قاسم‌پور: نگاه نقادانه به نفع پژوهشگر است

مدیر نقد گروه تاریخ مرکز اسناد انقلاب اسلامی معتقد است: در میان خاطرات نوشته شده کمتر راویی‌ای به نقد فعالیت خود یا جریانی که با آن درگیر بود‌ه است می‌پردازد؛ در حالی که نگاه نقادانه به ماجراها‌ به نفع پژوهشگر است.

داود قاسم‌پور در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) اظهار کرد: خاطرات انقلاب به صورت خود نوشت و دیگر نوشت جمع‌آوری می‌شوند. مشکلی که در بخش خود نوشت با آن رو‌به‌رو هستیم خود محوری افراد در نقل خاطرات و پر رنگ شدن نقش آن‌ها در وقایع است.

وی ادامه داد: بنابراین کسی که به مطالعه خاطرات خود‌نوشت می‌پردازد باید شناخت و پیش زمینه ذهنی نسبت به وقایع داشته باشد.

قاسم‌پور نقد را عنصری مهم در بیان خاطرات دانست و گفت: در میان خاطرات نوشته شده کمتر راو‌یی‌ای به نقد فعالیت خود یا جریانی که با آن درگیر بود‌ه است می‌پردازد. در حالی که نگاه نقادانه به ماجراها‌ به نفع پژوهشگر است زیرا در نقد وقایع سخن از مباحثی به میان می‌آید که راوی در بیان خاطرات ضرورتی به بازگویی آن‌ها احساس نمی‌کند.

وی افزود: در این صورت مخاطب عام در جامعه که پیش زمینه ذهنی از افراد انقلابی ندارد، وقتی شروع به مطالعه خاطرات می‌کند گمراه می‌شود و برای رهایی از این وضعیت تحمیلی باید دیگر کتاب‌های مشابه را مطالعه و مقایسه کند و ببیند آیا ادعای راوی خاطره درباره وقایع درست است یا خیر.

مدیر نقد گروه تاریخ مرکز اسناد انقلاب اسلامی، مشکل‌ دیگر را مربوط به خاطرات دیگر نوشت دانست و گفت: این آثار توسط مراکز مختلف تدوین می‌شوند و مباحث مطرح شده در کتاب‌ها با توجه به چارچوب و سیاست آن‌هاست. به گونه‌ای که بر اساس سیاست یک مرکز پژوهشی برخی از مقاطع حذف می‌شوند یا پاورقی‌هایی در توضیح موضوع مورد نظر در حاشیه کتاب آورده می‌شوند که اهمیت خاطرات را تضعیف می‌کنند. این نگاه از توان و استعداد محقق در بررسی یک موضوع تاریخی می‌کاهد.

وی معتقد است: حال اگر افرادی که صاحب خاطره هستند به طور مستقل اقدام به بیان و ثبت خاطرات کنند می‌توانند مباحث را مانند کلید معما‌های تاریخی در اختیار محققان قرار دهند یا اگر فرصت یا علاقه‌ای به انتشار آثار ندارند می‌توانند با همکاری مراکز  تحقیقی، آرشیوی از اطلاعات این منابع خام را برای دستیابی به داده‌های درست در اختیار محققان قرار دهند.

خبرنگار : اکرم دشتبان