اخبار تاریخ شفاهی خرداد 1400

تنظیم: سایت تاریخ شفاهی ایران

به گزارش سایت تاریخ شفاهی ایران، «خبرهای ماه» عنوان سلسله گزارشی در این سایت است. این گزارش‌ها نگاهی دارند به خبرهای مرتبط با موضوع سایت در رسانه‌های مکتوب و مجازی. در ادامه خبرهایی از خرداد 1400 را می‌خوانید.

دُر دانش

مصاحبه تاریخ شفاهی با دکتر عباس حری

نرگس کرمی

تاریخ شفاهی یکی از روش‌های علمی در پژوهش‌های تاریخی است که براساس مصاحبه هدفمند شکل می‌گیرد. تاریخ شفاهی بر تجربیات فردی متمرکز است و گردآورنده آن در یک تلاش مشترک با روایت‌گر، برای بررسی و ثبت تجربه‌های او سهم زیادی دارد. کتاب دُر دانش، حاصل گفت‌وگوی شش ساعته پیمانه صالحی، با عباس حری در چهار جلسه است که مهر 1383 انجام شده است. چاپ اول این کتاب در سال 1395 توسط انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران در 209 صفحه منتشر شده است.

هلتی -2

یادداشت‎های فرمانده شهیدِ لشکر 11 امیرالمؤمنین

شهید مرتضی ساده‌میری

بعد از چند روز، دستور شناسایی پل دو دهنه را این‌بار از سمت «شیار کفتاره» از فرماندهی دریافت کردم. از آنجایی که ندانسته در مأموریت اول، منطقه را کاملاً لو داده و با آوردن لباسهای عراقی، ‌دشمن را متوجه نفوذ خود به عمق موانع و استحکاماتشان کرده بودیم، به حالت آماده‌باش در آمده بودند.

سیصد و بیست و چهارمین شب خاطره -2

خاطراتی درباره اردوگاه موصل

تنظیم: سایت تاریخ شفاهی ایران

وقتی ما در اردوگاه موصل 1 در خدمت مرحوم ابوترابی بودیم، می‌دیدیم که ایشان از زمان بیدارباش در صبح تا زمان پایانی شب، همواره مشغول پیگیری امور مربوط به اسرای ایرانی بودند و جز زمان نماز و صرف غذا فرصت دیگری برای امور شخصی نداشتند. فردی در اردوگاه بود که مرحوم ابوترابی هر موقع او را می‌دید، به وی سلام می‌کرد اما جوابی نمی‌شنید؛ تا این‌که بالاخره بعد از 6 ماه آن فرد پاسخ می‌دهد و عرض می‌کند شما بالاخره من را از رو بردید. مرحوم ابوترابی هم قسم می‌خورند که من فقط برای این‌که وظیفه خود را انجام داده باشم به شما سلام می‌کردم و هیچ قصد دیگری نداشتم.

روش تاریخ شفاهی چه تأثیری در «تغییر روایت» از جنگ دارد؟

محمد درودیان

موضوع روایت از جنگ، وقایع و رخدادهای جنگ است، زیرا درون‌مایه روایت، واقعه است که موجب شکل‌گیری طرح کلی از آغاز، ادامه و پایان آن می‌شود. وقایع تاریخی، در آثار پژوهشی بر پایه اسناد و با استفاده از استدلال مورد بررسی قرار می‌گیرد، در حالی‌که در تاریخ شفاهی، وقایع بر اساس حافظه تاریخی، یا دست‌نوشته‌های مکتوب روایت می‌شود؛ با این تفاوت مهم که راوی واقعه، مشاهدات یا نقش خود را در واقعه، محور قرار داده...

کشف تدریجی یک سردار شهید در روایتی مستند

معرفی کتاب «سرو سر‌به‌زیر»

فریدون حیدری مُلک‌میان

«سرو سر‌به‌زیر» شرح زندگی سردار شهید مجتبی کربلایی‌مهدی است که به قلم میثم غلامپور به رشته تحریر درآمده و چاپ یکم آن در بهار 1400 توسط انتشارات مرد نو، در 136 صفحه و شمارگان 1000 نسخه و با قیمت 30000 تومان راهی بازار کتاب شده است. یادداشت آغازین به قلم محمد درودیان، دیباچه نویسنده، متن اصلی روایت در چهار فصل، و در نهایت صفحاتی چند مربوط به نوشته‌ها و تصاویر، به ترتیب مندرجات کتاب حاضر را تشکیل می‌دهند.

هلتی -1

یادداشت‎های فرمانده شهیدِ لشکر 11 امیرالمؤمنین

شهید مرتضی ساده‌میری

من، مرتضی ساده‌میری، اهل طایفه «صفرلکی شوهان»، ساکن ایلام و عضو رسمی لشکر 11 امیرالمؤمنین، گردان 502 امام حسین می باشم. زمانی که به خاطر فقر مالی به شهر مهاجرت کردیم، پنج برادر بودیم که یکی از آنان، ‌از خودم بزرگتر و بقیه کوچکتر بودند. پدرم با یک دکان بقالی، مخارج زندگی ما را تأمین می‌کرد. در ایام فراغت، من و برادر بزرگم که به مدرسه می‌رفتیم، پدر پیر و رنجور خود را یاری می‌کردیم.

سیصد و بیست و چهارمین شب خاطره -1

سوگنامه شهید چمران برای سید آزادگان

تنظیم: سایت تاریخ شفاهی ایران

سیصد و بیست و چهارمین برنامه شب خاطره، روز پنج‌شنبه ششم خرداد 1400 به صورت حضوری در محوطه باز حوزه هنری برگزار شد. در این برنامه مهندس مهدی چمران، حجت‌الاسلام محمدحسن ابوترابی‌فرد و آقای سعید اوحدی خاطرات خود را بیان ‌کردند. اجرای این شب خاطره را که در آن از کتاب «سلام آقا سید» هم رونمایی شد، داوود صالحی بر عهده داشت.

آموزش تاریخ شفاهی

اخلاق در مصاحبه

تدوین و تنظیم: گلستان جعفریان

گاه راوی از مصاحبه‌‌کننده می‌‌خواهد دستگاه ضبط صدا را خاموش کند تا او درباره موضوعی حرف بزند یا خاطره‌‌ای بازگو کند. بنابراین دستگاه را بدون چون و چرا خاموش کنید. بعد از اتمام حرف‌‌ها، شاید بتوانید با چند جمله ساده و کوتاه «اعتماد روانی» ایجاد کنید و راوی بپذیرد یک بار دیگر - این بار با ضبط روشن- درباره موضوع مورد نظر حرف بزند. توجه داشته باشید که ایجاد اعتماد روانی و راضی کردن راوی نباید به درازا بکشد و به مباحثه و جدل تبدیل شود.

برشی از خاطرات حجت‌الاسلام خراسانی

مخالفت با بنی‌صدر

استخراج: فائزه ساسانی‌خواه

من از روزی که بنی‌صدر به ریاست جمهوری انتخاب شد، مخالف او بودم چون او را در مسیر امام و نظام نمی‌دیدم. بنی‌صدر چنان خودش را انقلابی جا زده بود که کمتر کسی به خودش حق می‌داد حتی جلوی چهار تا جوان با او اظهار موافقت نکند، چه برسد به اینکه بخواهد مخالفت نماید و حتی کسی جرأت مخالفت علنی با بنی‌صدر را نداشت. اما قبل از اینکه نفاق بنی‌صدر آشکار شود و در همان اوج محبوبیتش، هر کجا که می‌شد شدیداً علیه او صحبت می‌کردیم، وقتی بنی‌صدر در ماه رمضان به مشهد رفت، استقبال فوق‌العاده‌ای از او شد.