بازنویسی تاریخ(جنگ ایران و عراق، 30 سال بعد)

برایان گیبسون، تاریخ: سه شنبه 2 نوامبر 2010

با گذشت 30 سال از شروع جنگ ایران و عراق، دریافت ما از این تخاصم دچار تغییر شده است. امروزه، حضور محققان، انتشار اسناد محرمانه و طبقه بندی شده عراق و تمایل هر دو طرف جنگ به بحث در باره آن موجب شده دانسته های ما درباره جنگ ایران و عراق بیش از هر زمان دیگری باشد.

شمس اهل فرهنگ

سید محمد صادق فیض

«شمس آل‌احمد» هم از میان ما پر کشید. در خاموشی و بی‌صدا. او رفت و «گاهواره‌ای» از حرکت بازایستاد که از صاحب آن «حدیث انقلاب» به گوش می‌رسید. او نیز چون برادرش، در سکوت رفت و البته آنچه از وی به جای ماند و مانده است، آثار الباقیه‌ای چون همه نویسندگانی است که زندگی را برای آینده نقش می‌زنند و آیندگان.

تاریخ شفاهی در جنگ عراق علیه ایران -3(درآمدی بر چند و چون مصاحبه با نخبگان مشاغل)

سیدمهدی فهیمی

پس از تشخیص موضوع و متفرعات مسأله و مطالعات مقدماتی کتابخانه‌ای ـ آرشیوی و تهیه تنظیم پرسش‌های عام و خاص در هر حوزه، گزینش راویان و پذیرش ما از ناحیه ایشان به عنوان مطرح کننده و مدعی پروژه، در دستور کار قرار می‌گرفت.

هویت ملی و تاریخ نگاری

دکتر پیروز مجتهدزاده

از آنجاکه «هویت» خمیرمایه‌ی اصلی روند «ملت‌سازی nation building» یا «کشورسازیstate Building » است، بحث پراهمیتی در جغرافیای سیاسی به حساب می‌آید که از راه مطالعه ی تاریخ، شکل‌گیری‌های فرهنگی یک گروه انسانی (ملت) را تبیین می‌کند و شناسنامه ی ملی همان ملت شمرده می‌شود.

توصیف، تبیین و تفسیر در تحقیقات تاریخی

دکتر حسین مفتخری(۱)

معرفت تاریخی به شکل سنتی خود در کشور ما موجود بود، ولی در دوره‌ی معاصر تحت تأثیر بینش‌‌ها، روش‌ها و مکاتب تاریخ‌نگاری نوین غربی نیز قرار گرفت. مواجهه‌ی روش‌ها و نگرش‌های دو ‌پارادایم سنتی و مدرن، ترکیب نامتناجسی در تاریخ‌نگاری ما خلق کرد که نتیجه‌ی آن بحران روش در پژوهش‌های تاریخی ما است.

تاریخ شفاهی جنگ عراق علیه ایران -2(در آمدی بر چند و چون مصاحبه با نخبگان مشاغل)

سید مهدی فهیمی

پرسشگر با اندکی ادب و اطلاع از عرف جامعه خود می‌داند که نمی‌تواند به سادگی وارد فضاهای خصوصی شود یا نادانسته و ناشیانه یافته‌های پاسخگو را به نقد بکشد. او به تجربه آموخته است که باید حسب مورد گاه شانه به شانه، وقتی سایه به سایه و بندرت پیش یا پس از راوی حرکت کند.

تأملاتی در چند مفهوم بنیادین دانش تاریخ

دکتر حسن حضرتی

فیلسوف نامدار تحلیل زبانی، لودویگ ویتگنشتاین، در یکی از معروف ترین اظهارات خود می گوید: اکثر نزاع ها به سبب عدم تعریف دقیق معنای واژگان برپا می شود. اگر آدمی واژه ها را دقیق و شفاف تعریف می کرد، از بسیاری از نزاع ها به دور بود. به نظر می رسد در قلمرو علم تاریخ و نزاع هایی که در باره ماهیت آن وجود دارد، این جمله ویتگنشتاین به خوبی توضیح دهنده وضع موجود است.

مصائب زیستن در تاریخ(موانعی که بر سر راه سینمای حاتمی وجود داشت)

علیرضا نادری - فیلمنامه نویس

کوچه ای دراز، راهی به سوی روبه رو؛ راهی به سوی پشت سر «گذشته»، کوچه ی دراز وا پس می رود تا ابد، و کوچه پیش رو پیش می رود تا «آینده»، این دو راه، با هم مخالفند، ولی هردو به «ابدیت» می پیوندند. هنرمندان در هر سرزمین و زیستگاهی، چه در «وطن»، چه «غربت»، در «سفر» یا در «حضر»، به یکی از این سه برهه می پردازند، «گذشته،حال»؛ آینده. علی حاتمی -که به فرمان مرک اکنون در «گذشته» ی ماست- در لحظه ی زندگی، اغلب درباره یر«گذشته» نوشته است!

تاریخ شفاهی در جنگ عراق علیه ایران-1(درآمدی بر چند و چون مصاحبه با نخبگان مشاغل)

سید مهدی فهیمی

اهمیت حضور میلیونی مردم در جنگ طولانی و متفاوت از جنگ‌های گذشته ایران و پدید آمدن گونه‌هایی بدیع از فرهنگ اجتماعی و ادبیات شفاهی برخاسته از آرمان‌های ملی ـ مذهبی مشترک با راز و رمزهای دینی مسلط بر سازمان رزم که از طریق آموزش و تلقین، سهم مهم و مؤثری در وفاق آحاد افراد رزمنده و فرهنگ‌پذیری مناسب حال و هوای جنگ در اقشار مختلف داشته، از جمله موجبات و مقدمات ضروری به ثمر رسیدن طرح «فرهنگنامه جبهه انقلاب اسلامی ایران در جنگ تحمیلی» بوده است.

آینده آرشیو(۱)وتحقیقات تاریخی(۲)

سیما شارقی(۳)

در طول تاریخ، بشر، همواره نگهداری اسناد را به دلایلی اهمیت بخشیده است. در واقع، اهمیت اسناد ناشی از ماهیت اطلاعاتی است که در خود دارند. اسناد به عنوان بخشی از یادواره‌های مشترک مردم جهان، نقش مهمی در حفظ هویت دینی، ملی و فرهنگی گذشته، حال و آینده دارند. اسناد یکی از منابع اطلاعاتی درک تاریخ و شناخت تحولات اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، اداری، فرهنگی و نظامی یک جامعه تلقی می شوند.