کمکی برای حفظ میراث دست نیافتنی فرهنگی

انسان شناسان آلمانی مدارکی از تاریخ شفاهی را به آرشیو ملی بورکینافاسو اهدا کردند

اواخر ماه جولای سال 2012، انسان شناسانی که در دانشگاه یوهانس گوتنبرگ Johannes Gutenberg University Mainz (JGU) و دانشگاه گوته فرانکفورت Goethe University Frankfurt am Main فعال هستند مجموعه عظیمی از مدارک تاریخ شفاهی را به آرشیو ملی بورکینافاسو در پایتخت این کشور اوآگادوگو Ouagadougou اهدا کردند. آرشیو ملی، که سال 1970 تاسیس شد، در حال حاضر میزبان بیش از 6000 صفحه از این مدارک، رونویسی‏ها، و ترجمه‏هایی است که مرتبط به بیش از 800 مصاحبه با ریش سفیدان دهکده‏ها، کشیش‏ها، و بزرگان دهکده‏ها در مرز بورکینافاسو و غنا می‏شود.

زیر نظر پروفسور کارولا لنتس Dr. Carola Lentz از دانشکده انسانشناسی و مطالعه آفریقا در دانشگاه یوهانس گوتنبرگ، تیمی از محققان جوان تحت حمایت مرکز تحقیقات ترکیبی «پیشرفت‏های فرهنگی و زبان تاریخ در آفریقای غربی ساوانا Savannah» (که توسط مرکز تحقیقات آلمان (DFG) پشتیبانی می‏شود) سرگذشت‏های شفاهی مربوط به مهاجرت و مسکن، حقوق زمینی، و سیاست‏های محلی در دوران قبل از استعمار، در دوران استعمار، و در دوران بعد از استعمار تهیه کردند. بین سال‏های 1997 و 2002، این تیم مصاحبه‏هایی را در بیش از 200 دهکده در شمال غرب غنا و جنوب غرب بورکینافاسو انجام داد. در نتیجه این پروژه تعداد زیادی از انتشارات دانشگاهی تولید شدند که 15 عنوان تز کارشناسی، دو پایان نامه دکتری، و یک تز پروفسوری، به علاوه 9 عنوان کتاب و بیش از 90 مقاله که توسط لنتس و همکارانش که در این پروژه شرکت کرده بودند نوشته شدند، از جمله آن‏ها هستند.

به محض این که این پروژه کامل شد، محققان نه تنها تصمیم گرفتند تمام ارزیابی‏هایشان را در اختیار عموم بگذارند، بلکه به همه دانشجویان اجازه دادند تا به مدارک اصلی مربوط به مصاحبه‏های انجام شده در مزر بورکینافاسو و غنا دسترسی داشته باشند. به این دلیل که منابع نوشته شده ای از دوران قبل از استعمار در این مناطق وجود ندارد و حتی منابع پیشرفت‏های اخیر نیز کمیاب هستند، تاریخ‏های شفاهی که به بزرگان قبایل مربوط می‏شود بسیار گران بها هستند. این مدارک توسط این گروه جمع‏آوری، رونویسی، و ترجمه شدند. پروفسور حمیدو دیالو Hamidou Diallo، مدیر آرشیو ملی بورکینافاسو، در سخنرانی تجلیلش در مراسم تقدیم این مدارک، بر این نکته تاکید کرد که «رسوم شفاهی بخشی از میراث فرهنگی لمس ناپذیر ما هستند.»

وسایل تحقیقی گروه (که شامل اطلاعات بسیار دقیق از روز، محل، و پس زمینه مصاحبه شونده در هر مصاحبه که در جدول‏هایی دقیق به صورت الفبایی تنظیم شده) به 6 مجموعه بزرگ رسیده است. دیالو همچنین یادآور شد که این روایت‏های شفاهی منابعی فوق‏العاده از تاریخ اولیه بورکینافاسو، مخصوصاً در دوران پیشااستعماری هستند. او صمیمانه از تیم تحقیقاتی آلمانی به خاطر زحماتشان و به خاطر این که اجازه دادند تا این تحقیقات در همان کشوری که به آن تعلق دارند ادامه یابد، تشکر کرد. این همکاری، به گفته او، از آن نوع همکاری‏های دانشگاهی است که متاسفانه هنوز تبدیل به یک امر عادی نشده و یک استثنا محسوب می‏شود.

نسخه‏های دیگری از این یافته‏ها در موسسه مطالعات آفریقا در دانشگاه غنا در لیژنLegon،‌ در مجموعه آفریقانا در کتابخانه ملویل هرسکووتز Melville Herskovits در دانشگاه نورث وسترن در اوانستون Northwestern University in Evanston، ایلینویز، ایالات متحده آمریکا،‌ کتابخانه مرکز فروبینیوس Frobenius در دانشگاه گوته فرانکفورت و البته در کتابخانه دپارتمان انسان شناسی و مطالعات آفریقا در دانشگاه یوهانس گوتنبرگ قرار خواهد گرفت.

ترجمه: عباس حاجی‏هاشمی