تاریخ‌شفاهی، اولویت مرحله دوم گردآوری اسناد ایثارگران

محبوب شهبازی، مدیر کل جمع‌آوری، نگهداری و تنظیم آثار ایثارگران در بنیاد شهید و امور ایثارگران از ساماندهی بیش از هفت‌ونیم میلیون برگ سند خبر داد و گفت: مرحله دوم این فرآیند به گردآوری تاریخ‌شفاهی اختصاص خواهد داشت. جانبازان، آزادگان و خانواده شهدا، جامعه هدف بنیاد شهید در این حوزه‌اند.

محبوب شهبازی در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، اظهار کرد: طرح جامع گردآوری و مستندسازی اسناد فرهنگی شهدا و ایثارگران که از سال 1383 آغاز شده، امسال به سرانجام خواهد رسید.

وی در تشریح این طرح گفت: تاکنون بیش از هفت و نیم میلیون برگ سند مکتوب از 240 هزار جانباز، شهید و آزاده، گردآوری و مستندسازی شده اند. این مدارک مکتوب، وصیت‌نامه، مناجات، نامه‌ها، دست‌نوشته‌ها، خاطرات و کتاب‌های مربوط به ایثارگران را دربر می‌گیرند. اسناد دیداری، ‌شنیداری و موضعی مانند لباس شهدا نیز در 24 موزه شهدای سراسر کشور به نمایش گذاشته می‌شوند.

مدیر کل جمع‌آوری، نگهداری و تنظیم آثار ایثارگران بنیاد شهید اضافه کرد: بر اساس آمار بنیاد شهید حدود 270 هزار شهید، جانباز و آزاده از سال‌های دفاع‌مقدس و انقلاب برجای مانده که با این احتساب تاکنون اسناد حدود 70درصد از آن‌ها ساماندهی شده و بقیه هم تا پایان امسال گردآوری خواهند شد.

شهبازی در ادامه خاطرنشان کرد: طرح گردآوری و مستندسازی اسناد فرهنگی شهدا و ایثارگران با هدایت بنیاد شهید مرکز و توسط مراکز اسناد اداره‌های بنیاد شهید سراسر کشور انجام شد. در واقع فعالیت‌های اجرایی و فرآیند گردآوری و دیجیتالی کردن اسناد در هر استان صورت گرفته است.

وی گفت: در طرح جامع گردآوری و مستندسازی اسناد فرهنگی شهدا و ایثارگران، تمرکز ما بر سرگذشت‌پژوهی و گردآوری اسناد مکتوب، دیداری و شنیداری بوده و از سال 1391 و در مرحله دوم این طرح، گردآوری تاریخ‌شفاهی آغاز خواهد شد.

این فعال حوزه اسناد ایثار و شهادت، آماده‌سازی بانک اطلاعاتی اسناد ایثارگران را سنگ‌بنای بزرگ‌ترین آرشیو اسنادی ایثار و شهادت خواند و ادامه داد: این اطلاعات از طریق اینترانت بنیاد شهید در اختیار 470 کاربر محقق قرار می‌گیرند.

محبوب شهبازی افزود: کارگاه تخصصی مرکز اسناد ایثارگران و دفتر پژوهش‌های فرهنگی بنیاد شهید و امور ایثارگران نیز با هدف آشنایی مسوولان اسنادی بنیاد شهید با مبانی و روش‌های گردآوری تاریخ‌شفاهی در شهر اصفهان برپا شده است.

وی ادامه داد: مبانی تاریخ‌شفاهی، تفاوت آن با تاریخ‌نگاری و خاطره‌نگاری، شیوه‌های سوژه‌یابی در تاریخ‌شفاهی با تاکید بر حوزه ایثار و شهادت و استخراج موضوع با این روش، در این کارگاه‌های تخصصی آموزش داده می‌شوند.

مدیر کل جمع‌آوری، نگهداری و تنظیم آثار ایثارگران بنیاد شهید در تشریح جزییات مرحله دوم طرح جامع گردآوری و مستندسازی اسناد فرهنگی شهدا و ایثارگران اظهار کرد: جانبازان، آزادگان و خانواده شهدا، جامعه هدف ما در حوزه تاریخ‌شفاهی‌اند. البته برای گردآوری تاریخ‌شفاهی، ممکن است که با رزمندگان، دوستان و اطرافیان شخص مورد نظر هم گفت‌وگو کنیم.

شهبازی در پایان یادآور شد: پس از اتمام کارگاه تخصصی مرکز اسناد ایثارگران، پیکره‌بندی چارچوب گردآوری تاریخ‌شفاهی در حوزه ایثار و شهادت را آغاز می‌کنیم و اهداف و زمان مورد نیاز برای اتمام این پروژه مشخص خواهد شد.

کارگاه تخصصی مرکز اسناد ایثارگران و دفتر پژوهش‌های فرهنگی بنیاد شهید و امور ایثارگران، سوم تا ششم دی ماه، به همت معاونت پژوهش و ارتباطات فرهنگی این بنیاد در هتل کوثر اصفهان برپا شد.

خبرنگار : مریم اسدی جعفری