تاریخ‌شفاهی، ظرفیت‌ مناسبی برای انتقال ارزش‌هاست

محسن کاظمی در نشست «چند و چون تاریخ‌شفاهی ایثار و شهادت» گفت: انقلاب و دفاع‌مقدس در پیشانی تاریخ‌شفاهی در کشور ما قرار دارند. ارزش‌هایی از درون انقلاب و دفاع مقدس شکل گرفته که تاریخ‌شفاهی، ظرفیت‌ مناسبی برای انتقال آن‌هاست.

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، نشست «چند و چون تاریخ‌شفاهی ایثار و شهادت»، (نوزدهم اردیبهشت ماه 91) با حضور حجت‌الاسلام و المسلمین سعید فخرزاده، محسن کاظمی و امیر رزاق‌زاده، در سالن یاس بیست‌وپنجمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران برگزار شد.

فخرزاده در آغاز این نشست اظهار کرد: حوادث و وقایعی که بر انقلاب اسلامی گذشته، نه تنها برای ایرانیان باعث افتخار بوده، بلکه اکنون الگوی کشورهای اسلامی هم شده است. تاریخ شفاهی هم یکی از روش‌های ثبت و ضبط اطلاعات تاریخی با جزییات بیشتر محسوب می‌شود.

وی ادامه داد:‌ تاریخ‌شفاهی برای ارزیابی عکس‌العمل مردم در حوادث اجتماعی و سیاسی هم کارایی دارد و عمق مطالعات تاریخ‌ اجتماعی و علوم انسانی را بازگو می‌کند. اکنون مردم می‌توانند در تدوین تاریخ خود مشارکت داشته باشند و عمق اطلاعات تاریخی خود را افزایش دهند.

مدیر واحد تاریخ شفاهی دفتر ادبیات انقلاب اسلامی حوزه‌هنری با اشاره به این‌که خاطرات تاریخ‌شفاهی، کتاب‌های مورد پسند مردم هستند، یادآور شد: علاقه‌ به مطالعه کتاب‌های اسناد و مدارک محدود است، اما مردم برای شنیدن خاطرات اشتیاق دارند.

فخرزاده در بخش دیگری از سخنانش تصریح کرد: وقتی مصاحبه کننده در زمان ضبط خاطرات، اطلاعات را راستی آزمایی کند، متن تولید شده به حقیقت و در نهایت به متن تاریخی نزدیک‌تر می‌شود. اگر مصاحبه کننده در تاریخ‌نگاری شفاهی به موضوع اشراف داشته باشد و مصاحبه فعال صورت گیرد، حاصل کار رضایت‌بخش تر خواهد شد.

سپس محسن کاظمی با اشاره به گذشت نیم قرن از عمر تاریخ‌شفاهی اظهار کرد: تاریخ‌شفاهی بعد از جنگ جهانی دوم شکل گرفت و اکنون در ایران در حال نضج است. انقلاب و دفاع‌مقدس، در پیشانی تاریخ‌شفاهی در کشور ما قرار دارند. تاریخ‌‌شفاهی، روشی است که زوایای مختلف انقلاب و جنگ را معرفی می‌کند.

وی ادامه داد: تاریخ شفاهی از مسیر شکل‌گیری به صورت تجربی، آرام آرام وارد مجامع علمی و آکادمیک شده است. اگر نگاهی دقیق به جریان تاریخ شفاهی در کشورهای مختلف داشته باشیم،‌ متوجه می‌شویم که تاریخ شفاهی در کشورهای مختلف، متاثر از بحران‌، انقلاب، جنبش‌ها و حرکت‌های سیاسی و اجتماعی و جنگ است. گرچه اکنون شاهد ورود تاریخ‌شفاهی به حوزه‌هایی همچون هنر و ادب نیز هستیم، اما انقلاب و دفاع‌مقدس، نقطه ثقل آن در حوزه انقلاب و دفاع‌مقدس است.

کاظمی در بخش دیگری از سخنانش تصریح کرد: ارزش‌ها و هنجارهایی از درون انقلاب و دفاع مقدس شکل گرفت که تاریخ‌شفاهی، ظرفیت‌ مناسبی برای انتقال این ارزش‌ها و هنجارها به جامعه و نسل‌های آینده فراهم کرده است.

بیست‌وپنجمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران تا 23 اردیبهشت ماه 91 در مصلای امام خمینی (ره) برپاست.

خبرنگار : مریم اسدی جعفری