مقدمه‌ای بر تاریخ شفاهی معماری ایران

ملیحه کمال‌الدین

کتاب «مقدمه‌ای بر تاریخ شفاهی معماری ایران» توسط انتشارات روزنه منتشر شد و به زودی در کتابفروشی‌ها توزیع می‌شود. نویسنده این کتاب سیده میترا هاشمی است و استاد مهرداد قیومی بیدهندی مقدمه ای در ابتدای آن آورده است. او در این تقریظ به ریشه وازه تاریخ در زبان فارسی و ترکیب های آن در نقش مضاف موصوف و مدلول پرداخته، سپس واژه شناسی تاریخ شفاهی و معماری را تحلیل کرده و در پایان تقریظ، آورده است: «کتاب حاضر نخستین کتاب در زمینه تاریخ شفاهی معماری ایران و بلکه از معدود کتاب ها در زمینه تاریخ شفاهی معماری در جهان است» همچنین آن را برای پژوهشگران تاریخ معماری، به عنوان منبعی سودمند دانسته است. در آینده معرفی مبسوط تری از این کتاب ارائه خواهد شد.

انتشار شماره پاییز «گذشته و حال»

شماره 225 فصلنامه گذشته و حال Past & Present ویژه پاییز 2012منتشر شد. این فصلنامه که از 1952 منتشر می‏شود، از جمله با سابقه و معتبرترین نشریات تاریخی در کشورهای انگلیسی زبان است. گذشته و حال نشریه‏ای دانشگاهی و پژوهشی است که نقشی اساسی در گسترش تاریخ اجتماعی داشته است. در 1952 شماری از تاریخ نگاران مارکسیست و غیرمارکسیست این نشریه را راه انداختند. برخی اعضای گروه تاریخ‏نگاران حزب کمونیست انگلستان از جمله تاریخ‏نگاران مارکسیست بنیانگذار آن بودند؛ کسانی چون ادراود آرتور تامسون Edward Arthur Thompson، اریک‏هابزبامEric Hobsbawm، رادنی هیلتون Rodney Hiltonو دونا تورDona Torr.

تهران، خیابان آشیخ هادی

کتاب «تهران، خیابان آشیخ هادی» که نامه‌های احمد شاملو به ع.پاشایی را شامل می‌شود اخیرا از سوی نشر چشمه انتشار یافته است. حقوق مادی اثر مورد نظر نیز همانطور که در کتاب به آن اشاره شده، متعلق به خانه موزه بامداد است و نسخه‌های اصلی نامه‌های چاپ شده در کتاب نیز در این خانه موزه نگهداری می‌شوند. نامه نگاری‌های میان «شاملو» و «پاشایی» از نیمه دهه‌ 50 آغاز می‌شود و در سال‌های پس از انقلاب هم ادامه می‌یابد.پاشایی درباره این مجموعه 200 صفحه‌ای می‌گوید:«در همه جای دنیا مرسوم است که نامه‌های به‌جامانده از چهره‌های سرشناس و محبوب بعد از مرگ‌شان در اختیار عموم قرار بگیرد،

لشکر نامه دیلمقانی

سرلشکر محمد دیلمقانی در سال 1299ش در یکی از محلات قدیمی شهر مشهد به دنیا آمده است. تحصیلات ابتدایی را در مدرسه شرق و عنصری و مقطع دبیرستان را در دبیرستان شاهرضا به اتمام رسانده، سپس در سال1316ش وارد دبیرستان نظام مشهد می‏‏شود. علاقه به خدمت در نظام موجب می‏‏شود تا از مهرماه 1319 وارد دانشکده افسری شود و در رسته مهندسی آموزش ببیند. وی در سال 1324ش به مشهد منتقل می‏‏شود. فعالیت‏ها‏ی محمد دیلمقانی در مشهد، سنندج، بیرجند، بلوچستان، کرمانشاه و تهران گسترده و بیشتر در مسائل فنی و پشتیبانی بوده است. وی در مهرماه 1354به درجه سرلشکری نائل می‏‏شود.

گوشه‌هایی از زندگی تقی مکی‌نژاد زیر ذره‌بین

کتاب «خاطرات روزگار سرکشی (گوشه‌هایی از زندگی تقی مکی‌نژاد یکی از اعضای گروه پنجاه و سه نفر و فعالان حزب توده ایران)» به کوشش یوسف نیک‌فام و «اندیشه اجتماعی متفکران مسلمان (از فارابی تا ابن خلدون)» تالیف تقی آزاد ارمکی منتشر شد.

دیداری دوباره با تاریخ

محمد حسنین هیکل(1) در کتاب «دیداری دوباره با تاریخ» شرح دیدارهای خود با هفت تن از مطرح‌ترین شخصیت‌های قرن بیستم از جمله «خوان کارلوس» پادشاه اسپانیا، «آندروپوف» دبیرکل سابق حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی، «فیلد مارشال مونتگومری» فرمانده ارتش بریتانیا در جنگ سرنوشت ساز العلمین که با پیروزی در این جنگ توانست سرنوشت جنگ جهانی دوم را به سود نیروهای متفقین پایان دهد، «آلبرت انیشتین» فیزیکدان، «جواهر لعل نهرو» نخست وزیر هند، «محمد رضا پهلوی» آخرین پادشاه ایران و دیوید راکفلر(ثروتمند آمریکایی) را به رشته تحریر درآورده است.

شماره پاییز 2014 نشریه کارگاه تاریخ منتشر شد

شماره پاییر 2014 نشریه کارگاه تاریخ (History Workshop Journal) منتشر شد. نشریه کارگاه تاریخ در واقع نشریه جنبشی به نام «کارگاه تاریخ» است که توسط رافائل ساموئل Rafael Samuel (1996-1934)، تاریخ‏نگار مارکسیست بریتانیایی بنیان گذاشته شد. نقش اصلی این جنبش ترویج شیوه‏ای از تاریخ‏نگاری بود که با عنوان‏هایی چون «تاریخ از دید پایین‏دست»، «تاریخ اجتماعی»، «تاریخ روزمره» و یا «تاریخ مردم» خوانده می‏شود. ساموئل خود این جنبش را چنین تعریف می‏کند: «بر این باورم که تاریخ یک کار مشترک است و یا باید باشد، به گونه‏ای که پژوهشگر، بایگان اسناد، کتابدار، و آموزگار، فرد علاقمند «خودکار» و تاریخ‏نگار محلی، انجمن‏های تاریخ خانوادگی و باستانشناسان منفرد، همه را باید یه یک میزان در آن دخیل کرد.»

زنان جهان: ظهور زنان دیپلمات

کتاب خانم «هلن مک کارتی» بنام «زنان جهان: ظهور زنان دیپلمات» نشان می‌دهد زنان در انگلیس از ابتدا برای تصدی پست‌های سیاسی با مشکلات فراوانی روبرو بوده‌اند. هنگامی که در سال 1933 به دلیل طرح این پرسش که آیا درهای حوزه دیپلماتیک و کنسول‌گری‌ها می‌تواند به روی زنان باز شود، بسیار آشکار بود که زنان از این حوزه دور نگه داشته می‌شوند. تا فوریه سال 1934 که کمیته پذیرش زنان تشکیل شد، اعتراضات بی‌وقفه‌ای در این عرصه صورت گرفت. مخالفان استدلال‌هایی داشتند نظیر اینکه استخدام زنان مستلزم امکانات رفاهی جداگانه‌ و هزینه اضافه است و یا اینکه آن‌ها از پس این امور بر نمی‌آیند. در ابتدا یک جنبش فمینیستی برای در هم شکستن چنین استدلال‌هایی تشکیل شد.

نقد و نظری بر نشریه نگین ایران شماره 46

تاریخ شفاهی فرماندهان با کدام معنا به کدام پنداشت؟ به لطف یکی از دوستان، شماره‌ی جدید نشریه نگین ایران (46) به دست من رسید. با مشاهده و مرور بر مندرجات نگین 46، به نظر می‌رسد مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس سپاه پاسداران (که سابقاً مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ نامیده می‌شد)، برای انجام پژوهشهای تاریخی جنگ به مقوله‌ی تاریخ شفاهی ورود کرده و به استقبال این روش و رویکرد رفته است. از این‌رو، شاید بتوان این شماره از نگین ایران را شبه ‌ویژه‌نامه‌ای از این منظر خواند که نحوه‌ی تلقی و عمل مسئولان مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس را از تاریخ شفاهی نمایان می‌کند.

هوگو چاوز: زندگی اول من

کتاب «هوگو چاوز: زندگی اول من» نوشته ایگناسیو رامونت٬ روزنامه‌نگار فرانسوی- اسپانیایی در واقع مصاحبه‌های نویسنده با هوگو چاوز رهبر فقید ونزوئلا است که به یکی از پرفروش‌ترین کتاب کوبا و آمریکای لاتین تبدیل گردیده است. ایده این کتاب برداشتی از کتاب صد ساعت گفتگو با فیدل کاسترو رهبر انقلاب کوبا و رئیس جمهوری سابق این کشور است. کتاب یاد شده نتیجه سه سال و 200 ساعت گقتگو با شخص چاوز بوده است.