صدای توده: تاریخ شفاهی مشارکت دانشجویان در اعتراضات

از هنگام مرگ نوجوان سیاه‌پوستی به نام مایکل براون در 9 آگوست 2014 در ایالت میسوری آمریکا، بحث روابط نژادی و خشونت پلیس بار دیگر به موضوع روز منطقة سن‌لوئیس تبدیل شده است. در روزهای پس از مرگ براون، آتش اعتراضات شعله‌ور شد به طوری که درگیری معترضان و نیروهای پلیس را به خشونت کشانده و توجه آمریکائیان را به حوادثی که به فاصلة 20 دقیقه راه در شمال دانشگاه واشنگتن جریان دارد، جلب نموده است.

اوضاع همیشه همین طور بوده

چگونه رییس جمهورهای آمریکا با بحران‏های گروگانگیری روبرو می‏شوند: مطمئناً، چندین اتفاق غم‏انگیز برای کاخ سفید و اوباما در جریان شکست در مأموریت نجات خبرنگاری به اسم لوک سامرز Luke Somers از یمن به وقوع پیوسته است. تراژدی مرگ سامرز به دست القاعده با اخبار غیرمنتظره کشته شدن دومین گروگان که هویتش برای آمریکاییها ناشناخته بود،

روح شهر کوچک

به طور کلی تاریخ‏دانان با پررنگ کردن نقش شهرهای بزرگ در تاریخ به آنها اهمیت می‏بخشند در حالی که شهر‏های کوچک با وجود اهمیتی که در پیشرفت فرهنگی و اجتماعی دارند، در جامعه نادیده گرفته می‏شوند. اما هر شهر کوچکی تاریخ، فرهنگ، ویژگی، سنت‏هاو نهادهای منحصر به فرد خود را دارد.

دومین نوار مکالمه تاریخی شاه با علی امینی

دومین نوار مکالمه تلفنی محمدرضا شاه با علی امینی را در فایل صوتی پایین صفحه می توانید بشنوید. در این مکالمه تاریخی جزئیات مشورت تلفنی شاه با علی امینی را می توانید بشنوید. اهمیت این مکالمه که از شنود تلفنی ساواک ازخانه علی امینی درچهاردهم آبان ماه 1357 بدست آمده است، درمورد افشاء دیدگاه های شاه و امینی درباره راههای کنترل حرکت توفنده مردم در جریان انقلاب اسلامی است.

بازخوانی دو گزارش از مشهد بعد از یکشنبه خونین سال57

بعد از حوادث 9 و 10 دی ماه سال 1357 در مشهد، شاهد اتفاقاتی هستیم که کمتر به آن پرداخته شده است. مبارزات انقلابیون مشهد در دی ماه 57 به اوج می‏رسد. کشتار مردم در شنبه و یکشنبه نشان از آخرین حربه‏های حکومت پهلوی در این شهر است. تاکنون اسناد و گزارش‏های مختلفی راجع به این حوادث ثبت و منتشر شده است. به خصوص گزارش‏های روزشمار آقای شاکری(1) تحت عنوان انقلاب اسلامی مردم مشهد قابل توجه است. در این نوشتار به معرفی و تحلیل دوگزارش از حوادث دی ماه مشهد می‏پردازیم. در گزارش اول به بازخوانی یکشنبه خونین مشهد از دید یک روزنامه نگار و در گزارش دوم یاداشت‏های یکی از مسئولان شهری مشهد پرداخته می‏شود.

مراسم عروسی کرمانج های لایین به روایت تاریخ شفاهی

در گذشته آداب و سوم و فرهنگ شفاهی مناطق مختلف ثابت و به ندرت در حال تغییر بودند. در واقع بخشی از آداب و رسوم ریشه در تاریخ یک قوم دارند و بیانگر هویت فرهنگی و طرز نگرش آنها به مسائل پیرامون شان است. وجود باورها و اشتراکات فرهنگی در بین مردمان یک منطقه مبتنی به نوع نگرش، طبیعت و روحیه آنها است. ولی با تحولات تدریجی بخصوص مدرنیزه شدن جوامع شاهد تغییرات شگرفی در آداب و رسوم مناطق مختلف هستیم. مسئله ای که موجب شده دامنه تغییرات به سرعت تمام مناطق را در برگیرد؛ استفاده از تکنولوژی و رسانه های ارتباط جمعی است. آیا محقق تاریخ شفاهی می تواند با ثبت این مراسم و تبدیل آن به متن به پژوهشگران مختلف اعم از تاریخ و جامعه شناسی کمک کند؟

سمبل پایداری مردم آبادان به روایت اسناد

یکی از بزرگ ترین حوادث تاریخ معاصر ایران قبل از 22 بهمن 1357 بی تردید قیام خونین 15 خرداد است. حجت الاسلام جمی با انتشار اخبار مربوط به قیام 15 خرداد و کشتار معترضان به دست نیروهای رژیم، در آبادان دست به فعالیت زده و در منابر و مجالس به افشای جنایات رژیم پهلوی و نشان دادن ماهیت حرکت امام خمینی(ره) پرداخت.

تاریکنای مرگ یک «روشن»

مصاحبه ها یکجور تاریخ شفاهی زنان است برای مجله ایراندخت؛ سال٨٩. روشن وزیری آهسته به میزبانی می آید، با لبخند پهنی بر چهره و نگاهی مادرانه. چای و خاطره. چندساعتی گفت وگو و مرور گذشته ها. روشن وزیری لیوان چای را روبه روی مان می گذارد، لشک مشغول صحبت با تلفن است. زیر لب می گوید: «وقتی ازدواج کردیم و به ایران آمدیم، لشک یک ایرانی تمام عیار شد. بعد از دوسال تقاضای تابعیت کرد و ایرانی شد.

تاریخ به سبک شفاهی

از جمله دلایلی که سبب شده است تاریخ‌نگاری‌های مربوط به انقلاب اسلامی متفاوت باشند، به تناقض‌های بی‌شمار دچار شوند و دسته‌بندی‌های گوناگون پیدا کنند، تفاوت تاریخ‌نگاری‌ها از لحاظ پایه‌های معرفتی و روش‌شناختی است. هر شاخه و گونه‌ای از تاریخ‌نگاری عیب‌ها و مزیّت‌های خود را دارند، امّا پیچیدگی، سیالیت و گستردگی ابعاد انقلاب اسلامی سبب می‌شوند که بعضی از گونه‌ها و روش‌ها کارآمدی بیشتری پیدا کنند.

چرا تاریخ‌نگاری از پایین اهمیت دارد؟

ادوارد پالمر تامپسون زمانی کریستُف هیل را «استادی فراتر از استاد یک کالج قدیمی آکسفورد» خوانده بود. خود تامپسون را هم می‌توانف راتر از نظریه‌پرداز بزرگِ «تاریخ از پایین» (History from below) در انگلستان دانست. تأثیر او بر مطالعات فرودستان در هند بر همه عیان است. اما ترکیبی از تأثیر او بر تاریخ خاورمیانه آگاه است. کتاب تشکیل طبقة کارگر انگلیسی او در دهة 1960 همچون نفسی تازه در جان مطالعات خاورمیانه دمیده شد، در زمانی که این زمینة مطالعاتی زیر فشار مضاعف شرق‌شناسی و نظریة مدرنیزاسیون جنگ سرد در حال خفه شدن بود این شاخة مطالعاتی در نهایت نومیدی، احتیاج مبرمی به این نفس تازه داشت؛