خاطرات اهالی جنگ

به مناسبت فرارسیدن روزهای هفته دفاع مقدس، بیشتر رسانه های مجازی و غیر مجازی با اهالی عرصه فرهنگ و ادبیات جبهه و جنگ دیداری تازه کردند. پیشکسوتان عرصه خاطره نویسی نیز بخشی از کارشناسان محل مراجعه اصحاب رسانه بوده اند که به بیان دیدگاه ها و تحلیل های خود در این باره پرداخته اند. تعدادی از مطالب شایسته توجه در این حوزه را برگزیدیم که در ادامه می خوانید. تکرار مشکلات همواره شنیده شده و طرح برخی نگاه های تازه از نکات جالب توجه در این مطالب هستند.

تلکس خبری دیگران:

مرتضی سرهنگی، رئیس دفتر ادبیات و هنر مقاومت: خاطرات، نزدیک‌ترین روایت به جنگ است

یک نظریه‌پرداز اهل چین می‌گوید: وقتی خودتان را شناختید، ‌وقتی دشمن ‌خود را شناختید، از هزاران جنگ هم نترسید. ما یک ملت دفاعی هستیم. بقای ملت ایران در این قرن‌های طولانی به همین خاطر است. خواندن خاطرات جنگ در گونه‌های مختلف آن، هم به شناخت خودمان کمک می‌کند و هم به شناخت دشمنان ما. زبان نوشته در خاطرات، گفتاری است و به همین خاطر، روح و تحرک بیشتری دارد. این شناخت به ما کمک می‌کند از جنگ‌ها نهراسیم.

هدایت‌الله بهبودی، مدیر دفتر ادبیات انقلاب اسلامی: سبقت گرفتن خاطرات انقلاب و دفاع از ادبیات ترجمه‌ای

رخدادها و حوادث بزرگی همچون انقلاب و جنگ تکرارپذیر نیست. پس از جهت کم‌نظیری و جذابیت، توجه عموم افراد جامعه را جلب می‌کند. جذابیت این خاطرات توانسته است تا حد زیادی ادبیات ایران پس از انقلاب را تحت تأثیر قرار دهد و گاهی شانه‌به‌شانه‌ی ادبیات ترجمه‌ای و در دهه‌ی اخیر حتی پیشرو و جلوتر از ادبیات ترجمه‌ای حرکت کند.

حجت‌الاسلام والمسلمین سعید فخرزاده، مسئول واحد «تاریخ شفاهی حوزه‌ی هنری»: دشمن از این خلأ سوء استفاده می‌کند

یک کار دیگر در بخش تبلیغات سپاه انجام گرفت که نوع رویکرد آن فرهنگی بود. آن‌ها به نوع روابط بین رزمندگان در جبهه‌ها دقت کردند و این روابط را بسیار شبیه روابط مؤمنان در جامعه‌ی نمونه‌ی اسلامی یافتند. نیروهای تبلیغات فکر می‌کردند که باید این صحنه‌ها را که بُعد غیرنظامی جنگ را دربرمی‌گرفت ثبت و ضبط کنند. آن‌ها به دنبال ثبت سبک زندگی رزمندگان در جبهه‌ها بودند.

محسن کاظمی، نویسنده، پژوهشگر و خاطره‌نگار دفاع مقدس: تاریخ شفاهی، تاریخ طبقات ساکت جامعه است

ما در تاریخ شفاهی رتبه‌ی دوم آسیا را داریم و قبل از ما کشور ژاپن قرار دارد. من همین موضوع را در گزارشم خدمت رهبر انقلاب عنوان کردم. ایشان نیز با تأکید و تأنی گفتند که شما باید رتبه‌ی اول را در دنیا به دست بیاورید. یعنی جایگاه شما باید این باشد.

سعید عاکف، نویسنده‌ی کتاب پرتیراژ «خاک‌های نرم کوشک»: اثرات شگرف انتشار خاطرات دفاع مقدس

جمع‌آوری خاطرات شخصی افراد و علی‌الخصوص رزمندگان دفاع مقدس، مثل خونی است که می‌شود به رگ‌های یک جامعه تزریق کرد. یعنی به یک جامعه حیات می‌دهد؛ حیات به معنی حقیقی‌اش. در دوران جنگ، تمام همّ و غم دنیای استکبار ازبین‌بردن تاریخ ما بود. در دهه‌های اخیر تلاش دشمن این بوده که تا می‌تواند دو عنصر «معنویت» و «ارزش» را از بین ببرد. این نه‌تنها شامل جنگ و فضای انقلاب ما، بلکه از قبل آن بوده است.

خبرگزاری مهر:

صدام قبل از جنگ موزه جنگ ساخته بود/ ماجرای عکاسی که آنقدر آرپی‌جی زد تا شهید شد

جاسم غضبان‌پور عکاس جنگ از خاطراتش از آن روزها می‌گوید و اینکه شهید بهروز مرادی عکاس، خطاط و نقاش از بهترین آرپی‌جی زن‌های جنگ بود. او قبل از شهادتش آنقدر آرپی‌جی زد که از گوش‌هایشان خون جاری شد تا شهید شد.

فرهنگخانه:

گزارشی از روند تولید و مخاطبان کتاب‌های خاطرات جنگ در گفت‌وگو با نویسندگان

خاطرات جنگ در غربت

در حوزه خاطره‌نویسی و تاریخ شفاهی نویسندگان حرفه‌ای کمتر فعالیت می‌کنند و بیشتر نویسندگان متوسط‌نویس هستند. نکته دیگر در کتاب‌های خاطرات جنگ این است که متاسفانه آنچه نوشته می‌شود، ‌بخش قدسی جنگ است. همه چیز را سفید می‌نویسیم گویی که هیچ اشتباه، خطر و ترسی نبوده و هیچ سیاهی‌ای را در جنگ ندیده‌ایم. همین وجه قدسی جنگ و پررنگ‌ کردن آن در کتاب‌ها باعث می‌شود که مخاطب اقبالش به کتاب خاطرات جنگ کمرنگ شود.
می‌گویند بهترین کتاب‌های خاطرات جنگ به جنگ‌های جهانی اول و دوم باز می‌گردد. کتاب‌هایی که جهانی و ماندگار شدند. اما در هر کشور کوچک و بزرگ وقایع زیادی رخ می‌دهد که یکی از آنها جنگ است؛ به ایران خود نگاه کنیم، ایرانی سرشار از اتفاق و جریان‌های متعدد. ایرانی سرشار از تاریخ که می‌توان از یک دهه آن صد‌ها کتاب ماندگار نوشت. جنگ تحمیلی هشت ساله نیز یکی از همین‌هاست.

خبرگزاری تسنیم:

جواد کامور بخشایش در گفت وگوی تفصیلی با تسنیم:

رزمنده، کارش ناتمام است اگر خاطراتش را نگوید/جهانی‌شدن، ایده‌آل خاطره‌نویسی جنگ
جواد کامور بخشایش خاطره نویس ضمن اشاره به ضرورت ها و اهمیت خاطره نویسی دفاع مقدس می گوید: زمان دزد خاطرات دفاع مقدس است و تا دیر نشده و هنوز کسانی که در جبهه نفس کشیده اند زنده هستند باید به ثبت و ضیط خاطرات دفاع مقدس پرداخت.

خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا):

پیشکسوتان دفاع مقدس ارتش: ارتش ایران استراتژی‌های صدام را شکست داد

فرماندهان و نظامیان حاضر در یازدهمین نشست هم‌اندیشی پیشکسوتان دفاع مقدس ارتش جمهوری اسلامی ایران بر غافلگیر نشدن ارتش جمهوری اسلامی ایران در آغاز جنگ تحمیلی و ضرورت راه‌اندازی گروه مطالعاتی برای شناختن دلیل ناکام ماندن استراتژی‌های عراق در جنگ تحمیلی تاکید کردند.

روزنامه اطلاعات:

مصاحبه آیت‌الله هاشمی رفسنجانی درباره ۸ سال دفاع مقدس: پذیرش پایان جنگ توسط امام بسیار هوشمندانه بود

آیت‌الله هاشمی رفسنجانی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در گفتگویی به مناسبت هفته دفاع مقدس، سیر اتفاقات تا شروع جنگ تحمیلی عراق علیه ایران را برشمرد و در آن ناگفته‌هایی از این رویداد بزرگ که کشور را به مدت ۸ سال آن هم در ابتدای سالهای پیروزی انقلاب به شدت درگیر خود کرد، بیان داشت.

ویژه‌نامه روزنامه اعتماد: (مصاحبه هایی درباره دفاع مقدس)

الیاس حضرتی: آموزش وفای به عهد

جنگ عراق علیه ایران نتیجه انطباق و اتصال سیاست‌های ابرقدرت شرق و غرب با روحیه توسعه‌طلبانه صدام بود و هدفش صرفا بحث شط‌العرب یا ارتفاعات گیلانغرب و حتی استان خوزستان نبود، بلکه صرفا صدام آرزوهای توسعه‌طلبانه خود را و حسادت‌ها و کینه‌های مرتجعین عرب را و استراتژی براندازانه ابرقدرت‌های شرق و غرب را به جهت ساقط کردن انقلاب اسلامی نمایندگی می‌کرد.