انتشار روایت «گوهر» از نگاه مردم «اشکذر» به جنگ

کتاب «گوهر: خاطرات خودنوشت مهدی جعفری نسب اشکذری» در سه بخش، وقایع انقلاب اسلامی تا پایان هشت سال دفاع‌مقدس را از دریچه‌ای متفاوت و از نگاه مردم اشکذر (از توابع استان یزد) روایت می‌کند. سوره مهر ناشر این اثر است.

«گوهر» مفصل شده کتاب «باغ ننا»ست که سال 1375 به همت دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری چاپ شده است.

موضوع کتاب «گوهر» خاطرات خود نوشت مهدی جعفری نسب اشکذری است که در سه فصل با عنوان‌های «تا آغاز انقلاب اسلامی»، «تا آغاز دفاع‌مقدس» و «دفاع‌مقدس» نوشته شده و با دو بخش «تصاویر» با 27 عکس و «اسناد» به پایان می‌رسد.

خاطرات مولف وقایع دوران انقلاب اسلامی و هشت سال دفاع‌مقدس در جبهه‌ها و خانواده‌های درگیر جنگ را دربر دارد. نویسنده، کتاب را با پیشینه خانوادگی خود، با هدف آشنایی مخاطب با خاستگاه فرهنگی و اجتماعی‌اش و نیز بینش‌ مردم اشکذر (از توابع استان یزد) آغاز کرده است.

کتاب «گوهر» از متنی ساده و روان برخوردار است و مهدی جعفری نسب اشکذری در مقدمه با اشاره به همکاری نویسندگان در یاری رساندن به او برای نگارش این کتاب آورده است: «این مجموعه فراهم نشسته را رهین منت دوستانی می‌دانم که در دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری برای ثبت تاریخ جنگ می‌کوشند؛ به ویژه آقای احمد دهقان که مشوقم بود و دست از سرم برنداشت تا این نوشته‌ها بر کاغذ نشست.»

فضای کلی کتاب در روستای اشکذر کلید می‌خورد و نقطه آغاز کتاب، به دنیا آمدن «گوهر» در سال 1308 است. ماجرا‌های کتاب با بزرگ شدن وی و ازدواجش با علی و به دنیا آوردن فرزندانش تا پیروزی انقلاب و هشت سال دفاع مقدس ادامه می‌‌یابد.

راوی خاطرات، فرزند گوهر است و ماجراها را با توجه به تمام جزییات آن‌ها و فرهنگ مردم اشکذر بازگو می‌کند و جریان‌های تاریخی سال‌های پیروزی انقلاب و هشت سال دفاع‌مقدس را زیر نظر دارد.

در صفحه 231 کتاب، نویسنده از حضور جنگ‌زدگان در اشکذر با توجه به فضای اجتماعی و فرهنگی آن دوران چنین یاد کرده است: «با شروع جنگ،‌ گروهی از آوارگان و جنگ‌زدگان هم به اشکذر آمدند. آن‌ها را در خانه‌های سازمانی و بعضی ساختمان‌های دولتی و جا‌های دیگری که خالی افتاده بود، جا دادند.

بعضی‌های‌شان مختصر وسایلی با خود آورده بودند. کم و بیش با مردم اشکذر مراوده پیدا کردند؛ ولی رنگ پوست‌شان که سیاه‌تر بود، آن‌ها را در اشکذر متمایز کرده بود. اسم‌هایی داشتند مثل جاسم، ‌عبدالله، سمیر.

نام خانوادگی متفاوت‌شان مثل جادری و آلبوغبیش و سیلاوی هم در مدرسه و جاهای دیگر به چشم می‌آمد و حضورشان کم کم تاثیراتی فرهنگی به جای گذاشت. مثلا مردم اشکذر یاد گرفتند که وقتی کار‌ها را می‌خواهند یکی یکی و به نوبت انجام دهند، ‌بگویند واحد واحد ‌و توی صف مغازه و نانوایی و جاهای دیگر، کلمات عربی را برای آن‌ها به کارببرند، مثل خبز به جای نان.

بعضی‌های‌شان خیلی خوب با مردم جوش می‌خوردند و در اشکذر ازدواج ‌کردند و کلا ماندگار شدند. رنگ سیاه بعضی‌هایشان که خیلی پررنگ بود در اوایل مردم اشکذر را به تعجب و تماشا وا می‌داشت؛ ولی به ‌تدریج برای همه عادی شد.»

چاپ نخست کتاب «گوهر» در قطع رقعی و 366 صفحه، با شمارگان دو هزار 500 نسخه و بهای 69 هزار ریال توسط انتشارات سوره مهر منتشر شده است.

خبرنگار : اکرم دشتبان