآموزان نتایج زیر را کسب کنند. |
شاخصهای موفقیت مجموعه شاخصهای زیر برای تعیین اینکه آیا دانشآموز به نتایج خاص مشابه رسیده است یا خیر، به کار میرود. |
|
آسیب نرساند |
• اجرای توفان فکری و بحث دربارة انواع آسیبهایی که ممکن است طی مصاحبهها در جامعه روی بدهد. o چگونه میتوان از اینگونه آسیبها جلوگیری یا دوری کرد؟ o چه مراحلی را باید طی کرد تا مطمئن شد هیچگونه آسیبی به مصاحبهشوندگان یا جامعه وارد نمیشود؟ |
|
کسب رضایت آگاهانه |
• بازدید مصاحبه شونده در منزلش برای کسب اطمینان از اینکه وی از حقوق خود آگاه است. o مصاحبهشوندگان باید بداند که چگونه مصاحبه را ضبط و اطلاعات را منتشر خواهید کرد. o مصاحبهشوندگان این حق را دارند که در هر زمان بدون ارائة دلیل منصرف شوند. • مطمئن شوید که پیش از اجرای مصاحبه برگة رضایت امضا شود. • مطمئن شوید که پیش از اجرای مصاحبه هبهنامه امضا شود. |
|
پیروی از دستورالعملهای اخلاقی |
• اجرای توفان فکری و بحث دربارة اصول اخلاقی. • تعریف اصول اخلاقی. • مطرحکردن قوانین اصول اخلاقی برای مصاحبه در کلاس درس. • درک معنای اصول اخلاقی و ارائةپرسشهایی در زمینة چگونگی برداشت اشتباه دربارة آنها. • دعوت از یکی از بزرگان برای آگاهساختن دانشآموزان دربارة آداب و رسوم سنتی در جامعه. |
|
روشهای مصاحبه نتایج کلی: ترسیم طرح کلی مصاحبه | |
|
نتایج خاص انتظار میرود که دانشآموزان نتایج زیر را کسب کنند. |
شاخصهای موفقیت مجموعه شاخصهای زیر برای تعیین اینکه آیا دانشآموز به نتایج خاص مشابه رسیده است یا خیر، به کار میرود. |
|
ترسیم طرح کلیِ هدف از مصاحبه |
پاسخ به پرسشهای زیر: • اهداف مصاحبه چه هستند؟ • آیا هدف، نوع مصاحبه را تعیین میکند؟ • چه نوع اطلاعاتی بررسی میشوند؟ • آیا فکر میکنید مصاحبهشونده باید از هدف مصاحبه آگاه باشد؟ |
|
ارزیابی روشهای مصاحبه |
• اجرای توفان فکری برای انواع مختلف مصاحبه. • تعیین مزایا و محدودیتهای انواع مختلف مصاحبه. o چه نوع مصاحبهای بیشازهمه راحت است؟ o چه نوع مصاحبهای بیشازهمه مناسب است؟ o آیا نوع مصاحبه، نوع دادههای بهدستآمده را از پیش تعیین میکند؟ o روشهای گوناگون (رو در رو، پست، تلفن، رایانامه، دورنگار، ویدئو) ممکن است در دسترس برخی از مصاحبهشوندگان نباشد ـ اینترنت ممکن است قطع باشد یا سرعت آن پایین باشد. • بحث دربارة انواع مصاحبه برای بهکارگیری آنها برای مصاحبهشوندگان مسنتر. |
|
تعیین محل مصاحبهشوندگان احتمالی |
• بحث دربارة روشهای تعیین محل مصاحبهشوندگان احتمالی. • بحث دربارة اتخاذ رویکرد به هنگام مشخصشدن محل مصاحبهشوندگان. • اجرای توفان فکری دربارة مزایای استفاده از خانواده، بستگان دور، بزرگان یا غریبهها بهعنوان مصاحبهشونده. • برقراری ارتباط راحت با مصاحبهشوندگان، طوریکه بتوانند دربارة موضوعهای مختلف با دانشآموزان کار کنند. |
|
طرح پرسش نتایج کلی: طرح پرسشهای مؤثر | |
|
نتایج خاص انتظار میرود که دانشآموزان نتایج زیر را کسب کنند. |
شاخصهای موفقیت مجموعه شاخصهای زیر برای تعیین اینکه آیا دانشآموز به نتایج خاص مشابه رسیده است یا خیر، به کار میرود. |
|
تنظیم و تدوین پرسش برای مصاحبه |
• تنظیم و روشنسازی انواع مختلف پرسشها. • تنظیم و تدوین پرسشهای ساده و پیچیده. • بحث دربارة مزایا و محدودیتهای پرسشهای مختلف. • بحث دربارة نوع تفکرِ دخیل در انواع گوناگون پرسشها. • در نظرگرفتن دیدگاه و زمینههای متعدد. • تحلیل مفاهیم مشکلساز. • اشارة دقیق به مسئله، طوری که بتوانید پرسشهای بهتری برای آن مطرح کنید. |
|
طرح پرسشهای جهتدار و پرسشهایی با پاسخ محدود |
• بحث دربارة تفاوت بین پرسش جهتدار و پرسشهایی با پاسخ محدود. o پرسش جهتدار چه نوع اطلاعاتی را فراهم میآورد؟ o پرسشهای جهتدار ممکن است نظرات و گرایشات مصاحبهگر را نشان دهند. o پرسش جهتدار ممکن است اینگونه باشد: «آیا شما در محلة فقیرنشین پایینشهر به دنیا آمدهاید؟» o پرسشهایی با پاسخ محدود پرسشهایی هستند که پاسخی یک یا دو واژهای دارند. o پرسشی با پاسخ محدود ممکن است اینگونه باشد: «کجا به دنیا آمدید؟ نام آنجا چه بود؟» |
|
طرح پرسشهای آزاد |
بحث دربارة پرسشهای آزاد و مطرحکردن پرسشهایی مانند نمونههای زیر: • به من دربارة ... بگویید. • دربارة ... چه حسی دارید؟ • دربارة ... چه به خاطر میآورید؟ • میتوانید دربارة آنچه میگویید، توضیحاتی بدهید؟ • میتوانید جزئیات بیشتری دربارة آن ارائه دهید؟ • میتوانید نگرانیهای خود را بهطور کاملتری مشخص کنید؟ • میتوانید دربارة دیدگاه خود مثالی بزنید؟ • آیا گفتههای شما را بهدرستی فهمیدهام یا اشتباه برداشت کردهام؟ • آیا شما میگویید که ... ؟ |
|
ارائة اسناد و مدارک نتایج کلی: بررسی انواع اسناد و مدارک | |
|
نتایج خاص انتظار میرود که دانشآموزان نتایج زیر را کسب کنند. |
شاخصهای موفقیت مجموعه شاخصهای زیر برای تعیین اینکه آیا دانشآموز به نتایج خاص مشابه رسیده است یا خیر، به کار میرود. |
|
بررسی انواع اسناد و مدارک |
• ایجاد توفان فکری و بحث دربارة انواع گوناگون اسنادی که مصاحبه را دربرمیگیرند. • نوشتن خاطرات روزانه یا سفرنامه در هر روز برای تأمل دربارة یادگیری و برای روشنسازی تفکر. • استفاده از برگة ردیابی (پیوست ۳ را ببینید) برای روشنسازی تفکرتان و کمک به تهیة گزارش یا مستندسازی. o برگة ردیابی، موضوعات اصلی مصاحبه را به شما یادآوری خواهد کرد و حین اجرای مصاحبه میتوانید به آن رجوع کنید. باید این برگه را طوری نگه دارید که مصاحبهشونده آن را ببیند و بداند که شما در حال یادداشتبرداری هستید. o هنگام پیادهکردن و نوشتن مصاحبه، برگة ردیابی به شما کمک میکند بهخوبی مطالب را به یاد بیاورید. o برگة ردیابی به شما هرگونه درخواست ویژهای را یادآوری میکند که لازم است دربارة مصاحبهشونده پیگیری کنید. |
|
طرحریزی هبهنامه. (پیوست ۱ را ببینید) |
• استفاده از هبهنامه: o هبهنامه سندی امضاشده است که بهطور داوطلبانه و بدون پاداش، مالکیت شخصی یا واقعی یا معنوی را از فردی به فرد دیگر انتقال میدهد. o هبهنامه باید پیش از شروع مصاحبه امضا و تصدیق شود. o هبهنامه همچنین ممکن است دارای شرایط یا محدودیتهایی همراه با اعطای حقوق باشد. o هبهنامه به مصاحبهشوندگان این حق را اعطا میکند که نسخهای از مصاحبة ضبطشده را داشته باشند. |
|
طرحریزی برگة رضایت. (پیوست ۲ را ببینید) |
• استفاده از برگة رضایت: o پیش از مصاحبه با هر فردی، کسب رضایت آگاهانه و اجازة کتبی لازم است. o مصاحبه شوندگان باید از حقوق خود در زمینة هدفها، روشها و کاربردهای احتمالی مصاحبة ضبطشده آگاه باشند. o رضایت آگاهانه بدان معناست که فردِ رضایتدهنده از توانایی ذهنی کافی برخوردار باشد و تمام اطلاعات لازم را برای ارائة رضایت معتبر در اختیار داشته باشد. |
|
تجهیزات نتایج کلی: استفادة درست از تجهیزات | |
|
نتایج خاص انتظار میرود که دانشآموزان نتایج زیر را کسب کنند. |
شاخصهای موفقیت مجموعه شاخصهای زیر برای تعیین اینکه آیا دانشآموز به نتایج خاص مشابه رسیده است یا خیر، به کار میرود. |
|
آشنایی با تجهیزات |
• ثبت انواع تجهیزات مورد نیاز برای مصاحبه. • اطمینان از استفادة مناسب از تجهیزات و بررسی ملزومات ایمنی. • نشاندادن چگونگی دسترسی به تجهیزات و استفاده ازآنها به هنگام نیاز. • نشاندادن چگونگی انتقال تجهیزات به هنگام نیاز. • آزمایش تجهیزات ضبط پیش از شروع مصاحبه برای اطمینان از اینکه درست کار میکنند. • تمرین مصاحبه با همکار، یک نفر فیلمبرداری کند یا مصاحبه را ضبط نماید و دیگری مصاحبه را انجام دهد. |
|
برعهدهگرفتن ضبط داستان همسالان. |
• با همسالان دربارة موضوعات گوناگون مصاحبه کنید تا به استفاده از تجهیزات ضبط عادت کنید. • تمرین ضبط مصاحبه در موقعیتها و مکانهای مختلف. • متوجه باشید که چگونه سروصدا و سایر مسائلی که حواس را پرت میکنند، ممکن است بر مصاحبه اثر بگذارند. • از مصاحبة خود با دیگری فیلم بگیرید تا نحوة رفتار خود را طی مصاحبه مشاهده کنید. • استفاده از طرح کلی یا یادداشتبرداری میدانی برای کمک به موضوعات در دست و حفظ تمرکز بر مصاحبه. • پرسشهای مناسب بپرسید تا به شما کمک شود در مسیر درست مصاحبه باقی بمانید. o گذر از بین پرسشها مهم است، بنابراین سکوت ناراحتکنندهای وجود نخواهد داشت. o زمان انتظار به دو دلیل مهم است: اول، به افراد فرصتِ پاسخ میدهد و دوم، این امکان را فراهم میآورد که پیش از پاسخدادن، ایدهای را به پایان برسانند. |
|
پیادهکردن مصاحبههای ضبطشده. |
• پیادهکردن مصاحبة ضبطشدة یکی از همسالان برای کسب تجربه دربارة روند کار پیادهسازی مصاحبه. • زمان کافی برای پیادهسازی فراهم آورید، زیرا ممکن است فرایندی طولانی باشد. • پس از مصاحبه، در اسرع وقت پیادهسازی مصاحبه را انجام بدهید تا یادآوری تجربه، یادداشتهای میدانی و پیادهسازیها با هم متناظر باشند. |
|
غلطگیری نتایج کلی: بررسی فرایند غلطگیری | |
|
نتایج خاص انتظار میرود که دانشآموزان نتایج زیر را کسب کنند. |
شاخصهای موفقیت مجموعه شاخصهای زیر برای تعیین اینکه آیا دانشآموز به نتایج خاص مشابه رسیده است یا خیر، به کار میرود. |
|
ترسیم طرح کلیِ فرآیند غلطگیری |
• غلطگیری با استفاده از نسخة چاپی. • پیشنویس را با صدای بلند بخوانید. • فهرستی از علائم غلطگیری تهیه و از آنها متابعت کنید. • بررسی درستبودن شمارة صفحات و پانوشتها. • ویرایش محتوای مصاحبه ـ چه کسی، چهچیزی، کجا، کی، چرا و چگونه. • بار اول، سند را بخوانید و روی زبان تمرکز کنید. • بار دوم، قالب سند و پیوستگی اعداد و حروف اختصاری را بررسی کنید. |
|
تمرکز روی زبان |
• بررسی املای واژهها، حروف بزرگ، نقطهگذاری و دستور زبان. • استفاده از فرهنگ لغات برای املای صحیح واژهها و بهکارگیری حروف بزرگ. • بررسی املای واژهها و دستور زبان. • بررسی واژههای همشکل (همآوا یا هماملا) (به طور مثال، خوار، خار و ...). • تمرکز بر جریان منطقی جملهها. |
|
تمرکز روی قالب و پیوستگی شمارهها |
• مشخصکردن عنوانها، سرفصلها، جدولها و شرح زیر تصویرها. • بررسی اندازة فونت و اطمینان از یکدستی آن در تمام متن. • مشخصکردن بخشهایی از متن که دربارة آنها تردید دارید و بررسی دوبارة اندازه و نوع فونت آنها. • بررسی حاشیهها و تورفتگیها. • بررسی واژهها یا عبارتهای افتاده ـ میتوانید با فشردنِ همزمان کلیدهای Ctrl + F و تایپ واژه یا عبارت مدنظرتان، آن را در کل متن بیابید و اصلاح کنید. |
|
مصاحبههای میدانی نتایج کلی: اجرای مصاحبهها | |
|
نتایج خاص انتظار میرود که دانشآموزان نتایج زیر را کسب کنند. |
شاخصهای موفقیت مجموعه شاخصهای زیر برای تعیین اینکه آیا دانشآموز به نتایج خاص مشابه رسیده است یا خیر، به کار میرود. |
|
اجرای مصاحبههای میدانی |
• انتخاب بزرگان، پیران یا افرادی سرشناس برای مصاحبه در جامعه. • تعیینکنید چه پرسشهایی مناسب خواهند بود. • تعیین قالب مصاحبه. • تعیین مدت زمان مصاحبه و اعلام آن به مصاحبهشونده. • بیان نام خودتان، نام مصاحبهشونده و تاریخ و محل اجرای مصاحبه. • آگاهساختن مصاحبهشونده از هدف مصاحبه، چگونگی اجرای آن، زمان انتشار آن و مکان حفظ و ذخیرة آن. • بحث دربارة مراحل مربوط به اجرای مصاحبه و دنبالکردن آنها. • زودتر از زمان شروع مصاحبه به مکان مدنظر برسید تا مطمئن شوید تجهیزات ضبط بهدرستی کار میکنند. • مطمئن شوید که همکارتان در تمام مدت مصاحبه بهعنوان شاهد همراه شما هست. • مطمئن شوید اتاق مصاحبه راحت و بدون سروصدای محیط بیرون و مزاحمت است. |
|
انجامدادن مراحل پس از مصاحبه. |
• پس از مصاحبه، بمانید و با مصاحبهشونده گفتوگو کنید، شاید بخواهد داستان دیگری را با شما درمیان بگذارد. • از مصاحبهشونده بپرسید که آیا مایل است این اطلاعات اضافی ثبت شوند یا خیر. • به محض اتمام مصاحبه، پیادهسازی آن را آغاز کنید. • روی هر چیزی را که بهکار میبرید، مانند نوار صوتی، یادداشت و ... برچسب بزنید و تاریخ روز را بنویسید. • اختیاری: استفاده از رمزگذاری بهعنوان روشی برای حفظ بعضی از اطلاعات بهصورت محرمانه. • آگاه باشید که بعضی از اطلاعاتی که میخواهید به اشتراک بگذارید، ممکن است اخلاقی نباشند. |
|
اخذ بازخورد از مصاحبهشوندگان |
• پیادهسازی مصاحبه در اسرع وقت پس از مصاحبه. • ملاقات دوبارة مصاحبهشونده پس از مصاحبه برای روشنسازی و بررسی صحت رونوشتها. • اگر خواندن رونوشتها برای مصاحبهشونده دشوار است یا وی دچار اختلال بینایی است، رونوشتها را برای او بخوانید. • از مصاحبهشونده بپرسید که آیا رونوشتها نیاز به ویرایش دارند یا خیر. • مطمئن شوید ویرایشهایی که مصاحبهشونده مایل است، انجام شدهاند و رونوشت را برای اطمینان از درستی آن دوباره بخوانید و بررسی کنید. |
|
انتشار نتایج کلی: شناسایی روشهای انتشار | |
|
نتایج خاص انتظار میرود که دانشآموزان نتایج زیر را کسب کنند. |
شاخصهای موفقیت مجموعه شاخصهای زیر برای تعیین اینکه آیا دانشآموز به نتایج خاص مشابه رسیده است یا خیر، به کار میرود. |
|
تعیین سه روش انتشار |
پاسخ به پرسشهای زیر: • قالب رونوشتها چیست؟ • چه اطلاعاتی منتشر خواهند شد؟ • چه اطلاعاتی را با مصاحبهشونده به اشتراک خواهید گذاشت؟ • آیا مصاحبهشونده از کار انجامشده رضایت دارد؟ |
|
تعیین محل مدارک تکمیلی و عکسها. |
• مطمئن شوید مصاحبهشونده از عکسها رضایت دارد. o آیا مصاحبهشونده اجازه چاپ عکسها را به شما میدهد؟ o آیا خودتان عکس گرفتهاید یا مصاحبهشونده عکسهایی را در اختیار شما گذاشته است؟ • تعیین مدت عمر عکس. • مطمئن شوید برای استفاده از عکس مجوز دارید. • مطمئن شوید که عکس به مصاحبهشونده برگردانده شود. |
|
جشن انتشار نهایی. |
• مطمئن شوید مصاحبهشونده نسخهای از ویرایش نهایی مصاحبه را دریافت خواهد کرد. • مطمئن شوید یادداشت قدردانی شما از مصاحبهشونده، به نسخة وی الصاق شده است. • میزبان گردهمایی یا جشن ثبت داستانها در کتاب باشید و در جمع، کتاب را به مصاحبهشونده اهدا کنید. • در جشن یا گردهمایی، بخش از مصاحبه را از روی کتاب بخوانید. |
راهبردهای ارزیابی
ارزیابی بهعنوان ابزاری آموزشی برای گسترش آموزش بهکار میرود و پرسشهایی باید در آن گنجانده شود، زیرا بخشی ضروری در ارزیابی هستند. راهبردهای ارزیابی عبارتاند از:
• مشاهده
• مباحثه
• مصاحبة ساختدار با دانشآموزان
• نوشتن خاطرات روزانه یا سفرنامه
• ارزیابی همسالان و خودارزیابی
• آموزش مبتنی بر پروژه
مشاهده، اطلاعاتی غنی و باارزش دربارة نگرش دانشآموز به پروژة انجامشده ارائه میدهد. مباحثه و مصاحبة ساختدار با دانشآموزان این فرصت را برای معلم و دانشآموز فراهم میآورد که ایدههای خود را با یکدیگر درمیان بگذارند و به دلایل پشت این ایدهها اشاره کنند. نوشتن خاطرات روزانه این فرصت را در اختیار دانشآموز قرار میدهد که افکار، احساسات ، تأملات، نظرات شخصی و آرزوها یا ترسهای خود دربارة تجربة آموزشی را ثبت کند. ارزیابی همسالان شامل دانشآموزانی میشود که عملکرد سایر دانشآموزان را ارزیابی میکنند. خودارزیابی، دانشآموزان را وامیدارد تا دربارة یادگیری خود و موفقیتشان در شناخت و بهکارگیری مفاهیم و روشها تأمل کنند. یادگیری مبتنی بر پروژه، روشی آموزشی است که در آن دانشآموزان مشکلاتی را بررسی میکنند که منتهی به تولیدات معتبر میشوند. تواناییهای دانشآموزان برای کسب درک و فهم تازه هنگامی ارتقاء مییابند که با فعالیتهای حل مسئلة معنادار مرتبط شوند.
خلاصه
از طریق کاوش سنتهای شفاهی و بررسی اسناد تاریخی، دانشآموزان در معرض عناصر فرهنگ و تغییرات فرهنگیای میشوند که در طول تاریخ ثبت شدهاند. دانشآموزان آگاه خواهند شد جوامع همواره در حال تغییر هستند و این تغییرات شتاب بیشتری خواهند داشت، وقتی با گروههای جدید، ایدههای تازه یا واقعیتهای اجتماعی امروزی ارتباطی وجود دارد. بهکارگیری تاریخ شفاهی به افراد کمک میکند تا درک کنند و اذعان دارند که باورهای فرهنگی بر تعامل افراد با زمینههای فرهنگی مختلف اثر میگذارند. استفاده از تاریخ شفاهی در نظام آموزشی به نسلهای حال و آینده کمک می کند تا چگونگی شکلگیری رویداهای گذشته توسط نیاکانشان را تصدیق کنند و به آنها احترام بگذارند. تاریخ شفاهی این امکان را فراهم میآورد تا افراد ایدهها و داستانهایشان را با واژگان خودشان با یکدیگر درمیان بگذراند. مصاحبههای ضبطشده، شاهدان گذشته را به زمان حال و آینده میآورند تا بتوانند نسلهای آینده را آموزش بدهند، الهامبخش آنها باشند و آنها را آگاه سازند.
منابع
ـ انجمن بومیان کبک و لابرادور، (۲۰۰۵)، آداب پژوهش دربارة بومیان کبک و لابرادور؛ بازیابیشده از:
http://www.cdrhpnq.qc.ca/afnql_research_protocol/ summary/ protocol_ synth_en.pdf
ـ جی بیولیو (G. Beaulieu)، ۱۹۹۶، بومیان انیشینیبَک (Anishinabek) خلیج سندی: بزرگان داستانهای خود را بازگو میکنند؛ بومیان خلیج سندی، MB: بنیاد آموزش خلیج سندی.
ـ مؤسسههای کانادایی پژوهش سلامت و بهداشت، علوم طبیعی و شورای تحقیقات مهندسی کانادا، و شورای تحقیقات علوم اجتماعی و علوم انسانی کانادا، (۲۰۱۰)، بیانیة سیاست شورای سهجانبه: رفتار اخلاقی در پژوهشهایی دربارة انسانها؛ بازیابیشده از:
http://www.pre.ethics.gc.ca/pdf/eng/tcps2/TCPS_2_FINAL_Web.pdf
ـ ادارة مالکیت معنوی کانادا، (۲۰۱۲)، هیأت مدیرة سیاست حق انحصاری اثر و مالکیت معنوی بینالمللی، بازیابیشده از:
http://www.ic.gc.ca/eic/site/ippd-dppi.nsf/eng/home
ـ دی. جی. جروایز (D. J. Gervais) و ای. اف. جاج (E. F. Judge)، (۲۰۱۱)، قانون مالکیت معنوی در کانادا، تورنتو، ON: کارزوِل (Carswel).
ـ دولت کانادا، (۲۰۱۱)، دورة آموزشی TCPS 2دربارة اخلاق در پژوهش؛ بازیابیشده از:
http://www.pre.ethics.gc.ca/eng/education/tutorial-didacticiel/
ـ جی. جیکوبز (G. Jacobs)، (۲۰۰۴)، نظریهها، اصول و روشهای یادگیری گروهی؛ بازیابی شده از:
ـ مرکز آموزش و پرورش بومیان مانیتوبا، (۲۰۱۱)، اسناد تاریخهای شفاهی، [جزوهها]. وینیپگ، MB: نویسنده.
ـ اُ. مکلِوُر (O. McIvor)، (۲۰۱۱)، برنامة آموزشی پردازش تفکر: چارچوب نتایج برای مهدکودکها تا کلاس دوازدهم، براندون، MB: دانشگاه براندون.
ـ جی. مویر (Moyer J.)، راهنمای گامبهگام تاریخ شفاهی، (چاپ اصلاحشده، ۱۹۹۹)، بازیابیشده از:
http://dohistory.org/on_your_own/toolkit/oralHistory.html
ـ سازمان جهانی مالکیت معنوی، مالکیت معنوی و تعابیر فرهنگی سنتی/ فرهنگ عامه، بازیابیشده از:
http://www.wipo.int /freepublications/en/tk/913/wipo_pub_913.pdf
ـ سازمان جهانی مالکیت معنوی، مالکیت معنوی و دانش سنتی، بازیابیشده از :
http://www.wipo.int/freepublications/en/tk/920/wipo_pub_920.pdf
پیوست ۱
هبهنامه
پروژة تاریخ شفاهی، مطالعه ...........
بدینوسیله اینجانب.......، به آقا/خانم ............ اجازه میدهم که از مصاحبههای انجامشده با من در زمینة........، برای کاربرد علمی و آموزشی استفاده کنند و تمام حقوق خود، از جمله تمام حقوق مالکیت معنوی را در زمینة ضبط مصاحبه به ......... اعطا میکنم.
اینجانب آگاه هستم که ....... مجوزی غیرانحصاری به من اعطا کرده است که براساس آن موافقت میکنم هرگونه تغییری را که در محتوای این مصاحبهها مایل هستم، اعمال کنند و آن......، با درخواست اینجانب، نسخهای از مصاحبة ضبطشده را برای چنین کاربردی در اختیار من قرار میدهند.
اگر مایل باشم که در متن مصاحبه یا در ارجاع به هرگونه اطلاعاتی در مصاحبه، ناشناس باقی بمانم، این محدودیت را در بند بعدی تعیین خواهم کرد.
هبهنامة فوق و نیز اعطای حقوق، منوط به محدودیتهای زیر است :
........................................................................................
این توافقنامه با امضا و رضایت طرفین، قابل تجدیدنظر یا اصلاحپذیر است.
امضای مصاحبهکننده : تاریخ:
امضای مصاحبهشونده: تاریخ:
نشانی و تلفن مصاحبهشونده:
پیوست ۲
رضایتنامه
پروژة تاریخ شفاهی، مطالعة................
|
برگة رضایتنامه | |
|
عنوان پروژه: |
|
|
نام مصاحبهشونده: |
|
|
نام مصاحبهکننده: |
|
|
مکان: |
|
اینجانب (لطفاً چاپ شود)....... موافقت خود را برای شرکت در مصاحبهای مرتبط با پروژة تاریخ شفاهی تحت عنوان...................، اعلام میدارم.
اینجانب آگاه هستم که مصاحبه ضبط خواهد شد (صوتی، تصویری یا بهصورت عکس) و اطلاعات موجود در آن برای ............. پروژة تاریخ شفاهی استفاده خواهد شد و من این حق را دارم که پیش از امضای هبهنامه، نوار یا متن مصاحبه را بررسی کنم.
اینجانب مطلع هستم که این مصاحبه حدود........ ساعت طول خواهد کشید و میتوانم پیش از امضای هبهنامه، بدون اینکه در وضع موجود تغییری حاصل شود، از ادامة مصاحبه منصرف شوم. اگر از مصاحبه منصرف شوم، همة مصاحبههای ضبطشده یا عکسها به من اهدا خواهند شد یا از بین خواهند رفت و هیچگونه رونوشتی از مصاحبه تهیه نخواهد شد.
پس از اتمام مصاحبه، نوار و محتوای مصاحبه به ................. پروژة تاریخ شفاهی تعلق خواهد داشت.
اینجانب با توجه به شرایط فوق، توافق خود را برای استفاده از اطلاعات اعلام میدارم.
امضای مصاحبهکننده: تاریخ:
امضای مصاحبهشونده: تاریخ:
پیوست ۳
جدول پیگیری مشاهدات
پروژة تاریخ شفاهی، مطالعة............
نام: ............................................... ، تاریخ: ............................
|
محیط |
ساختمانهای واقعی و نوع محیط. آنها شبیه چه بودند و چه کاربردی داشتند؟ |
مشاهدات |
|
افراد |
مصاحبهشونده کیست؟ فهرست کسانی که در مصاحبه حضور دارند و نقش آنها. |
|
|
گفتوگو |
چه کسی صحبت میکند؟ |
|
|
رویدادهای خاص |
جشنها؟ |
|
|
مزاحمتها |
سروصداها؟ |
|
|
فعالیتها |
فعالیتهای عادی روزانه |
|
|
تأملات شخصی |
چه مشاهده کردید؟ |
|
نکته: تعین نمایید که آیا مشاهدات را هنگام رویدادن ضبط میکنید یا در انتهای کار.
۱. این اصطلاح با کمی تأمل به عنوان هرگونه دانش و فعالیت شناختی که موضوع آن هر جنبهای از اقدامات شناختی و تنظیم آن است، تعریف شده است. گمان میرود که مهارتهای فراشناختی نقش مهمی در انواع فعالیتهای شناختی، از جمله ردوبدل اطلاعات به صورت کلامی، ترغیب کلامی، درک و مفهوم مطالب، خواندن، نوشتن، توجه، ادراک، حافظه، فراگیری زبان، حل مسئله، شناخت اجتماعی و اشکال مختلف خودآموزی و کنترل خود بازی میکند. فراشناخت با مفاهیم وابسته (برای مثال فرآیندهای اجرایی) نیز در میدانهای روانشناسی شناختی، رشد شخصیت، پیریشناسی، و تعلیم و تربیت و نیز رشد شناختی کودک به کار گرفته شده است. امروزه فراشناخت و وابستگان مفهومی آن در روانشناسی و تعلیم و تربیت، بسیار مطرح هستند (فلاول، ۱۹۸۵؛ ترجمة ماهر، ۱۳۷۷).
[۲] . طوفان فکری یا یورش فکری (Brainstorming): روشی خلاقانه برای تولید تعداد زیادی ایده یا راهحل برای مسئله است که چهار قاعدة اساسی آن عبارتاند از: ۱.تمرکز بر کمیت: هرچه تعداد ایدههایی که تولید میشوند بیشتر باشند، احتمال دست یافتن به راهحل اساسی و اثربخش بیشتر است. ۲.اجتناب از انتقاد: اگر در مواجهة اولیه با ایدهای، بهجای انتقاد از آن، به توسعه و بهبود آن فکر کنیم، جوی مناسب برای تولید ایدههای غیرمعمول فراهم میشود. و همچنین باعث بازشدن فکر افراد میشود و استفاده از این روش سبب ایجاد دامنة بسیاری از راهحلهای باورنکردنی میشود. ۳.استقبال از ایدههای غیرمعمول: ممکن است ایدههای غیرمعمول رویکردهای جدیدی را به مسئله فراهم کنند و منجر به راهحلهای بهتری نسبت به ایدههای معمول شوند. ۴.ترکیب و بهبود ایدهها: میتوان با ترکیب دو ایدة خوب، به ایدهای بهتر رسید که از هر دو ایدة پیشین کاملتر باشد.
ترجمه: زهرا حسینیان
تعداد بازدید: 4683
آخرین مطالب
پربازدیدها
نظریه دوم: بحران مشروعیت مرزیِ تاریخ شفاهی در نظام دانشگاهی
این نظریه بر مبنای پاسخِ ۱۳ متخصص تاریخ شفاهی به پرسش «علت عدم استقبال دانشگاهیان از تاریخ شفاهی چیست؟» به دست آمده است.
