افتتاح اولین دبیرستان در جبهه

خاطرات حجت‌الاسلام غلامعلی مهربان جهرمی

به انتخاب: فائزه ساسانی‌خواه

بعد از آنکه موفق به جلب نظر فرمانده لشکر فجر برای افتتاح مدرسه در جبهه شدم، با تدارکات جبهه صحبت کردم و گفتم: «ما برای تشکیل دبیرستان، چند تا چادر می‌‌خوایم.» گفتند: «ما جز به نیروهای رزمی، نمی‌توانیم به کس دیگه‌ای، حتی یک چادر هم بدیم.» چون خودم قبلاً مدیر کل آموزش عشایر بودم و با اموال عشایری هم آشنا، آمدم شیراز و سیزده چادر را به همراه یک دستگاه جیپ تویوتا با راننده، به جبهه ‌آوردم. راننده‌ای را که همراه خودم آورده بودم، این‌ها را به من تحویل داد و خودش نیز برگشت.

تاریخ شفاهی دفاع مقدس به روایت محسن پاکیاری

معاون عملیات لشکر 19 فجر

فریدون حیدری مُلک‌میان

روی جلد و پشت جلد «خاطرات شفاهی دفاع مقدس روایت محسن پاکیاری» نیز مانند دیگر کتاب‌های سری تاریخ شفاهی مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس، به ترتیب، مزیّن به تصویری از راوی و متنی کوتاه است. به همان روالِ آثارِ دیگرِ این مجموعه، نخست صفحۀ عنوان می‌آید، بعد صفحۀ فیپا و شناسنامه و صفحات فهرست مطالب قرار می‌گیرد. پیشگفتار مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس را که مرور می‌کنیم، در پی آن به مقدمۀ مصاحبه‌گر می‌رسیم. سپس با متن خاطرات مواجه می‌شویم که در انتهای آن، ضمیمه‌ای نیز جای می‌گیرد.

خاطرات علی میلان

علی میلان، خلبان دوران دفاع مقدس، مهمان صدوهشتادو‌سومین برنامه شب خاطره(تیر 1388) بود. او درباره آتش گرفتن هلی‌کوپتر در زمان اسکورت شهید علی صیاد شیرازی خاطره گفت. او گفت: ما در درخت بلوط پنهان شدیم و سه نفر از آنها آمدند نزدیک درخت... این روایت‌‌ را ببینیم.

اسرار جنگ تحمیلی به روایت اسرای عراقی-14

مرتضی سرهنگی

یادم نمی‌رود روزی در جبهه که بودیم مختصات یک هدف را به توپخانۀ‌ ما دادند. برنامه این بود که ‌آتش سنگین روی هدف مورد نظر اجرا کنیم. این کار انجام شد. در وهلۀ اول پنداشتیم که هدف، محل تجمع نفرات یا یکی از انبارهای مهمات شماست ولی چند روز بعد دریافتیم که هدف مسجد جامع سوسنگرد، یعنی خانۀ‌ خدا، بوده است. فرماندهان ردۀ بالا در جواب سؤال ما گفتند که خمینی گفته است «مسجد سنگر است.» و سنگر دشمن باید درهم کوبیده شود.

توفیق زیارت اربعین

حسین فقیه، 39 ساله، نیشابور، مدیر هنری

به انتخاب: فائزه ساسانی‌خواه

داشتم فکر می‌کردم برگردم یا بایستم یا بروم در پایانه بنشینم؟ صدایی را شنیدم که می‌گفت نجف یک نفر. رفتم جلو گفتم: «فقط یک نفر می‌خواهی؟» گفت: «اگر یک نفری بیا سوار شو.» آن‌ها چهار نفر بودند و یک ماشین گرفته بودند و یک نفر جا داشتند. راه افتادیم و صبح مسجد کوفه بودیم. نمازمان را مسجد کوفه خواندیم و از «طریق‌العلما»‌یا جادۀ کنار شط راه افتادیم طرف کربلا. حالا اینکه همان پیاده‌روی چه لحظه‌های عجیب و شیرینی داشت بماند؛ که حتی خستگی‌هایش، تلخی‌هایش، درماندگی‌هایش و تنهایی‌هایش هم شیرین است. اصلاً از آن به بعد سفارش من به دوستانم همیشه این بوده که اگر شد سفر اول اربعین را تنها بروند.

تاریخ شفاهی دفاع مقدس به روایت علی‌اصغر زارعی

جنگال (واحد جنگ الکترونیک)

فریدون حیدری مُلک‌میان

«یکی از واحدهای تأثیرگذار در نبردهای هشت سال دفاع مقدس واحد جنگ الکترونیک (جنگال) است. نیروهای این واحد با رصد فعالیت‌های دشمن از خطوط مقدم تا عمق منطقۀ نبرد از طریق دستگاه‌های الکترونیکی و بیسیم‌های غنیمتی، و تجزیه و تحلیل اطلاعات آن‌ها، داده‌های ارزشمندی از موقعیت و توان دشمن به دست می‌آوردند و سپس با گزارش نتایج این اقدامات، کمک شایان توجهی به فرماندهان جنگ و رزمندگان در نبرد با دشمن می‌کردند.»

سیصدوسی‌وپنجمین برنامه شب خاطره -3

مدافعان سلامت

تنظیم: سپیده خلوصیان

سومین راوی برنامه، خانم فاطمه عراقی، پرستار بخش عفونی بیمارستان امام حسین(ع) بود و درباره روزهای کرونایی گفت: وقتی کرونا آمد بخش ما به آی‌سی‌یو تبدیل شده بود؛ یعنی دیگر بخش عفونی وجود نداشت و محل کارمان به بخش آی‌سی‌یو اضطراری تبدیل شده بود. همه ما خاطرات تلخ و شیرین بسیاری از آن‌جا داریم. این‌که بیمارمان خوب می‌شد و به بخش عادی می‌رفت یا اصلاً مرخص می‌شد از خاطرات خوب بود. ولی خاطرات غم انگیز هم زیاد بود.

از نخستین خاطرات مراسم پیاده‌روی به کربلا

به انتخاب: فائزه ساسانی‌خواه

یکی از خاطرات بسیار شیرین و روح‌نواز که من از مدت اقامتم در نجف دارم، شرکت در مراسم پیاده‌روی از نجف به کربلا بود. در این مراسم علاوه بر اساتید، فضلا و طلاب، معمولاً آقایان مراجع تقلید وقت نیز شرکت داشتند. پیاده‌روی در مناسبت‌هایی مانند عاشورا، اربعین، حضور مرحوم آ‌یت‌الله العظمی شاهرودی بیشتر مورد توجه و مشهود بود. ایشان با پای پیاده از نجف خارج می‌شدند و به سوی کربلا به راه می‌افتادند، بقیه هم به ایشان می‌پیوستند. بعضی آقایان هنگام بازگشت با وسایل نقلیه می‌آمدند، ولی آقای شاهرودی هم‌چنان پیاده برمی‌گشتند.

اسرار جنگ تحمیلی به روایت اسرای عراقی-13

مرتضی سرهنگی

این جنگ ناجوانمردانه جنگ ساده‌ای نیست و به سهولت نمی‌توان از اهداف آن گذر کرد و آرمانهای دشمنان اسلام را ندیده گرفت ـ آرمانهایی که برای ریشه‌کن کردن اسلام است و سرکوب هر گونه گرایش به اسلام و جلوگیری از گسترش روزافزون آن در میان ملل مسلمان و اقوام محروم این دنیا. می‌دانید که سیاستمداران حزب بعث هنگامی که دریافتند انقلاب اسلامی اساس و پایه وجودشان را تهدید می‌کند و دیر یا زود دامن بسیاری از حکام مرتجع منطقه را خواهد گرفت شعله جنگ را افروختند.

فراخوان مقاله

سیزدهمین همایش تاریخ شفاهی ایران

تاریخ شفاهی محلی مازندران

به گزارش سایت تاریخ شفاهی ایران، انجمن تاریخ شفاهی ایران با مشارکت حوزه هنری انقلاب اسلامی مازندران، اداره کل حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس و سپاه کربلای مازندران؛ سیزدهمین همایش تاریخ شفاهی ایران را با گرایش «تاریخ شفاهی محلی مازندران» برگزار می‌کنند. علاقه‌مندان می‌توانند چکیده مقاله‌های خود را تا 15 مهر 1401 به دبیرخانه الکترونیکی انجمن تاریخ شفاهی ایران ارسال کنند.