جدال خاطرات؛ نقدی بر خاطرات چپ در ایران

حوادث و وقایع گسترده‌ای در تاریخ معاصر ایران روی داده است و ثبت و تدوین این حوادث از نگاه بازیگران و شاهدان آن در قالب خاطرات، که مدعی‌اند گزارش دست اولی از هر حادثه به دست می‌دهند، از اهمیت به سزایی برخوردار است. نوشتن خاطرات در اصل با هدف انتقال تجربه‌های نویسندگان آن به نسل جدید صورت می‌گیرد و خواه‌ناخواه حاوی درس‌ها و پیام‌هایی برای نسل‌های بعدی است و در این راستا تا اندازه‌ای کاستی‌های آثار دیگر را در روشن شدن زوایای تاریک و مبهم تاریخ این دوران آشکار می‌سازد. گرچه خاطرات به تنهایی نمی‌توانند اساس و پایه‌ی شناخت تاریخی محسوب شوند اما از ارکان اساسی آن به‌شمار می‌روند و نمی‌توان آنها را نادیده گرفت.

کتابی جدید همراه با عکس و تاریخ شفاهی

کتابی جدید همراه با عکس و تاریخ شفاهی، زندگی روبرتو کِلِمِنته را از دید خانواده‌اش به تصویر می‌کشد: از مرگ روبرتو کِلِمِنته (1)، اسطورة تیم پیتسبورگ پایرتز (Pittsburgh Pirates)، بیش از چهل‌سال می‌گذرد، اما نام او همچنان بیش از همه با حقِ رأی گره خورده است. بسیاری از طرفداران وی حتی ادعا کردند که به هیچ‌وجه شمارة ۲۱ پیراهن کِلِمِنته به ۲۱ شکست متوالی مسابقات فصلی ارتباط ندارد.

خاطراتی که ماندلا نوشت

نلسون ماندلا یکی از برجسته‌ترین رهبران سیاسی جهان و قهرمانی بین‌المللی است که تمام طول عمر خود را معطوف به نبرد علیه سرکوب نژادی در افریقای جنوبی ساخته بود و تلاش‌هایش موجب سرگونی رژیم آپارتاید، کسب جایزه نوبل صلح و ریاست‌جمهوری نظام جدید کشورش را به ارمغان آورد. بیش از یک ربع قرن را در جزیره‌ «روبین» در نزدیکی «کیپ‌تاون» در زندان بود و در سال 1990 از زندان آزاد گشت و از آن پس نامش در دنیای سیاست ماندگار ماند. وی 27 سال از بهترین سالهای عمر خود را در مخوف‌ترین زندان رژیم آپارتاید گذراند، اما برای یک لحظه امید خود را برای آزادی خود و ملتش از دست نداد.

معرفی کتاب: خاطرات آنزاک

خاطرات آنزاک اولین بار در سال 1994 منتشر شد و تحسین همگان را به خود جلب کرد و به خاطر پیشگامی در زمینه مطالعه تاریخ شفاهی و خاطرات جنگ شهرت بین‏المللی کسب نمود. مایکل مکرنان Michael McKernan مطلبی نوشت به این مضمون که کتاب به چه خوبی تصویری از تاثیر جنگ کبیر بر اشخاص و استرالیا ارائه کرد، انگاری که ما آن تاثیرات را در این نسل مشاهده می‏کنیم. یان مگیبن Ian McGibbon در پایان اشاره نمود که هر کسی که به محدودیت‏ها و پتانسیل‏های شهادت‏های شفاهی علاقه ای داشته باشد «خاطرات آنزاک» را کتابی جذاب و جالب توجه خواهد دید.

در پایتخت فراموشی

نویسنده سازنده سریال مستند «حماسه ناتمام» یا شیردره پنجشیر در رابطه با احمد شاه مسعود یکی از فرماندهان قدیمی افغانستان است. حکایت چند روز زندگی او در خط مقدم جبهه است. این مستند پائیز 1380 از شبکه یک سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش شد. در تابستان سال 1380 طالبان بیش از 90 درصد افغانستان را تصرف نمودند و تنها استان بدخشان در شمال شرق این کشور در کنترل مخالفان با فرماندهی احمد شاه مسعود بود.

مبانی زندگینامه داستانی: بررسی لوازم و عناصر زندگینامه داستانی دفاع مقدس

یکی از نتایج آشکار زندگینامه‌نویسی و زندگینامه‌خوانی، دیده شدن است. او که درباره‌اش نوشته شده، برجسته می‌شود تا توجه دیگران را جلب کند و او که نویسنده زندگینامه یا علاقه‌مند مطالعه زندگینامه‌هاست، حافظه‌ای برای خود ایجاد می‌کند که به صورت معمول، با مراجعه دیگران برای کسب اطلاعات مواجه می‌شود.

خاطرات سیاسی خلیل ملکی

خلیل ملکی یکی از روشنفکران و تئوریسین‌های سیاسی ایران در قرن بیستم بود. دلیل شکست آنی و پیروزی آتی او هم درست همین بود که بدون کمترین توجه به قدرت‌های موجود آنچه را حق و حقیقت می‌دانست می‌گفت و می‌نوشت. در سال 1344 که خلیل ملکی برای چندمین و آخرین بار گرفتار زندان شده بود، دکتر امیر پیشداد، توسط جلال آل احمد برای او پیغام داد که همتی کند و خاطرات سیاسی و اجتماعی خود را بنویسد.

نبرد سه‌کانیان، روایتی تازه یک ارتشی از غرب کشور

مناطق عملیاتی غرب کشور همیشه حرف‌های تازه‌ای برای گفتن دارد. «نبرد سه‌کانیان» خاطرات سرهنگ یونس غفاری از مجموعه کتاب‌هایی است که لایه‌های پیدا و پنهان جنگ و نقش و رشادت‌های رزمندگان غیور ارتش جمهوری اسلامی ایران را در این منطقه به‌خوبی به تصویر کشیده است. این کتاب به‌قلم امیر رجبی تدوین و انتشارات «ساوالان ایگیدلری» (پهلوانان سبلان) اردبیل منتشر کرده است.

پنجاهمین سالگردها طرحی نو برای تاریخ شفاهی

«مورد نمونه: بانک مرکزی ایران»: تاریخ شفاهی می‏تواند در بازنگری دستاوردها و درک نقاط قوت و ضعف مراکز و مؤسسات و تحولات اقتصادی و سیاسی تاریخ معاصر ایران جوابگو باشد. برآیند عوامل مختلف محیطی، رفتاری و سیاستی و نقش نهادهای سیاستگذاری در اتخاذ تصمیمات صحیح در زمان‌های مناسب، انکارناپذیر است. با رویکرد تاریخ شفاهی می‏توان به ضبط و ثبت این دستاوردها دست یافت و با تحلیل روایت‏ها به نقاط ضعف و کاستی‏ها پی برد. حوزه تاریخ شفاهی نباید صرفاً منحصر بر ثبت خاطرات و روایت‏ها باشد بلکه ارتباط با حوزه‏های پژوهش کاربردی می‏تواند در توسعه معرفت و دانش این حوزه کارگشا باشد.

تاریخ شفاهی، جامعه، و کار در غرب امریکا

پرستاران، خوانندگان، زنان خانه‌دار، کارگران مزرعه، مدیران کازینو و بازرسان دولت، همة این اعضای سختکوش جامعه در توسعة شهرهای سراسر غرب امریکا مشارکت داشته‌اند. نوشته‌های این کتاب نشان می‌دهد که چگونه تاریخ شفاهی به میزان درک و شناخت کار و جامعة قرن‌ بیستمِ غربِ امریکا می‌افزاید.