ثبت تاریخ شفاهی، مقدمه نظریه پردازی است

سید فرید قاسمی، متولد سال ۱۳۴۳،نویسنده بیش از ۱۰۰ کتب و ۱۰۰۰ مقاله معتقد است: تاریخ شفاهی مقوله‌ای نیست که هر زمان دلمان خواست به سراغ اش برویم. چون ممکن است مصاحبه شونده در میان نباشد. از خود بپرسیم از روزنامه نگاران ۱۳۲۰ تا ۱۳۵۷ چند تن زنده‌اند؟ آیا خاطراتشان ثبت شده؟ راه دور نرویم از یادمانده‌های روزنامه نگاران ۳۶سال اخیر چه میزان ضبط شده؟ این پرسش‌ها ما را به این نکته رهنمون می‌کند که کار در خوری صورت نگرفته، چون کوشش شخصی جوابگو نیست.

مبارزات اسلامی دانشجویان خارج از کشور در گفتگو با باقرنژاد

جلد نخست تاریخچه مبارزات اسلامی دانشجویان در خارج از کشور «اتحادیه انجمن‏ها‏ی اسلامی دانشجویان در اروپا (1360- 1344)» در 1386 و جلد دوم آن در 1388 با کوشش مجتبی باقرنژاد منتشر شدند و مورد توجه محافل مرتبط با تاریخ انقلاب اسلامی قرار گرفتند. اخیراً با خبر شدیم جلد سوم نیر همراه با اسناد و تصاویر متعددی که بر جذابیت اثر افزوده روانه بازار نشر شده است. انتشار جلد سوم فرصتی فراهم آورد تا بار دیگر با آقای باقرنژاد گفتگو بنشینیم. او صمیمانه ما را در منزل خود پذیرفت و به پرسش‏ها‏ی ما پاسخ گفت. پیشتر با ایشان در مهر 1390 گفتگویی برای انتشار دو جلد نخست این اثر داشتیم که در اینجا می‏توانید بخوانید.

کارورزان تاریخ شفاهی سخن می‏گویند(1)

آلیسون پنر: نام من آلیسون پنر است. من در دانشگاه کلمبیا در نیویورک در کنار ران گریل هستم.‏‏ امروز پاندهم ژوئن سال 2012 است و ما در مورد عملکردهای تاریخ شفاهی و تجربه ران در این مورد مصاحبه می‏‏کنیم.‏‏ فکر می‏‏کنم از اینجا شروع کنم که بپرسم چه چیزی باعث شد شما به تاریخ شفاهی جذب شوید؟ شما چطور مورخ شفاهی شدید؟

تاریخ فرهنگی ایران مدرن در گفت‌وگو با دکتر نعمت‌الله فاضلی؛

وقتی ما از منظر تاریخ فرهنگی به ایران مدرن نگاه می‌کنیم اساسا ما با نوعی تجزیه و تحلیل نظری درباره ایران معاصر سر و کار داریم. ما تلاش می‌کنیم تا به کمک مفاهیم و نظریه‌ها و دیدگاه‌های مجموعه علوم اجتماعی که نه‌تنها در تاریخ بلکه در مطالعات فرهنگی، جامعه‌شناسی، اقتصاد، حقوق و دیگر حوزه‌های علوم انسانی مثل فلسفه، نظریه‌های فرهنگی تولید شده است به کمک این مفاهیم و نظریه‌ها به نوعی به درک مفهومی از معنای داده شده به ابعاد مختلف جامعه، انسان و هستی‌های گوناگون دست پیدا کنیم.

قول درج نام پدید‌آورنده «دا» در چاپ بعدی نسخه انگلیسی/ اسپراکمن: دسیسه‌ای در کار نیست!

سیده‌اعظم حسینی، پس از رونمایی کتاب از نبود نامش بر جلد اثر انتقاد کرد که ایبنا این موضوع را در گفت و گو با مسئولان حوزه هنری بررسی کرد. آیین رونمایی کتاب «دا» بیستم مهرماه 1393 بدون حضور سیده‌اعظم حسینی، نویسنده اثر، محسن مومنی ریاست حوزه هنری، محمد حمزه‌زاده مدیر عامل انتشارات سوره مهر و تنها همراه با دکتر پال اسپراکمن، همسرش، علیرضا قزوه، سید زهرا حسینی(راوی اثر) در سالن کوچک سلمان هراتی سوره مهر برگزار شد.

اعتراض نویسنده دا به مترجم انگلیسی این کتاب

سیده اعظم حسینی: با حذف و کنار گذاشتن نویسنده کتاب، نه تنها حقوق مولف تضییع شده بلکه جایگاه علمی و ادبی این کتاب مخدوش شده است. اخیراً هم یک اتفاق خوب دیگر برای کتاب «دا» رخ داد و آنهم ترجمه به زبان انگلیسی این کتاب توسط دکتر پال اسپراکمن آمریکایی بود. به همین مناسبت روز یکشنبه 20 مهرماه در سالن سلمان هراتی حوزه هنری یک مراسم رونمایی از این کتاب با حضور دکتر اسپراکمن، همسرش، علیرضا قزوه، خانم سید زهرا حسینی(راوی اثر) و اصحاب دیگر ادبیات و رسانه و کارمندان حوزه هنری برگزار شد. سوای چرایی غایبان بزرگ جلسه، مثل محسن مومنی ریاست حوزه هنری، مرتضی سرهنگی مدیر دفتر ادبیات و هنر مقاومت، محمد حمزه زاده مدیر عامل انتشارات سوره مهر، همه رویدادهای این مراسم و اطلاع‌رسانی‌های بعد از آن خوب بود به جز یک موضوع! یک نکته مبهم و گنگ که تقریباً همه خبرگزاری‌ها و گزارشگران تلویزیونی از آن غافل شدند.

سپهری به روایت سیف الله عباسی مقدم

خبرش را همکار جوانم مهدی عرشی می دهد؛ اینکه یکی از کارکنان سابق مهمانسرای شربتی کاشان، از سهراب سپهری یک نقاشی یادگاری دارد. کافه یا مهمانسرای شربتی را کاشانی ها در کلام عادی و روزمره با همان مخفف «مهمانسرا» می شناسند و وقتی می خواهند جایی را در خیابان شهید رجایی - به عنوان خیابان اصلی شهر- آدرس بدهند، آن را مبدا در نظر می گیرند. در حالی که نه از تاک نشان است و نه از تاک نشان و این کافه سال هاست برچیده شده. با این حال این اسم برای اهالی شهر آنقدر معرفه است که نه گوینده به خودش زحمت توضیح می دهد و نه شنونده سوال می کند که کدام مهمانسرا. انگار فقط یک مهمانسرا بوده و آن هم مهمانسرای شربتی بوده.

دفاع مقدس و خاطره نویسی پیرامون آن در گفت و گو با سردار گلعلی‌بابایی

گلعلی بابایی درباره خاطره نویسی پیرامون جنگ گفت: خاطرات روزهای دفاع مقدس برای اصلاح جامعه و مبارزه برای حل معضلات اجتماعی و برای نشان دادن سبک زندگی و نشان دادن شرایط اجتماعی و اقتصادی جامعه لازم است و می‌تواند برای ساختن زندگی ما الگو باشد.

پاسخ دکتر تفرشی به دکتر مجد/ ایران در جنگ اول و 270هزاربرگ سند

در شماره 174 پاسخ دکتر محمدقلی مجد پژوهشگر و تاریخ‏نگار ایرانی مقیم ایالت متحده را در واکنش به مصاحبه دکتر مجید تفرشی سندپژوه و تاریخ‏نگار ایرانی مقیم بریتانیا در شماره 172 به محضر خوانندگان گامی ارایه شد. در این پاسخ آقای دکتر مجد نکاتی را ذکر فرموده بودند که آقای دکتر تفرشی ضرورت دیده‏اند درباره آنها مواردی را تبیین کنند که در ادامه می‏خوانید. هفته‏نامه تاریخ شفاهی ایران این دست گفت و شنود انتقادی فرهیختگان درباره مسائل تاریخی، را به فال نیک می‏گیرد و آن را نعمتی برای پژوهش‏های تاریخی این سرزمین بر می‏شمرد. جا دارد از هر دو بزرگوار که این رسانه را شایسته بازتاب اندیشه‏های خود دانسته‏اند سپاس گذاری کنیم. مبنای تاریخ شفاهی گفتگو است و گفتگو زداینده ابهام‏هاست.

پاسخ دکتر مجد به مصاحبه با دکتر تفرشی

در شماره 172 آن هفته‌نامه، 5 شهریور 1393، گفتگویی با آقای دکتر مجید تفرشی، محقق محترم مقیم انگلستان، انتشار یافته که ایشان طی آن درباره کتاب «قحطی بزرگ» اینجانب مطالبی ابراز نموده‌اند.
...
346
...
 
پاسخ کارشناسان به سؤالات تاریخ شفاهی

100 سؤال/34

در تدوین متن تاریخ شفاهی تا چه اندازه مجاز به استفاده از شیوه‌های روایت‌پردازی (هرچند ساده) هستیم؟
روایت‌پردازی در تاریخ شفاهی یعنی تدوین‌کننده به توصیف و تحلیل روایت بپردازد و تخیلات ذهنی خود را مکتوب نمایند. به نظر می‌رسد در آثاری که صرفاً در زمینه تاریخ شفاهی تولید می‌شوند، روایت‌پردازی چندان مطلوب نیست؛ زیرا تدوین‌کننده نسبت به وفاداری در متن اصلی احساس مسئولیت دارد و هرگونه دستبرد در روایت، نوعی تحریف در تاریخ محسوب می‌شود