اوریانا فلاچی و شیوه‏های ارتباط با مصاحبه‏شونده

اوریانا فالاچی (Oriana Fallaci) ‏۲۹ ژوئن ۱۹۲۹ در فلورانس ایتالیا به دنیا آمد. پدرش درودگر بود و در جریان جنگ جهانی دوم به عنوان چریک در جبهه ضد فاشیست نبرد می‏کرد. فالاچی بعد از جنگ جهانی دوم شروع به نویسندگی نمود و با همکاری با مجلات و روزنامه‏های ایتالیایی وارد عرصه روزنامه‏نگاری ‏شد. وی در طول دوران روزنامه‏نگاری با بسیاری از چهره‏های سیاسی جهان مصاحبه کرد. در این راستا حتی موفق به دریافت جوایز معتبر بسیاری همچون مدال طلای تلاش فرهنگی برلوسکونیBerlusconi ، جایزه آنی تیلور Annie Taylor مرکز مطالعات فرهنگ عامه نیویورکCenter for the Study of Popular Culture، جایزه آمبرگنو دروAmbrogino doro؛ معتبرترین جایزه شهر میلان، شد. فالاچی همچنین یک بار کاندیدای دریافت جایزه نوبل ادبیات می‏شود.

روایت و واقعیت

مقاله حاضر به واکاوی ساخت رواییِ واقعیت در داستان‌های مربوط به زندگی یا زندگی‌نامه‌ها می‌پردازد. نخست، بافت و بستر تحقیق معرفی می‌شود و در مرحله بعدی، مفهوم «واقعیت» مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد. در مرحله سوم نیز ساخت روایی یک زندگی‌نامه را تجزیه و تحلیل نموده و به رابطه بین کنش و محتوا پرداخته می‌شود. ما محققان راهی برای دسترسی به واقعیت رویدادهای گذشته نداریم، و سر و کارمان فقط با خاطرات، داستان‌ها و اسناد است. باید گفت که ارزش و اهمیت اطلاعاتِ واقعیت‌بنیاد در تاریخ شفاهی با معانیِ منتسب به گذشته توسط مردمی که در آن دوران زیسته و تجاربی کسب کرده‌اند، برابر است و با مداخله عاطفی و نمادین نویسندگان این زندگی‌نامه‌ها ساخته و پرداخته می‌شوند.

دکوئیار- 598

یکی از سیاستمدارانی که در جریان هشت ساله دوره جنگ تحمیلی و قطعنامه 598 نامش بسیار شنیده شد خاویر پرز دکوئیار دبیرکل سازمان ملل است. وی که برای دو دوره پنج ساله از 1 ژانویه 1982 تا 31 دسامبر 1991 از سوی شورای امنیت به این سمت انتخاب شد(1) در 1971 نماینده دائم پرو در سازمان ملل و در شورای امنیت (ریاست ادواری شورای امنیت) بود و پس از آن ماموریت‏های مختلف بین‏المللی از جمله نمایندگی ویژه دبیرکل در امور قبرس ‏و افغانستان را برعهده گرفته بود.

خاطرات دیپلمات‏ها

پس از پایان سلسله قاجار و با آغاز سلطنت پهلوی، سفرنامه‏نویسی و بازار نقل خاطرات فرنگی رونقی بسیار یافت، به ویژه که هم زمان با این تحولات در ایران، جغرافیای سیاسی جهان و به ویژه منطقه، دستخوش دگرگونی‏های بنیادین شده بود. از مهم‏تر‏ین سفارت‏نامه‏های باقی مانده از این دوران می‏توان به خاطرات احمد خان ملک‏ساسانی اشاره کرد. خان ملک‏ساسانی(1) در سال 1930 و هنگام بازنشستگی، خاطرات ماموریت سیاسی‏اش را در استانبول نوشت.

خاطره و سفرنامه نویسی در میان ایرانیان

در میان ایرانیان سفرنامه نویسی سابقه ای تاریخی دارد که حداقل به عصر برزویه، پزشک خسرو انوشیروان باز می گردد، اما شاید قدیمی ترین پیشینه مربوط به آنچه که به قلم یک فرستاده سیاسی یا به تعبیر امروزی، دیپلمات ایرانی نوشته شده، مربوط به دوران صفویه باشد. از این دوره، خاطرات خواندنی «اروج بیک بیات» باقی مانده است که اصل آن به زبان اسپانیایی نوشته شده و بعدها به انگلیسی ترجمه شد.

تاریخ شفاهی در آمریکای لاتین

گفتار حاضر به بررسی رابطه میان تاریخ، تاریخ شفاهی و تاریخ شفاهی در آمریکای لاتین می پردازد. این نوشتار به این پرسش نیز پاسخ می دهد که آیا تاریخ شفاهی مقوله ای خاص از پژوهش های تاریخی است یا خود به مثابه ابزاری در دست پژوهشگر است. در عین حال این مقاله به این هم می پردازد که آیا تاریخ شفاهی در آمریکای لاتین ویژگی خاصی دارد یا و این که آیا به خودی خود یک رشته تخصصی هست یا خیر.

تبیین در تاریخ *

اگر تاریخ را مطالعه کنش اجتماعی انسانها بدانیم، نخستین وظیفه مورخ شناخت این کنش ها و بافت اجتماعی و یا همانا فضای گفتمانی گذشته است. از این حیث، مورخین علاوه بر شناخت کنش ها و رسیدن به واقعیت های تاریخی قابل اعتنا، وظیفه تبیین و قابل فهم کردن کنش های مورد نظر را نیز بر عهده دارند.

«صنعت» خاطره نگاری در ایران

شاید از عنوان این مقاله کوتاه تعجب کنید و مثل خبرنگاری که دو هفته پیش با من مصاحبه کرد، تصور کنید که منظورم از «صنعت خاطره نگاری»، صنعتی و مکانیزه کردن خاطرات است! اگر چنین می پندارید، قطعاً اشتباه می کنید!

جایگاه علیت در تاریخ

داشتن رویکرد علی در تاریخ، در راستای درک چگونگی و چرایی وقوع سلسله رویدادهای مربوط به یک موضوع، مبحث مهمی است که به فهم بهتر تاریخ و روشمندی این دانش کمک شایسته ای می کند. رویکرد روشمند به تاریخ با تعیین مسأله و طرح سوالات پژوهشی مرتبط با مسأله معنا پیدا می کند و این مهم با رهیافت علّی - در جهت تبیین اجزای مختلف موضوع- در تاریخ مقارنت دارد.

15 خرداد 1342

روز پانزده خرداد سال 1342 حکومت پهلوی با دستگیری امام خمینی، گرفتار گردابی شد که پانزده سال بعد، نظام شاهنشاهی را به کام خویش فرو برد. ساعت 4 صبح روز پانزده خرداد 1342، دو روز پس از برگزاری مراسم عاشورا، نیروهای امنیتی و مأموران مسلح، خانه امام خمینی را در قم محاصره، سپس ایشان را دستگیر و به تهران منتقل کردند. امام را ابتدا به یکی از بازداشتگاههای تهران بردند و چند روز بعد در چهارم تیرماه به پادگان عشرت‌آباد منتقل کردند.