عبور از آخرین خاکریز - 28

دکتر احمد عبدالرحمن

24 مرداد 1405

این شهرک به منزله دامی بود که نیروهای ما را به سمت خود کشید بی‌آنکه آنها متوجه مقصود خروج اهالی از آنجا باشند. نیروها به محض ورود به داخل شهرک خود را در جهنمی از آتش حملات توپخانه و موشکی یافتند. توپ‌هایی با بردهای مختلف، خمپاره‌اندازها و موشک‌اندازها، شهر و اطراف آن را زیر آتش سنگین خود گرفتند و توپخانه عراق که نسبت به پیشروی سریع نیروهای زرهی و پیاده کُند عمل می‌کرد، این نیروها را از حمایت و پشتیبانی لازم محروم ساخت و این در واقع اولین مقاومت منظم و سازمان‌یافته‌ای بود که نیروهای عراقی در آن منطقه با آن مواجه می‌شدند. در نتیجه این اوضاع حساس، فرمانده لشکر شش زرهی بدون انجام مشورت با ستاد فرماندهی کل در بغداد، به یگان‌های تحت فرمان خود دستور داد تا از این شهرک عقب‌نشینی کنند. اقدام او از نظر نظامی کاملاً صحیح، اما از نظر سیاسی اشتباه فاحشی بود. با این همه رادیو بغداد خبر آزادی شهرک سرپل ذهاب توسط نیروهای عراقی را پخش کرد و این یک رسوایی دیگر تبلیغاتی بود. همین سناریو هنگام اشغال شهرک گیلان‌غرب نیز تکرار گردید. یگان‌های تیپ پنج کوهستانی وارد این شهرک شدند، پرچم عراق را روی ساختمان فرمانداری به اهتزاز در آوردند و سپس اهالی و نظامیان به طرف کوه‌های سربه فلک کشیده عقب‌نشینی کردند. در این مرحله نیروهای عراقی زیر آتش قرار گرفتند و روز بعد مجبور شدند از گیلان غرب عقب بنشینند.

این بار نیز مسئولیت متوجه فرمانده لشکر شش گردید که نیروهای مهاجم را آن طوری که شاید و باید مورد پشتیبانی قرار نداده بود. صدام از این دو شکست به خشم آمد و دستور بازداشت سرتیپ ستاد «محمدرضا عبدالواحد»، تنزل درجه او به سرهنگی و برکناری وی از سمتش را صادر کرد و اندکی بعد نیز اعدام شد.

آثار درگیری‌های شدید خصوصاً در منطقه سرپل ذهاب برای ما پزشکان که وخامت کمی و کیفی مصدومیت‌ها را مشاهده می‌کردیم به روشنی قابل لمس بود. همچنین در روزهای شروع جنگ با اثرات جنبی مصیبت‌باری مواجه می‌شدیم.مقصودم کیفیت برخورد با اجساد مجهول‌الهویه است. ما این قبیل اجساد را به سردخانه بیمارستان «جلولاء» ارسال می‌کردیم تا مدتی در آنجا باقی بمانند و چنانچه احدی برای تحویل گرفتن آنان مراجعه نمی‌کرد، در گورستان ویژه «شهدا» به خاک سپرده می‌شدند. مدتی بعد از آغاز جنگ دستوراتی در مورد لزوم احداث قبرهای «موقت» برای دفن این قبیل اجساد دریافت کردیم و گویا فرماندهان عراق بعدها مجبور شدند از این قبرها حتی برای دفن اجسادی که هویتشان تعیین می‌شد استفاده کنند، تا به این طریق از آثار منفی ناشی از کثرت تعداد کشته‌ها بر روحیه مردم به‌ویژه نظامیان بکاهند.