تاریخ شفاهی در ایران، بعد از انقلاب اسلامی زنده شد

مرتضی نورایی، عضو هیات علمی گروه تاریخ دانشگاه اصفهان، در همایش "تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی" گفت: وقفه 30 ساله‌ای در حوزه تاریخ شفاهی در ایران، نسبت به نقاط دیگر دنیا وجود دارد. در واقع حیات تاریخ شفاهی در ایران به بعد از انقلاب اسلامی مرتبط است.

جنگ، مسیر تاریخ‌نگاری انقلاب را تغییر داد

محمد درودیان، نویسنده و پژوهشگر دفاع‌مقدس در همایش "تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی" اظهار داشت: جنگ مسیر تاریخ‌نگاری انقلاب را تغییر داد. اگر جنگ تحمیلی اتفاق نیفتاده بود سرنوشت دیگری در انتظار انقلاب بود. جنگ و انقلاب اسلامی رابطه تنگاتنگی با یکدیگر دارند.

رجعت و تکامل، عوامل تاسیس انقلاب اسلامی

هادی نخعی، نویسنده و پژوهشگر تاریخ گفت: آنچه در تاسیس انقلاب اسلامی نقش دارد دو عامل رجعت و تکامل است. رجعت و بازگشتی به اسلام و تکاملی که برای تداوم انقلاب صورت می گیرد.

"میشل فوکو" انقلاب ایران را روح تازه جهان می‌داند

علی‌اکبر کجباف، استادیار گروه تاریخ دانشگاه اصفهان، در دومین نشست همایش "تاریخ نگاری انقلاب اسلامی" با اشاره به دیدگاه‌های میشل فوکو درباره انقلاب اسلامی ایران اظهار داشت: او با انقلاب ایران به صورت نزدیک آشنا بوده و درباره هیچ انقلابی به اندازه انقلاب اسلامی تحقیق نکرده و مطلب ننوشته است. فوکو، بر نقش برجسته روحانیت در انقلاب ایران تاکید می‌کند و این انقلاب را فرامدرن می‌خواند. به عقیده وی، مردم در آن به دنبال ایجاد تغییر در خویشتن خویش و حیات سیاسی و اجتماعی خود هستند و انقلاب ایران، روح یک جهان بی‌روح است، روحی تازه که در کالبد جهان دمیده شده است.

تولید اندیشه و اثر، تاریخ‌نگاران را از مخاطبان جوان غافل نکند

یعقوب توکلی، محقق و نویسنده، در سومین نشست همایش "تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی" که عصر امروز (ششم اردیبهشت) برگزار شد، گفت: بسیاری از نویسندگان در حوزه تاریخ‌نگاری دوران معاصر و انقلاب اسلامی، در صدد تولید اندیشه و اثرند و متاسفانه کمتر به نیروی جوان که مصرف کننده اصلی این مباحث اند توجه می‌شود. با راهکار‌های مناسب از گسست بین مباحث تاریخ انقلاب و نسل امروز جلوگیری شود.

تکیه بر اطلاعات فردی، مهم‌ترین چالش تاریخ شفاهی است

«عباس سلیمی‌نمین»، پژوهشگر تاریخ معاصر ایران در میزگرد «آسیب‌شناسی تاریخ‌‌نگاری انقلاب اسلامی» بسنده کردن به اطلاعات شخصی و محفوظات راویتگر تاریخ را مهم‌ترین چالش تاریخ شفاهی عنوان کرد و گفت ممکن است فرد راوی با گذشت زمان دچار فراموشی شده باشد و مطالبی را بیان کند که کامل و مستدل نباشد. در این صورت نمی‌توان به این نوع روایت اعتماد و به آن استناد کرد.

تاریخ مکتوب انقلاب را در دسترس نسل‌های آینده قرار دهیم

«موسی حقانی» در میزگرد «آسیب‌شناسی تاریخ‌‌نگاری انقلاب اسلامی» گفت: «در تاریخ‌نگاری انقلاب بسیار عقب مانده‌ایم. نباید به بهانه در دسترس نبودن اسناد، ثبت تاریخ‌ را به تعویق بیندازیم؛ ما باید تاریخ انقلاب را مکتوب کنیم و در دسترس نسل‌های آینده قرار دهیم.»

تاریخ‌نگاری انقلاب در دهه سوم اوج گرفت

محسن کاظمی، نویسنده معتقد است: در دهه سوم انقلاب، دوران رو به اوجی را در تاریخ‌نگاری انقلاب مشاهده می‌کنیم و به لحاظ کمی با رشد خوبی در این حوزه مواجه هستیم. اما به لحاظ کیفی باید استفاده بهتری از ظرفیت‌های تاریخی داشته باشیم تا بتوانیم هویت و تاریخ کشورمان را حفظ کنیم.

رویکرد واقع‌گرایانه به پویایی تاریخ ‌نگاری انقلاب می‌انجامد

به گفته عضو هیأت علمی دانشگاه لرستان، انقلاب اسلامی به عنوان واقعه و فرایندی است که در اذهان عمومی، جهانیان را از دو منظر سلبی و ایجابی به خود معطوف کرده و کتاب‌های بی‌شماری درباره آن به رشته تحریر درآمده است. به همین دلیل پویایی آن باید با رویکرد واقع‌گرایانه و به دور از هر گونه حب و بغض مورد مطالعه محققان باشد.

باید به زمینه‌های معرفتی تاریخ انقلاب بیشتر توجه شود

مرتضی رسولی‌پور، مسوول اداره تاریخ شفاهی موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، در همایش دو روزه "تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی" تاکید کرد: در تاریخ‌نگاری به زمینه‌های معرفتی در تاریخ انقلاب بی‌توجهی شده است و ما به زمینه درست نگاه کردن به تاریخ و نظریه‌پردازی خاص ایران توجه نمی‌کنیم.
...
15
 

اسرار جنگ تحمیلی به روایت اسرای عراقی-2

نظامیان کادر عراقی که وفادار به صدام حسین بودند وادار شدند که بیندیشند و پی به ماهیت این جنگ ببرند و در نهایت خود را در دام حزب بعث گرفتار ببینند ـ ضمن این که تماس نظامیان وظیفه و احتیاط که اغلب از ذهن روشن‌تری برخوردار بودند در کم‌اثر کردن تبلیغات گوبلزی صدام حسین نمی‌توانست بی‌تأثیر باشد. همان‌طور که می‌دانید بعد از شروع جنگ، صدام حسین دیگر نتوانست با ترفندهای تبلیغاتی و روانی محبوبیت کاذبی را که در ارتش و حتی در میان عده‌ای از مردم عراق به دست آورده بود حفظ و یا آن را تقویت کند.