«انقلاب و دیپلماسی»، گامی دیگر در تاریخ دیپلماسی ایران

این را ‌باید به فال نیک گرفت که تعدادی از دیپلمات‌های ایرانی نوشتن خاطرات خود را اگرچه با تاخیر اما سرانجام آغاز کرده‌اند. پس از انتشار کتاب «آقای سفیر» نوشته محمد جواد ظریف وزیر خارجه کنونی ایران(1) که به خاطر همزمانی با بازگشت وی به وزارت خارجه با استقبال قابل توجهی روبرو شد، انتشار خاطرات سیدمحمد صدر(2) مدیر کل سیاسی اروپا و آمریکا در دهه نخست انقلاب(3) نیز می‌تواند کمک شایانی به ثبت خاطرات دیپلمات‌هایی باشد که در چند دهه گذشته سکان بخشی از سیاست خارجی را برعهده داشته‌اند.

نقدی بر کتاب «تقدیر تاریخی اندیشه در ایران دوره‌ی قاجار»

کتاب «تقدیر تاریخی» در ادامه‌ی پژوهش‌‌های قبلی مؤلف و نیز در میانه‌ی آن‌هاست؛ چراکه وعده‌ی تداوم پیگیری این پروژه‌ی فکری را که در این کتاب داده‌‌، به رشته‌ی تحریر درآمده است. کتاب در هفت فصل با عناوین «فهم فرادهش به‌مثابه‌ی الزام اساسی تاریخ‌‌نگاری»، «فرآیند تکوین ساختار مذهبی دوره‌ی قاجار»، «موازنه‌ی شرع و عرف در نظام حقوقی ایران دوره‌ی قاجار»، «نگاهی به گفتار مسلط مذهبی در جنبش تنباکو»، «تحلیل گفتار آخوند خراسانی در مورد مشروطه»، «در جست‌وجوی هویت ملی»، «حاشیه علیه متن؛ فرقه آذرکیوانی و پیدایش روشن‌فکری در ایران» گرد هم آمده است.

نوشتن با دوربین (رو در رو با ابراهیم گلستان)

پرویز جاهد برای رساله‌ی دکترای خود در قالب این کتاب، به دنبال تحلیل ریشه‌های "موج نو" در سینمای ایران در فاصله‌ی سال های ۱۳۳۸ تا ۱۳۴۸ به طور مشخص به سه کارگردان برجسته و پیشگام سینمای روشنفکری و غیر متعارف ایران یعنی ابراهیم گلستان، فرخ غفاری و فریدون راهنما میپردازد. نویسنده این سه فیلمساز را در شکل‌گیری و ایجاد جریانی تحت عنوان «موج نو» در سینمای ایران و تاثیر عمیق بر فیلمسازان پس از خود دخیل و در این میان نقش ابراهیم گلستان را از باقی پر رنگ‌تر می داند. جاهد در این کتاب، تصویری روشن‌تر و دقیق‌تر از جریان «موج نوی سینمای ایران» و ریشه‌های واقعی آن ترسیم می‌کند.این گفتگوها بر اساس توالی دیدارها تنظیم و تدوین شده است.

شماره ۸۲ فصلنامه «روش‌شناسی علوم انسانی»

شماره ۸۲ فصلنامه علمی پژوهشی روش شناسی علوم انسانی که می توان گفت تنها فصلنامه ای است که به صورت ویژه در موضوعاتی همچون بررسی سیر تحول روش‏‌شناسی علوم انسانی، مقایسه تطبیقی روش‌‏ها تحقیق کمّی و کیفی، روش‏شناسی استفاده از متون دینی در علوم انسانی - اجتماعی بررسی مبانی فلسفی و کلامی تولید علوم انسانی دینی و بومی و موضوعاتی از این قبیل فعالیت می‌کند به صورت الکترونیک نشر یافت.

آیندگان و روندگان

مجموعه پژوهش‌هایی همچون پروژه تاریخ شفاهی ایران در عصر پهلوی دوم را می‌توان پاره‌ای از فرهنگ اسلامی و ایرانی در طول تاریخ دانست که در آن نه تنها سخنان مخالفان همواره شنیده شده بلکه به گونه‌ای در تاریخ نیز مانده است. در این میراث درخشان اسلامی، حق داوری به جای گزینش‌گران به رهگذران و مخاطبان تاریخ سپرده شده است تا آنان سره‏ها را از ناسره‏ها جدا سازند.

یاداشتی بر کتاب «مرغابی وحشی»

کتاب خاطرات داود میرخانی رشتی با عنوان مرغابی وحشی به کوشش احمد فرهادی و علیرضا عبادتی در سال 1386 منتشر شده است. این کتاب حاصل 30 ساعت گفتگو در 12 جلسه مصاحبه با موضوع صنعت خودرو در طول سال 1384 است. هر چند بخش اعظم کتاب را اسناد و پیوست‏ها تشکیل می‏دهد ولی خاطرات و بیان تجربیات مدیریتی او در حوزه صنعت خودرو قابل توجه است. داود میرخانی رشتی متولد دی ماه 1321 در محله سنگلج تهران است.

گپ و گفت حرفه‌ای

بیان بهترین تکنیک‌های مصاحبه در کتاب «گپ و گفت حرفه‌ای» منتشر شد. مخاطب در کتاب «گپ‌ و گفت حرفه‌ای»، مورخ شفاهی نیست، بلکه «مصاحبه‌گر خاطرات شفاهی» است. به جای اینکه سراغ اسناد و مدارک برویم، سراغ کسانی رفته‌ایم که حادثه‌ها را خلق کرده‌اند یا رویداد را بدون واسطه شنیده‌اند. نکته های کاربردی در مصاحبه برای خاطرات شفاهی در کتاب «گپ و گفت حرفه‌ای» توسط «رضا مصطفوی» منتشر شد. این کتاب دارای هشتاد بخش با عناوینی مختلف نظیر «زاویه نگاه را درست انتخاب کنید»، «آدم‌ها و خاطراتشان دو دسته‌اند»، «به احساسات مشترک توجه کنید!»، «مکالمه جزء مصاحبه نیست»، «با سکوت آغاز نکنید»، «سوالات دم‌دستی و سبک نپرسید»، «بدون داوری گفت‌وگو کنید»، «برای کلمه‌های نامفهوم توضیح بخواهید» و «برگ شناسایی سوژه‌های انقلاب و جنگ»، است.

عقاب علیه شیر

حمله احتمالی نظامی آمریکا به ایران از موضوعاتی است که دغدغه ذهنی نویسنده بوده است و بعد از مدتی بر آن شده بود که پیش بینی هایش را از این مخاطرات به قلم آورد و بر اساس شواهد و مستندات تاریخی و مباحث هشدار بدهد به همه آنهایی که در پاره‌ای از مباحث و برداشت‌هایی تاریخی و سیاسی خوش‏بینانه در برابر دشمنان خویش به تسامح می‌نشینند و تصور دارند تسامح آنان موجب تسالم آنها خواهد شد. اما واقعیت آن است که تسامح در برابر دشمن به تسلیم خود آنها منتهی می‌شود نه جان سلامت بردن.

ایثار و شهادت در سنجش تاریخ شفاهی

اقدام به برگزاری نشست‏های تخصصی در حوزه‏های مختلف علاوه بر این که موجب تبادل اطلاعات جدید و تمرکز بر مسائل جزئی می شود، بازخورد و اثرات مفیدی در حوزه‏های پژوهشی به همراه دارد. بررسی کارنامه انتشاراتی نشست‏های تخصصی تاریخ شفاهی طی دهه گذشته حاکی از آن است؛ مقالات منتشرشده به تأمین منابع و تجربیات ارزنده برای پژوهشگران کمک نموده‏اند.

خاطرات فاطمه پاکروان

تاریخ معاصر ایران به ویژه تاریخ خاندان پهلوی، مملو از حوادث گوناگون با درجه اهمیت متفاوت است. صرف نظر از تحلیل‌ها و بررسی‌های موجود تاریخی، وقایع دوران پهلوی همانند بسیاری از مقاطع دور و نزدیک، دارای وجوه آشکار و وجوه پنهان است. وجوه آشکار این دوران را می‌توان در خلال وقایع و تحولات گوناگون سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مشاهده و پیگیری کرد. در حالی که اطلاع از وجوه پنهان نیازمند گذر زمان، شناخت دیدگاههای گوناگون و بررسی اسناد و مدارک تاریخی است که به مرور ایام آشکار می‌شوند.