دانشگاه شیکاگو یا کلمبیا، کدام یک آغازگر تاریخ شفاهی نوین است؟

دانشگاه شیکاگو که ازسال 1892 تأسیس شد، به سرعت در حوزه جامعه‏شناسی کاربردی شهری توانست مکتب شیکاگو را که رویکردی عمدتاً محیط شناختی داشت بنیان نهد. انگیزه اصلی اجتماعی که ظهور مکتب شیکاگو را توجیه می‏کرد رشد سرسام‏آور جمعیت‏های شهری و ورود مهاجران و مشکلات آنها و به طور کلی معضلات روزافزون اجتماعی در شهر‏ها بود. روش‏های این مکتب، عمدتاً مشاهده‏های دقیق واقعیت‏های اجتماعی، تدوین توصیف‏ها و تک‏نگاری‏های شهری و تلاش برای ترسیم زندگینامه‏هایی از خانواده‏های مهاجر و تحلیل آنها و تمام مسائل مربوط به شهر بود که با هدف، ایجاد اصلاح اجتماعی،کاهش تنش‏ها و بهبود سازوکارهای حیات شهری بود.

آیت‌الله بروجردی، پهلوی‌ها و غربی‌ها

پیش‌تر نوشته بودم که سالگرد مراجع تقلید را طبق تاریخ قمری برگزار می‌کنند و امام خمینی تنها مرجع تقلیدی است که سالگردش طبق تاریخ شمسی برگزار می‌شود. طبق تاریخ قمری، امروز پنجاه و چهارمین سالگرد رحلت آیت‌الله‌العظمی سید حسین طباطبایی بروجردی است. این مرجع تقلید نامدار معاصر در روز ۱۳ شوال ۱۳۸۰ قمری برابر با ۱۰ فروردین ۱۳۴۰ شمسی در قم درگذشت.

در جستجوی مفاخر پزشکی نوین در مشهد

گذر از پزشکی سنتی به پزشکی نوین از موضوعاتی است که در ابعاد مختلف می‏توان آن را بررسی نمود. این گونه مباحث نیاز به پژوهش مستقل و مستند دارد زیرا پزشکی نوین اثرات قابل توجهی در زندگی اجتماعی و جوامع داشته است. اینکه چه عوامل و انگیزه‏هایی در این امر دخیل بوده‏اند می‏تواند مرز بین پزشکی سنتی و نوین را ترسیم نماید.

ازجرقه‌‏ها‏ی انقلاب تا سکوت رسانه‏‌ها‏ی محلی

غلامرضا آذری خاکستر

31 تیرماه 1357در حافظه مردم مشهد یادآور و سرآغاز شکل‌‏گیری اعتراض همگانی علیه حکومت پهلوی است. در این روز ناگهان تشییع‌‏کنندگان مرحوم حاج احمد کافی با شعارهایی علیه حکومت پهلوی فضای خفقان را شکسته و پس از آن مبارزات مردمی شکل نمایان‏‌تری به خود گرفت. تحلیل‏‌ها‏ و نگاه افرادی که در این روز شاهد ماجرا بودند حاوی نکاتی است که به آن اشاره می‌‏شود.

موانع آموزشى از منظر روایت‏های تاریخ شفاهى

امر آموزش به عنوان یکی از مهمترین مولفه‏ها در سازمان‏ها و سایر قسمت‏های فنی و اداری مطرح است. توجه به امر آموزش موجب پیشرفت و ترقی سازمانی است. در این نوشتار منظور از کلمه آموزش، ارتباطی با مدارس و آموزش و پرورش ندارد بلکه آموزش کارکنان در سازمان‏ها و کارگاه‏های اقتصادی است. مسئله آموزش در مفهوم مورد نظر همراه با چالش‏ها و موانعی بوده است که در این نوشتار که بر اساس مصاحبه با برخی از مدیران کارخانجات و سازمان‏ها است به مهمترین موانع آموزشی در ساختار سازمانی اشاره می‏‏شود. مقصود بررسی موانع آموزشی از منظر و دیدگاه تاریخ شفاهی(1) است.

از تقابل قدرت در قیام مسجد گوهرشاد تا تقابل اسناد و خاطرات

مقاله «تقابل اسناد و خاطرات در قیام مسجد گوهرشاد» نگارش آقای غلامرضا آذری خاکستر در شماره 122 هفته نامه تاریخ شفاهی مورخ 19 تیر 1392، با رویکردی نستا جدید به عدم تطابق خاطرات با اسناد در موضوع قیام مسجد گوهرشاد پرداخته است. این نوشتار در پاسخ به مقاله مذکور، ضمن ریشه یابی قیام باعنایت به ساختار قدرت سیاسی در مشهد عصر رضاشاهی، در صدد ارائه تحلیلی نو از قیام مذکور با استناد به خاطرات است‏.

چرا حکم صادره به نفع تاریخ شفاهی کالج بوستون، پیروزی نیست؟

روزنامه نگاران، بیشتر اوقات دراشتباه هستند. حکم صادره دادگاه استیناف فدرال بوستون در این هفته یک پیروزی محسوب می‏شود اما نه برای تاریخ شفاهی و همینطور نه برای کالج بوستون که خود شکایت استیناف را مطرح کرده بود. در نهایت، دانشگاه توانست فقط از منابع آرشیوی خود که بخاطر برخی اهمال کاری‏ها در معرض خطر قرار گرفته بود، محافظت کند. (اولین گزارش کامل دادگاه استیناف را دراینجا ببینید).

مرگ فوزیه، اولین همسر محمدرضا پهلوی

رضاشاه در آخرین سال‌های حکومتش به دنبال انتخاب همسر برای ولیعهد ایران بود. او برای حل این مشکل، بسیاری از افراد را مورد مطالعه قرار داد. احمد راد، وزیر مختار ایران در قاهره که از معتمدین رضاشاه بود به وی پیشنهاد کرد با خاندان سلطنتی ملک فاروق در مصر وصلت نماید. او گزارشی از خواهران ملک فاروق پادشاه مصر را به انضمام تصویری از فوزیه برای رضاشاه فرستاد که مورد پسند رضاشاه واقع شد.

تقابل اسناد و خاطرات در قیام مسجد گوهرشاد

از میان انبوه مصاحبه‏هایی که راجع به تاریخ معاصر در مدیریت اسناد آستان قدس رضوی انجام شده است یکی از مداخل مورد بحث در پاره‏ای از مصاحبه‏ها ‏قیام مسجد گوهر شاد است. راویان مختلفی راجع به این قیام خاطراتی را بیان داشته‏اند و به صورت پراکنده از این قیام یاد کرده‏اند. هرچند این موضوع طرحی مستقل بود که هم بخش تاریخ شفاهی مدیریت اسناد آستان قدس رضوی به آن پرداخته و هم شعبه منحل شده مرکز اسناد انقلاب اسلامی مشهد مصاحبه‏های مفصلی در این زمینه انجام داده‏اند.

خودکشی تاریخ نگار فرانسه

دومینیک ونر (Dominique Venner) تاریخ‌ نویس و منتقد دولت فرانسه، در مقابل محراب کلیسای تاریخی نوتردام واقع در مرکز پاریس که هر ساله ۱۳ میلیون نفر از این کلیسای ۸۵۰ ساله بازدید می‌کنند و به عنوان یکی از زیباترین نمادهای پایتخت فرانسه بشمار می‌رود، خودکشی کرد.(1) واژه خودکشی (Suicide) برای نخستین‌ بار در سال ۱۷۳۷ توسط دفونتن فرانسوی در آن به کار برده شد و این اصطلاح ۲۵ سال بعد یعنی در سال ۱۷۶۲ توسط آکادمی علوم فرانسه پذیرفته شد و جزو لغات فرهنگستان آن کشور شد.