«خورشیدواره»؛ خاطرات خانم طاهره سجادی

پنجاهمین اثر از مجموعه کتاب های خاطرات مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ «خورشید‌واره»، خاطرات خانم طاهره سجادی (غیوران) است. سجادی در 1321 در تهران (حوالی محله سرچشمه) و در خانواده‌ای فرهنگی و متدین به دنیا آمد و تحصیلات ابتدایی را در مدرسه سعدی (حوالی چهارراه سرچشمه) به‌پایان رساند و تحصیلات متوسطه را پس از ازدواج، تا سطح دیپلم ادامه داد. وی در 1338 با مهدی غیوران، یکی از مبارزان انقلاب، ازدواج کرد و حاصل این ازدواج چهار فرزند است که یکی از آن‌ها (حسن) در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران به شهادت رسید.
طاهره سجادی پس از ازدواج در مسائل سیاسی وارد شد و به عنوان یکی از مبارزین نهضت امام خمینی(ره)، به همراه همسرش در 1354 دستگیر شد و شدیدترین شکنجه‌ها را تحمل کرد.
وی در آذر 1357 در اوج مبارزات انقلابیون به رهبری حضرت امام خمینی(ره) از زندان آزاد شد و تا پیروزی انقلاب اسلامی به همراه مردم به مبارزات خود ادامه داد.
کتاب «خورشیدواره» در 5 فصل و با عناوین: «زندگی‌نامه»، «آشنایی با مسائل سیاسی»، «دستگیری و محاکمه»، «انتقال به بند عمومی تا آزادی» و «پیروزی انقلاب و جنگ تحمیلی تدوین شده است.»

خانم سجادی در کتاب با زبانی ساده و گویا زندگی مبارزاتی خود را شرح داده و نشان می‌دهد که تحمل ایشان و همه مبارزان در زندان، حاصل تمرین مقاومت در تمام لحظه‌های زندگی بوده است و هیچ‌کس به‌طور ناگهانی مبارز نشده و نمی‌شود. همچنین ایشان جریان دستگیری خود و همسرش را در لابه‌لای صفحات کتاب به‌طور اختصار توضیح می‌دهد. به‌نظر می‌رسد چنانچه این مقطع تاریخی با تفصیل بیشتر و دقیق‌تر و بدون پرده‌پوشی به قضاوت همگان گذاشته می‌شد کمک می‌کرد خوانندگان بدانند مبارزه در آن شرایط روزنه‌ای در تاریکی بوده است.
نقش ساواک در حفظ رژیم شاهنشاهی، نحوه عمل کارگزاران ساواک و شکنجه‌های آنها از خلال مطالب آشکار می‌گردد و به تکمیل مباحث در این زمینه کمک می‌کند.
با اشاره‌های خانم طاهره سجادی به راه‌های حفظ روحیه مبارزان، ورزش ‌کردن در زندان، مورس‌زدن با ضربات دست، خواندن قرآن، خواندن دیوارنوشته‌ها و ... درمی‌یابیم که آنها از این طریق می‌فهمیدند که در این راه تنها نیستند و گذشتگان و آیندگانی در پیمودن این راه، همراه آن‌ها هستند.
در لابه‌لای متن نیز برای گویاسازی اسامی مبارزین انقلابی، پاورقی و توضیحاتی ارایه شده که خواننده را با همراهان و همرزمان ایشان آشنا می‌کند و نیز در انتهای کتاب گاهشمار زندگی ایشان، فهرست تفصیلی اسناد،‌ 25 سند، 10 عکس و نمایه‌ها، قسمت‌های پایانی کتاب هستند.

خورشیدواره از اولین کتاب‌های خاطرات زنان مبارز و انقلابی در زندان‌های ساواک و شاهنشاهی است. امید است برای هر چه بیشتر بیان کردن نقش زنان در پیروزی انقلاب اسلامی از این قبیل کتاب بیشتر در بازار نشر ببینیم.
کتاب خورشیدواره در قطع رقعی و 299 صفحه با شمارگان 2000 نسخه و  بهای 40000 ریال در سال 1389 برای دومین بار توسط انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شده است.

عسگر عباس نژاد