خاطرۀ علی تحیری از یک مانور نظامی

به انتخاب: فائزه ساسانی‌خواه

بعد از اتمام دوره‌های مختلف نظامی و یادگیری فنون متعدد، بنده به‌عنوان یک ارتشی متخصص، در مانورها و عملیات‌های مختلفی حضور داشتم. از جمله، سال 1340، مهندس ملک‌عابدی که اولین وزیر اصلاحات و نماینده شاه بود، در مسیر شیراز به فیروزآباد ترور شد. بعد از این اتفاق، شاه دستور داد مانوری در منطقه انجام شود. یک تیم هم از واحدهای چتربازی ارتش تهران برای انجام مانور به شیراز اعزام شد که بنده در آن حضور داشتم.

انتفاضه شعبانیه به روایت علی تحیری

دیده‌های خبرنگاران ایرانی

به انتخاب: فائزه ساسانی‌خواه

برخی روزنامه‌نگاران پس از بازگشت از عراق با انعکاس وسیع دیده‌ها و واقعیت‌های جنگ نیروهای ائتلاف و سرکوب گسترده جنبش مردمی از سوی ارتشیان صدام، نسبت‌به برگزاری کنفرانس‌های مطبوعاتی و برپایی نمایشگاه عکس، همگان را در جریان ماوقع و واقعیت‌های آن روز عراق قرار دادند. این عده با نگارش سفرنامه، خاطرات خود را همراه با گزارش‌ها و گفت‌وگوهای با مردم منتشر کردند...

سیصدوهفتادوسومین شب خاطره - 1

تنظیم: سایت تاریخ شفاهی ایران

سیصدوهفتادوسومین برنامه شب خاطره با خاطره‌گویی آزادگانی چون نبی‌الله احمدلو، محمد هادی، محمود شعبانی، علی مرادی، محسن جنت، هادی ایزی و عباس پیرهادی عصر پنج‌شنبه ۱ آبان ۱۴۰۴ در تالار سوره حوزه هنری برگزار شد. اجرای این شب خاطره را داوود صالحی برعهده داشت. راوی اول درباره عملیات کربلای ۵ گفت: شاید این عملیات در میان همه عملیات‌ها، شدیدترین و سخت‌ترین درگیری نظامی در هشت سال دفاع مقدس بود که نتیجه آن در نهایت به قطعنامه ۵۹۸ انجامید.

برشی از خاطرات محمدهادی اردبیلی

به انتخاب: فائزه ساسانی‌خواه

پس از پایان دوران تحصیلی دبیرستان، در کنکور شرکت نموده و در رشته مهندسی شیمی و پتروشیمی دانشگاه پلی‌تکنیک تهران (دانشگاه امیرکبیر فعلی) قبول شده و مشغول به تحصیل شدم. در دانشکده ساختمانی به نام جوردن وجود داشت که دانشجویان متدین یک اتاق کوچکی در این ساختمان را به صورت نمازخانه در آورده و نمازهای ظهر و عصر را در ‌آن می‌خواندند. در این نمازخانه کوچک، دانشجویان متدین جدیدالورود، با دانشجویان متدین ورودی‌های مختلف دانشکده آشنا می‌شدند.

سیصدوهفتادودومین شب خاطره - 3

تنظیم: سایت تاریخ شفاهی ایران

مجری با اشاره‌ای کوتاه راوی سوم را این‌گونه معرفی کرد: سیدمرتضی آذرهوشنگ، متولد دوم مرداد ۱۳۴۱ از شهر قم، آزاده‌ای از ارتش جمهوری اسلامی ایران که سال ۱۳۶۰ وارد یگان‌های ویژه هوابرد شد و در دوران دفاع مقدس مسئولیت عکاسی، فیلم‌برداری و ثبت حماسه رزمندگان را بر عهده داشت. مجری از حضور راوی در عملیات‌ها و مجروحیت و اسارت، تا آزادی‌اش در عملیات والفجر ۴ و شباهت شگفت خاطراتش با برخی صحنه‌های آشنا برای مخاطبان امروز سخن گفت.

برشی از خاطرات میکائیل احمدزاده

به انتخاب: فاطمه بهشتی

یک شب حین اعزام گشت شناسایی، متوجه معابر وصولی دشمن به‌طرف نیروهای خودی شدیم که شبانه برای حفر سنگر به جلو می‌آمدند. گویا دشمن قصد انجام عملیاتی کوچک علیه نیروهای ما داشت که این موضوع می‌توانست برای نیروهای مستقر در خط بسیار خطرناک باشد؛ ازاین‌رو برای به‌دست گرفتن ابتکار عمل قبل از ترفند دشمن، به‌اتفاق گروه عملیات تصمیم گرفتیم روز بعد و با آغاز تاریکی هوا، برای گشتی‌های عراقی در بیابان کمین بزنیم...

سیصدوهفتادودومین شب خاطره - 2

تنظیم: سایت تاریخ شفاهی ایران

مجری، راوی دوم را چنین معرفی کرد: حاج حسن ناجی‌راد، متولد فروردین 1343 در شهر مذهبی بروجرد است؛ شهری که فضای دینی و خانوادگی‌اش مسیر زندگی بسیاری از نوجوانان آن روزگار را شکل می‌داد. او نیز در خانواده‌ای مذهبی بزرگ شد؛ خانواده‌ای که یکی از دایی‌هایش روحانی بود و بی‌تردید در شکل‌گیری نگاه مذهبی و انقلابی او اثرگذار شد.

سیصدوهفتادودومین شب خاطره - 1

تنظیم: سایت تاریخ شفاهی ایران

در آغاز مهر و هم‌زمان با هفته دفاع مقدس، سیصدوهفتادودومین برنامه شب خاطره، 3 مهر 1404 در تالار سوره حوزه هنری برگزار شد. مجری با خوش‌آمدی گرم برنامه را آغاز کرد و یادآور شد بیش از سی‌وسه سال است این محفل در آغاز هر ماه، چراغ یاد رزمندگان و شهدا را روشن نگه داشته است. در این برنامه حاج حسین صادقی سیروئی، حسن ناجی‌راد و سیدمرتضی آذرهوشنگ خاطرات خود را بیان کردند. همچنین در حاشیه این مراسم، از کتاب «حسین گاردی» به نویسندگی محمدهادی زرگری رونمایی شد. اجرای این شب خاطره را داوود صالحی برعهده داشت.

محمد؛ مسیح کردستان

به انتخاب: فاطمه بهشتی

_سنندج شلوغ است و بحرانی. بروجردی بلافاصله به درویش گفت: «چند نفر آماده کنید تا برویم». سپس رفت سمت مصطفی که روی نقشه کردستان کار می‌کرد. مصطفی کمر راست کرد و گفت: «دورانی که در ارتش خدمت می‌کردم یک جنگ تمام‌ عیار در کردستان پشت‌سر گذاشتم. جنگ چریکی در کردستان – آن هم به‌صورت چریکی- قاعده خودش را می‌طلبد. فرمانده‌های ضدانقلاب می‌خواهند ما را بکشانند سمت جنگی که انتخاب دست خودشان باشد».

سیصدوهفتادویکمین شب خاطره - 3

تنظیم: سایت تاریخ شفاهی ایران

بخش دوم سیصد و هفتاد و یکمین شب خاطره، با توضیح مجری درباره ساختار متفاوت برنامه آغاز شد. او گفت این برنامه در دو بخش برگزار می‌شود: یکی با محور آزادگان و دیگری با موضوعی تازه و کمتر شنیده‌شده، یعنی «خاطرات جنگ دوازده‌روزه». این بخش، به تعبیر او، برای نسل نوجوان و جوانی که دوران دفاع مقدس را لمس نکرده‌اند، جذاب و الهام‌بخش است؛ زیرا گاه یک دفاع کوتاه اما فشرده، تمام معنای ایستادگی را در خود خلاصه می‌کند.
1
...
 
پاسخ کارشناسان به سؤالات تاریخ شفاهی

100 سؤال/16

تاریخ شفاهی و تاریخ رسمی دو رویکرد مکمل و در عین حال گاه انتقادی در فهم گذشته‌اند. تاریخ رسمی عمدتاً بر اسناد مکتوب، آرشیوهای دولتی و روایت‌های مسلط تکیه دارد و می‌کوشد تصویری منسجم و ساختاریافته از رویدادهای تاریخی ارائه دهد، اما ممکن است تجربه‌های زیسته و صداهای حاشیه‌ای را نادیده بگیرد. در مقابل، تاریخ شفاهی با تمرکز بر خاطرات و روایت‌های فردی، تاریخ را از پایین به بالا روایت می‌کند و ابعاد انسانی، عاطفی و روزمره رویدادها را آشکار می‌سازد.