تروتسکی؛ زوال یک انقلابی

لئون داویدوویچ برونشتین تروتسکی (1) در 7 نوامبر 1879 از پدر و مادری یهودی متولد شد، پدرش مستأجر زمین‌های کشاورزی در ایالت خرسون در جنوب روسیه بود. تروتسکی تحصیلاتش را در دانشگاه «اودسا» به پایان رسانید و بعد به انقلابیون پیوست. در 1905 تروتسکی به ریاست سویت (مجلس) نمایندگان کارگران سن پترزبورگ برگزیده شد اما توقیف شد و سپس با محکوم شدن به حبس ابد، به سیبری تبعید گشت. این بار نیز گریخت و به عضویت هیئت تحریریه «آرییتزیتونگ و پراودا» پذیرفته شد و رهبری حزب انقلابی خود را عهده‌دار شد. در 1914 ضد جنگ جهانی مقالات متعدد و پرشوری نوشت و در آلمان به زندان افتاد. بعد از انقلاب مارس 1917 به روسیه بازگشت و در همین سال به حزب بلشویک پیوست.

جست‌وجوی اهداف عام‌تر در ورای روایت رخدادهای جنگ عراق و ایران

بازاندیشی انتقادی، اثر اخیر من است که در نمایشگاه بین‌المللی کتاب 1393 در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفت. این کتاب را سوره‌ی مهر در 153 صفحه‌ی قطع رقعی منتشر کرده است. در این اثر، دو کتاب «پرسش‌های اساسی جنگ» و «جنگ ایران و عراق؛ موضوعات و مسائل» (از جمله آثار محمد درودیان) را به‌گونه‌ای بازخوانی کرده‌ام که مخاطب بتواند در پایان، به اصلی‌ترین مسئله و دغدغه‌ی درودیان از تحقیق درباب جنگ عراق و ایران و اساسی‌ترین پرسش‌های وی در این‌باره، پی ببرد. همچنین ادراک کند که درودیان، فرضیه‌ها یا گزاره‌های ابطال‌پذیر خود را بر مبنای کدام پیش‌فرض‌ها یا مسلّمات استوار کرده و سرانجام به چه نتیجه/ نتایجی دست یافته است.

کودتا

کتاب کودتا جدیدترین اثر یرواند آبراهامیان (1) نویسنده سرشناس تاریخ ایران معاصر است که با استفاده از تازه‌ترین اسناد موجود به موضوع کودتای 28 مرداد 1332 و تأثیر آن بر روند روابط ایران و آمریکا در دوره معاصر پرداخته است .نویسنده هدف خود از تألیف کتاب کودتای 28 مرداد را ‌چنین توضیح می‌دهد: «هدف این کتاب به چالش‌کشیدن دو موضوع جداگانه‌ مطرح‌شده در آثار قبلی در این باره است. یکی ادعای حسن نیت بریتانیا در مذاکرات نفتی با دولت مصدق و ادعای تلاش آمریکا برای ایفای نقش به عنوان یک میانجی صادق صلح و تلاش برای ناتوان نشان‌دادن مصدق از رسیدن به یک مصالحه، به دلیل لجاجت شخصی او و دیگری به چالش کشیدن این تعبیر است که کودتا صرفاً در مقوله جنگ سرد بود و ربط چندانی به منافع نفتی ایران و تسلط بر آن توسط قدرت‌های بزرگ غربی نداشت».

یادداشت‌های علم(جلد هفتم)

جلد هفتم و پایانی کتاب «یادداشت‌های علم» در 750 صفحه از سوی انتشارات «معین» چاپ و وارد بازار نشر شد. این کتاب، خاطرات روزانه اسدالله علم، نخست‌وزیر ایران از سال ۱۳۴۱ تا سال ۱۳۴۲ است.علم تمام یادداشت‌هایش را در بانک سوییس نگهداری و پیرو وصیت خود مبنی بر این که این یادداشت‌ها پس از مرگ خود و شاه، 20 سال بعد منتشر شود، از سوی علینقی عالیخانی(1)، وزیر اقتصاد دوران پهلوی و از دوستان خانوادگی وی و با اجازه همسر علم از بانک سوییس بیرون آورده و ویرایش شده است.

اثرنشان

«اثرنشان» تازه‏ترین کار پژِوهشگر تاریخ و ادبیات دفاع مقدس علیرضا کمری، به قول مؤلف کتابکی است که بنا بوده به عنوان یکی از مقالات مجموعه‏ای از مقالات تحت عنوان «نگاه سوم» منتشر گردد. «اثرنشان» در 100 صفحه قطع رقعی منتشر شده که کمتر از نیمی از آن را متن اصلی تشکیل می‏دهد. 40 صفحه پانوشت و ارجاعات در این اثر بیش از آن که توضیحی برای تبیین برخی جزئیات متن اصلی باشند، شرح منابع مرتبط و معرفی دیگر آثار مؤلف در ارتباط با موضوع مورد نظر او هستند. در متن اصلی عنوان‏بندی به شکل رایج وجود ندارد، با این حال در فهرست عنوان‏هایی که تا چند سطر ادامه دارند و در واقع بیان موضوع هستند همراه با شماره صفحات مربوط به خود آمده اند.

دو انقلاب در یک کتاب (نقد و نظری پیرامون تاریخ معاصر مشهد)

تاریخ معاصر مشهد: پژوهشی پیرامون تاریخ تحولات سیاسی- اجتماعی مشهد از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی، تالیف دکتر یوسف متولی حقیقی در دو جلد توسط انتشارات مرکز پژوهش‏های شورای اسلامی شهر مشهد در اواخر سال 1392در تیراژ 1000 نسخه منتشر شده است. کتاب مزبور حاصل تحقیقات سه ساله نویسنده است که به طور مفصل به ابعاد سیاسی- اجتماعی تاریخ معاصر مشهد توجه شده است.

از کافه نادری تا کافه فیروز

مهدی اخوان لنگرودی، شاعر ایرانی مقیم اتریش 38 سال پس از دوری از وطن اخیرا کتابی منتشر کرده با نام «از کافه نادری تا کافه فیروز». این کتاب بخشی از خاطرات او با اهالی ادبیات در کافه‌های نادری (1) و فیروز (2) است. یکی از ویژگی‌های ادبیات معاصر در این دوره، کافه‌نشینی شاعران و نویسندگان بود، سنتی که اگرچه هرگز به پایان نرسید، اما قدرتش را از دست داد. در دهه‌های سی، چهل و پنجاه، بسیاری از شاعران و نویسندگان سرشناس غروب‌ها در کافه‌ها جمع می‌شدند و از بین کافه‌های تهران، کافه نادری و کافه فیروز میزبان شاعران و نویسندگان بود.

بارقه نور: خاطرات سه آمریکایی زندانی در ایران

سارا شورد، شین باوئر و جاش فتل (1) سه شهروند آمریکایی در تاریخ ۹ مرداد سال ۸۸ در ناحیه مرزی بین ایران و عراق و به دنبال ورود به خاک ایران دستگیر می‌شوند. نتیجه این اقدام آنها زندانی شدن به مدت بیش از دو سال بود. شورد پس از یک سال آزاد و مدعی شد بیشتر مدت زندان بودن خود را در زندان انفرادی بود و سبب شد تا افسردگی وی به فروپاشی عصبی بیانجامد. سارا شورد (Sarah Shourd) 31 ساله دانش‌آموخته رشته ادبیات انگلیسی و معلمی بود که با باوئر، یک فوتوژورنالیست، در دمشق زندگی می‌کرد و مدرس کودکان آواره عراقی مقیم سوریه بود، انگلیسی یاد می‌داد و عربی یاد می‌گرفت.

دو برادر: ناگفته‌هایی از زندگی و زمانه جلال و شمس آل‌احمد

موضوع کتاب «دو برادر» خاطرات آقای محمدحسین دانایی از دایی‌هایش جلال و شمس آل‌احمد است. رویدادها و تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی سال‌های بعد از جنگ جهانی دوم و سقوط رضاشاه تا سی سال بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، بستر تاریخی این خاطرات را تشکیل می‌دهند. با انتشار این کتاب، برگ دیگری بر کتاب قطور «آل‌احمد پژوهی» افزوده ‌شد.

روزهای انقلاب

روستای «علی‏آباد» در اطراف شهر شیراز، در استان فارس و در جنوب غربی ایران قرار دارد. در تابستان سال 1978 ‏ماری هگلاند در حالی وارد این روستای چند هزار نفری و کوچک آن زمان شد که نمی‏دانست چند ماه بعد چه تغییرات مهمی این شهر و کشور را فرا می‏گیرد. او اولین محقق آمریکایی بود که طی 18 ماه حضورش در ایران خود شاهد وقوع انقلاب اسلامی بود. کتاب ‏روزها‏ی انقلاب دیدگاهی صمیمانه را در مورد چگونگی وارد شدن، تجربه کردن و تاثیر گذاری افراد عادی در انقلاب سال 1979 و پیامدها‏ی آن ‏ارائه می‏دهد.