نیروهای مذهبی در دوران پهلوی دوم-۶

واکنش نیروهای مذهبی به پخش موسیقی از رادیو در ایام رحلت آیت الله بروجردی: نهاد مرجعیت شیعه یک نهاد هزار ساله است. پذیرفتن اجتهاد‌ از سوی این نهاد سبب شده شیعه در برابر اهل سنت، از پویایی و توان فقهی بالایی برخوردار گردد. مهم‏تر از آن استقلال مرجعیت از حکومت‌ها در طول تاریخ است، حکومتی‌ نبودن مرجعیت سبب شده بود که مراجع در مقاطع ضروری به‌ عنوان تکیه‌گاه مردم عمل کنند و حرکت‌های مردمی را رهبری نمایند.به خصوص‌ از زمان صفویه یا نضج مرجعیت،گرایش‌های استقلال‌گونه آن تشدید یافت و به عنوان نهاد مستقل‌ در کنار نهاد سلطنت نمودار گردید. همین امر تعارض‏های گاه به گاه آن دو را به دنبال آورد. به طوری که اگر نهاد مرجعیت اقتدار می‏یافت، سلطنت تضعیف می‏شد، مثل دوره مشروطه، و اگر نهاد سلطنت قوی بود، نهاد مرجعیت حاشیه‏نشینی اختیار می‌کرد. مثل‌ دوره رضا شاه.

یادی از ژیلا مهرجویی، بانوی سینما

ژیلا مهرجویی طراح صحنه و لباس خوب سینمای ایران و خواهر داریوش مهرجویی فیلمساز مشهور، سال 1324 در تهران متولد شد. او دانش‌آموخته رشته کارگردانی از اولین دوره «مدرسه عالی تلویزیون و سینما» بود و به عنوان منشی صحنه و تدوین‏گر کارش را در سینما و گاه همراهی با سازندگان فیلم‌های کوتاه در «سینمای‌ آزاد» شروع کرد. ضمن ادامه تحصیل، مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشته جامعه‌شناسی از دانشگاهی در پاریس گرفت. در همراهی با برادرش منشی ‌صحنه فیلم‌های او مانند دایره مینا‌، اجاره‌نشین‌ها و شیرک بود و سرانجام نقطه عطف زندگی هنری‌اش با هامون شکل گرفت؛ اولین فیلمی که در آن به عنوان طراح لباس با داریوش مهرجویی همکاری کرد.

نمایشگاه جهانی 2020: پیشرفت‏های بهار عربی

نقش تاریخ شفاهی برای اطلاع‏رسانی و تأثیرگذاری بر حوزه‏های گوناگون پیوسته رو به گسترش است. در مقاله زیر نویسنده ضمن اشاره به انتشار کتابی که تاریخ شفاهی انقلاب‏های اخیر کشوهای عربی موسوم به «بهار عربی» هستند، آن را دست مایه‏ای قرار داده است برای تحولات اقتصادی در امارات متحده عربی و نقشی که مدرنیسم و نمادهای آن در بروز هر دو پدیده داشته اند؛ نقش شبکه های اجتماعی در بهار عربی و نقش توسعه تجارت در امارات متحده عربی.

نیروهای مذهبی در دوران پهلوی دوم-۵

هنوز چند صباحی از چالش نیروهای مذهبی به خصوص برخی علمای سنتی با رادیو به ویژه مخالفت‏های مکرر با پخش موسیقی نگذشته بود، که از اواسط دهه سی خبر راه اندازی تلویزیون در ایران به گوش رسید. این رسانه که اینک علاوه بر صوت، تصاویر افراد را هم پخش می‏کرد، به سختی می‏توانست قابل تحمل باشد. نیروهای مذهبی به خصوص علما، علی رغم برخی فراز و نشیب‏هایی، بالاخره با رادیو کنار آمدند و بعضاً به تدریج به مزایا و فرصت‏های بی‏نظیر آن برای تبلیغ دین آگاهی یافتند، هر چند برای بسیاری این آگاهی به سختی صورت گرفت.

یادی از هوشنگ کاوه

داس بی‌رحم مرگ در سال 1392 هنرمندان زیادی را به میهمانی ناخواسته در دیار خاموشان فرستاد. در این میان، سینمای ایران نیز با فقدان تنی چند از پیش‌کسوتان و فعالان رشته‌های مختلفش روبه‌رو شد. هوشنگ کاوه، تهیه‌کننده و سینمادار قدیمی، یکی از آن‌ها بود که در نیمه دوم سال در سانفرانسیسکو درگذشت. او سال‌های کهولت را در آمریکا به سر برد. کاوه متولد 1305 در بابل بود. از سن 16 سالگی وارد حیطه هنری که دوست می‌داشت شد و رشته‌های فرعی مختلفی را – مثلاً در زمینه امور فنی – در سینما آزمود. سال 1322 ساختن آپارات و انواع دستگاه‌های فنی فیلم و سینما را آزمود که از جمله تهیه آپارات صددرصد ایرانی و ساخت وطن، شاید نخستین‌بار بود که در ایران رخ می‌داد.

جایگاه متغیر تاریخ شفاهی به عنوان مدرک حقوقی

چیلکوتینی‏ها به منظور پیروز شدن در ادعای قلمرو اجدادی‏شان، بر شهادت و گواهی مطلع‏ترین و واردترین اعضاء جامعه خود تکیه کردند. جاستیس ویکر (Justice Vickers) در حکم صادره خود نه تنها به مدارک و شواهد تاریخ شفاهی توجه ویژه‏ای نشان داد بلکه به مقوله تاریخ شفاهی به عنوان یک گواهی و سند توجه کرد. در نتیجه تصمیم در مورد پرونده چیلکوتین، یکی از شفاف‏ترین و کامل‏ترین استفاده‏ها از تاریخ شفاهی به عنوان مدرک حقوقی است که در دادگاهی در کانادا ارائه شده است.

نیروهای مذهبی در دوران پهلوی دوم-4

یکی از مهمترین وقایع سیاسی و پیچیده مربوط به نیروهای مذهبی و رادیو، پخش سخنرانی‎های فلسفی واعظ از مسجد سلطانی در ایام ماه رمضان سال های اواخر دهه بیست از رادیو بود. این برنامه چندین سال تداوم داشت تا این که در اول ماه رمضان 1371ق برابر با چهارم خرداد 1331، همین که فلسفی طبق سنوات پیشین، بعد از اقامه نماز ظهر بالای منبر رفت تا سخنرانی خود را ایراد نماید، عده‎ای در اعتراض به او شعار داده و نه تنها آن روز بلکه تمام آن ماه رمضان، برنامه مذکور اجرا نشد. این واقعه واکنش شدید و گسترده نیروهای مذهبی اقصی نقاط کشور را برانگیخت. بسیاری از تشکل ها، گروه‏ها و عناصر مذهبی اعم از علما، هیات‏ها و بازاریان با مخابره تلگرافاتی، ضمن محکومیت هتک فلسفی، خواستار ایراد سخنرانی و پخش آن از رادیو شدند.

هاشمیان؛ معلمی از تبار فرهنگ...

در حالی که سال‏هاست با کتاب و نویسندگان داخل کشور آشنایی دارم، یا حداقل بیگانه نیستم اما در اردیبهشت 1392 که در مراسم رونمایی کتاب «سال‌های بی‌قرار» خاطرات سیاسی جواد منصوری که به کوشش و تدوین محسن کاظمی انتشار یافته است، شرکت کردم، در حاشیه مراسم با پیرمردی 86 ساله به نام محمود هاشمیان آشنا شدم و باز افسوس خوردم که در چند قدمی ما و در همین پایتخت چند میلیونی چه کسانی هستند که در میان ما حضور دارند اما همچنان گمنامند. یا خود اصرار بر این بی‌نام و نشانی دارند و یا حداقل این رسانه‌ها و مراکز فرهنگی هستند که نشانی از آنها نگرفته‌اند. با دیدن این پیرمرد دوست داشتنی بی‌درنگ یاد این جمله سقراط حکیم افتادم که می‌گفت: «من داناترین انسان‌ها هستم، زیرا یک چیز می‌دانم که دیگران نمی‌دانند، و آن این که هیچ چیز نمی‌دانم».

«آیا تاریخ شفاهی برای شما خوب است؟»

در بین عوامل تاریخ شفاهی بحث پیرامون اثر درمانی بالقوه مصاحبه تاریخ شفاهی همچنان یکی از موارد حساس و ظریف است. بسیاری بر اساس دانش شخصی خود از تاثیر مثبت تجربه مصاحبه بر مصاحبه‏شونده گواهی می‏دهند، حال آنکه دیگران به شدت هر گونه ادعایی مبنی بر وجود رابطه علت و معلولی بین فرآیند مصاحبه تاریخ شفاهی و فایده شخصی برای مصاحبه‏شونده را رد می‌کنند.

تولید اصطلاحنامه از واژگان رایج جنگ جهانی دوم

امروزه بسیاری از نهادها و مؤسسات تفسیری، توجه خود را غالباً بر روایات، داستان‌گویی، و تجارب شخصی شخصیت‌های تاریخی و معمولیِ جامعه معطوف ساخته‌اند. یکی از راه‌های سودمند و منحصر به فردی که برای انتقال این روایات به جامعه و علاقمندان اندیشیده‌اند فراهم‌سازی امکان دسترسی به تواریخ شفاهی از طریق واژگانی است که داستان‌ها و تجربیات مورد نظر را توصیف می‌کند. مقالة حاضر از سنخ مطالعات موضوعی است که به ایجاد واژگان بازبینی‌شده برای مجموعه‌های تاریخ شفاهی در موزة ملی جنگ جهانی دوم می‌پردازد.