تاریخ‌شفاهی جنبش دانشجویی مسلمانان

مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر می کند

کتاب «تاریخ‌شفاهی جنبش دانشجویی مسلمانان» اثر مشترک محمد‌حسن روزی‌طلب و امیرحسین ثابتی با نگاهی به روند فعالیت این جنبش دانشجویی بین سال‌های 1356 تا 1388 توسط مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر می‌شود.

 محمدحسن روز‌ی‌طلب در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، اظهار کرد: تاریخ‌شفاهی یکی از مهم‌ترین رشته‌های تاریخ نگاری انقلاب است که با دو گرایش اشخاص و موضوعات نوشته می‌شود. ما در کتاب «تاریخ‌شفاهی جنبش دانشجویی مسلمانان» سعی کردیم با دانشجویان و سران تشکل‌های دانشجویی از سال 1356 تا 1388 که اندیشه اسلامی را در مقابل اندیشه های التقاطی به ویژه چپ ترویج می‌کنند، گفت‌وگو داشته باشیم. این اثر مجموعه این گفت‌وگوها را در بر دارد.

روزی‌طلب با اشاره به این‌که برای تکمیل این کتاب با 30 نفر مصاحبه شده، گفت: از جمله این افراد «دکتر ابراهیم اسرافیلیان» رییس دانشگاه علم و صنعت در ابتدای پیروزی انقلاب، «صادق واعظ زاده»، «دکتر غلامحسین الهام»، «دکتر کامران باقری لنکرانی»، «مهدی فضایلی»، «فاطمه رجبی» و «سید نظام الدین موسوی»اند. پایان این گفت‌وگو‌ها به ماجراهای فتنه 88 و انتخابات دهم ریاست جمهوری گره می‌خورد. در کنار این گفت‌و‌گوها مقاله‌های منتشر شده و یادداشت‌های سعید زیبا کلام یکی دیگر از فصل‌های این مجموعه است.

وی درباره تفاوت این اثر با سایر کتاب‌هایی که در این زمینه نوشته شده‌اند، افزود: در حوزه جنبش دانشجویی کتاب‌های خوبی منتشر شده‌اند اما با محوریت تاریخ‌شفاهی کتابی نداشته‌ایم که در ‌آن از تشکل‌های مسلمان دانشجویی، بسیج دانشجویی و انجمن مستقل دانشجویان و جامعه اسلامی به صورت یک جا صحبت شده باشد. زیرا در 30 سال گذشته کمتر از فعالیت‌های این تشکل‌ها سخن گفته شده است.

روزی طلب دراین باره که آیا «تاریخ‌شفاهی جنبش دانشجویی مسلمانان» پیشنهاد مرکز اسناد انقلاب اسلامی (ناشر کتاب) بود؟ گفت: نوشتن این کتاب سوژه پیشنهادی ما (نویسندگان کتاب) بود زیرا یکی از مسایل مهم و مورد بحث در دانشگاه‌ها مساله ریشه جریان‌ها و تشکل‌های دانشجویی در دانشگاه‌هاست. سعی ما در این کتاب نشان دادن این روند تاریخی به صورت تاریخ شفاهی است.

وی ادامه داد: این اثر می‌توانست بهتر و کامل‌تر از این که ارایه شده باشد زیرا ما در برهه‌ای از زمان خلاء‌های تاریخ نگاری داریم مانند نخستین سال‌های بعد از جنگ تحمیلی عراق علیه ایران که ضعف اطلاعات تاریخی آن دوره به این کتاب هم سرایت کرده است.

روزی‌طلب درباره ویژگی «تاریخ‌شفاهی جنبش دانشجویی مسلمانان» گفت: اطلاعات این کتاب برخی از گره‌های تاریخی را باز و سوال‌های مهمی را مطرح می‌کند؛ نظیر چرایی حذف جناح لیبرال در سال 1360 که باید بازتابش را در تمام ابعاد بررسی کرد یا ماجرای انقلاب فرهنگی در دانشگاه‌ها و وضعیت دانشگاه‌ها در دوران هشت سال دفاع‌مقدس و دوران اصلاحات.

وی درباره نحوه تدوین این کتاب افزود: این کتاب تاریخ شفاهی است و عملا منابع آن افرادند. اصل کار بر همین مبنا گذاشته شده است.

روزی طلب درباره چگونگی رسیدن به صحت وقایع شرح داده شده توسط افراد، گفت: این ضعف‌ها در تاریخ شفاهی وجود دارند که هر فرد جریانی را از دیدگاه خود شرح می‌دهد و در بیشتر موارد محور قرار می‌گیرد و تاریخ را از انتها به ابتدا تعریف می‌کند. این نقاط ضعف عمومی تاریخ شفاهی است اما نقاط مثبت آن بیان ناگفته‌ها و شکستن حصارهای تاریخ‌‌‌‌نگاری رسمی است.

کتاب «تاریخ‌شفاهی جنبش دانشجویی مسلمانان» اثر مشترک محمد‌حسن روزی‌طلب و امیرحسین ثابتی در 700 صفحه تدوین و برای چاپ به مرکز اسناد انقلاب اسلامی سپرده شده است.

پیش از این از محمد حسن روزی طلب کتاب «تکیه‌گاه» و از امیرحسین ثابتی کتاب «هشت ماه نبرد مقدس» منتشر شده است.

خبرنگار : اکرم دشتبان