پیشگفتار و مقدمه در کتاب‌های تاریخ‌شفاهی

محمدمهدی عبدالله‌زاده

«پیشگفتار» و «مقدمه» نقش مهمی در دیده شدن کتاب دارند. تدوین‌گر یا نویسنده تاریخ شفاهی با نقش مورخ در این امر مهم، رسالت بزرگ و سنگینی بر دوش دارد. وی اثری را خلق می‌کند که در تاریخ ماندگار است؛ زیرا اثرش هرچند کوچک باشد، جزئی از تاریخ است. وی قدر خودش، کارش، مردمش و وقت مردمش را می‌داند و بر این اساس برای کاری که انجام می‌دهد، ارزش قائل است و وقت می‌گذارد. از «بِ» بسم‌الله اثر تا «ن» پایان آن برایش اهمیت دارد و خود را نسبت بدان مسئول می‌داند.

تحلیل و دسته‌بندی متون ادبیات شفاهی پایداری با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین

حسن بهشتی‌پور

تحلیل و دسته‌بندی متون ادبیات شفاهی پایداری در عصر فناوری‌های نوین، صرفاً یک مسئله فنی یا آرشیوی نیست، بلکه با پرسش‌های بنیادین روش‌شناختی، معرفت‌شناختی، اخلاقی و سیاسی گره خورده است. مسئله محوری نه فقط توانمندی فناوری‌ها، بلکه حدود و مشروعیت مداخله آن‌ها در روایت‌هایی است که در بستر گفتار، حافظه، عاطفه و رابطه انسانی شکل گرفته‌اند. این مقاله با رویکردی انتقادی و میان‌رشته‌ای، اقتضائات تحلیل و دسته‌بندی متون ادبیات شفاهی پایداری را در سه سطح تحلیل، دسته‌بندی و ضرورت‌های مشترک صورت‌بندی می‌کند.

شانه‌های زخمی خاکریز - 31

صباح پیری

جراحتم چندان نبود. می‌توانستم راه بروم. بیشتر از زخمم،‌ موج انفجارها آزارم می‌داد. به تهران منتقل شدم و در بیمارستان نجمیه بستری شدم. پس از دو روز، داشتم از بیمارستان مرخص می‌شدم که یکی از بچه‌ها را دیدم. آشفته و نگران بود. از احوالش که پرسیدم با نگرانی گفت: ـ صباح! یک چیزی بهت بگم ناراحت نشی‌ها! و بعد ادامه داد: «غیاثی شهید شده!» پاهایم سست شد و زانوهایم خمید. نتوانستم بایستم.

حذفیات در ویراستاری تاریخ‌ شفاهی

محمدمهدی عبدالله‌زاده

پس از اتمام جلسات مصاحبه، آرشیو نسخه اصلی، پیاده‌سازی، نسخه‌خوانی و بازشنوایی متن مصاحبه انجام شده، و چنان‌چه محتوا ویژگی‌های انتشار به صورت مقاله و یا کتاب را دارا باشد، باید ویراستاری متن آغاز شود. اصولاً درک متن پیاده‌شده مصاحبه به صورت کلمه به کلمه، در اغلب موارد امری ساده نیست و نیاز به ویراستاری دارد تا به متنی روان و مستند تبدیل شود و فهم آن آسان شود.

پاسخ کارشناسان به سؤالات تاریخ شفاهی

100 سؤال/12

راستی‌آزمایی روایت‌های تاریخ شفاهی با موانعی روبه‌روست که از ماهیت حافظه‌ی انسانی و شرایط تولید روایت ناشی می‌شوند. حافظه پدیده‌ای ثابت و آرشیوی نیست، بلکه بازسازی‌شونده و متأثر از گذر زمان، گفتمان‌های مسلط، گفت‌وگوهای بعدی و موقعیت کنونیِ راوی است. گزینش‌گریِ آگاهانه یا ناخودآگاه، سکوت‌های معنادار و ادغامِ تجربه‌ها از مهم‌ترین چالش‌های اعتبارسنجیِ روایت‌ها به شمار می‌آیند.

برشی از خاطرات محمدهادی اردبیلی

به انتخاب: فائزه ساسانی‌خواه

پس از پایان دوران تحصیلی دبیرستان، در کنکور شرکت نموده و در رشته مهندسی شیمی و پتروشیمی دانشگاه پلی‌تکنیک تهران (دانشگاه امیرکبیر فعلی) قبول شده و مشغول به تحصیل شدم. در دانشکده ساختمانی به نام جوردن وجود داشت که دانشجویان متدین یک اتاق کوچکی در این ساختمان را به صورت نمازخانه در آورده و نمازهای ظهر و عصر را در ‌آن می‌خواندند. در این نمازخانه کوچک، دانشجویان متدین جدیدالورود، با دانشجویان متدین ورودی‌های مختلف دانشکده آشنا می‌شدند.

اخبار تاریخ شفاهی آذر 1404

به گزارش سایت تاریخ شفاهی ایران، «خبرهای ماه» عنوان سلسله گزارشی در این سایت است. این گزارش‌ها نگاهی دارند به خبرهای مرتبط با موضوع سایت در رسانه‌های مکتوب و مجازی. در ادامه خبرهایی از آذر 1404 را می‌خوانید.

شانه‌های زخمی خاکریز - 30

صباح پیری

پس از فرستادن چند مجروح به عقب، آمدم دم در پست امداد که یکباره خمپاره‌ای در پنج ـ شش متری، وسط چند نفر منفجر شد. موج انفجارش مرا به عقب پرتاب کرد. وقتی برخاستم دیدم تمام آن جمع 4 ـ 5 نفره شهید شده‌اند، ولی من فقط ترکشی پوست انگشتم را برده بود. به آسمان نگاه کردم و دیدم خدا ناظر همه چیز است و قسمت هر کس را خودش تعیین کرده!

سیصدوهفتادودومین شب خاطره - 3

تنظیم: سایت تاریخ شفاهی ایران

مجری با اشاره‌ای کوتاه راوی سوم را این‌گونه معرفی کرد: سیدمرتضی آذرهوشنگ، متولد دوم مرداد ۱۳۴۱ از شهر قم، آزاده‌ای از ارتش جمهوری اسلامی ایران که سال ۱۳۶۰ وارد یگان‌های ویژه هوابرد شد و در دوران دفاع مقدس مسئولیت عکاسی، فیلم‌برداری و ثبت حماسه رزمندگان را بر عهده داشت. مجری از حضور راوی در عملیات‌ها و مجروحیت و اسارت، تا آزادی‌اش در عملیات والفجر ۴ و شباهت شگفت خاطراتش با برخی صحنه‌های آشنا برای مخاطبان امروز سخن گفت.